Tên luận án:
NGHIÊN CỨU MỘT SỐ TÍNH TRẠNG NÔNG SINH HỌC LIÊN QUAN ĐẾN KHẢ NĂNG CHỊU HẠN CỦA VẬT LIỆU NHIỆT ĐỚI PHỤC VỤ CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI
Ngành:
Di truyền và Chọn giống cây trồng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung giải quyết vấn đề hạn hán, một bất thuận chính gây giảm năng suất và sản lượng ngô ở Việt Nam, nơi thiệt hại ước tính hơn 30% và năng suất trung bình thấp hơn thế giới. Đề tài "Nghiên cứu một số tính trạng nông sinh học liên quan đến khả năng chịu hạn của vật liệu nhiệt đới phục vụ chọn tạo giống ngô lai" được thực hiện nhằm góp phần nâng cao năng suất, sản lượng và ứng phó biến đổi khí hậu.
Mục tiêu chính là nghiên cứu, đánh giá các tính trạng nông sinh học, xác định các locus gen định lượng (QTL) và khả năng kết hợp của vật liệu mới trong điều kiện hạn và tưới đủ, sau khi lai với các dòng Donor chịu hạn của CIMMYT. Từ đó, cải thiện khả năng chịu hạn, năng suất, và khả năng kết hợp của vật liệu ưu tú, phục vụ chọn lọc dòng mới và xác định các giống ngô lai chịu hạn triển vọng cho sản xuất ở vùng nước trời.
Về ý nghĩa khoa học, kết quả đề tài bổ sung cơ sở dữ liệu về tính trạng chịu hạn do đa gen quy định của 2 dòng ngô Donor CIMMYT. Luận án đã xác định 27 QTL (gồm 11 QTL_năng suất, 6 QTL_chênh lệch thời gian tung phấn – phun râu và 10 QTL_độ già hoá bộ lá) liên quan đến khả năng chịu hạn ở 8 nhóm dòng thế hệ F2:3, khẳng định các locut gen chịu hạn đã được lai truyền thành công.
Về ý nghĩa thực tiễn, đề tài đã phát triển và chọn lọc được 9 dòng thuần mới (RA1-RA9) mang gen chịu hạn, có đặc điểm chênh lệch thời gian tung phấn – phun râu thấp, độ bền lá cao và khả năng kết hợp vượt trội, làm nguồn vật liệu quý giá phục vụ chọn tạo giống ngô cho vùng nước trời. Đặc biệt, luận án đã chọn được 2 giống ngô lai triển vọng là LVN72 (RA2/RA8) và ĐH17-1 (RA4/RA7), phù hợp với điều kiện sản xuất phụ thuộc nước trời ở Việt Nam, với khả năng chịu hạn và năng suất cao, vượt trội hoặc tương đương các giống đối chứng ở nhiều vùng sinh thái.
Mục lục chi tiết:
- Mở đầu (4 trang)
- Chương 1: Tổng quan tài liệu (44 trang)
- 1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và trong nước
- 1.1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
- 1.1.2. Tình hình sản xuất ngô trong nước
- 1.2. Ảnh hưởng của hạn với sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam
- 1.2.1. Ảnh hưởng của hạn đối với sản xuất ngô trên thế giới
- 1.2.2. Ảnh hưởng của hạn đến sản xuất ngô ở Việt Nam
- 1.3. Tình hình nghiên cứu, sử dụng giống ngô chịu hạn
- 1.3.1. Tình hình nghiên cứu, sử dụng giống ngô chịu hạn trên thế giới
- 1.3.2. Tình hình nghiên cứu ngô chịu hạn ở Việt Nam
- 1.4. Cơ sở khoa học về hạn, khả năng chịu hạn ở ngô
- 1.4.1. Khái niệm về hạn
- 1.4.2. Ảnh hưởng của hạn đối với cây ngô
- 1.5. Di truyền tính chịu hạn ở cây ngô
- 1.6. Một số tính trạng hữu ích trong nghiên cứu chịu hạn ở ngô
- 1.7. Ứng dụng chọn lọc chỉ thị phân tử
- 1.7.1. Sự hỗ trợ của chỉ thị phân tử trong chọn giống ngô
- 1.7.2. Đa hình đơn nucleotide đơn (SNP)
- 1.7.3. Lập bản đồ về di truyền tính trạng số lượng (QTL)
- 1.7.4. Kết hợp phương pháp truyền thống và ứng dụng lập bản đồ QTL
- 1.8. Khả năng kết hợp
- Chương 2: Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu (13 trang)
- 2.1. Tạo nhóm dòng BP thế hệ F2:3
- 2.2. Vật liệu nghiên cứu
- 2.2.1. Vật liệu nghiên cứu đặc điểm nông học và lập bản đồ QTL liên quan đến chịu hạn của 8 nhóm dòng BP trong điều kiện hạn và tưới đủ tại Ấn Độ
- 2.2.2. Vật liệu đánh giá tổ hợp lai của 8 nhóm dòng với 2 cây thử (CML451, CLO2450) trong điều kiện hạn và tưới đủ tại Ninh Thuận
- 2.2.3. Vật liệu nghiên cứu KNKH, UTL và khả năng chịu hạn về năng suất của 9 dòng thuần tham gia luân giao ở điều kiện tưới đủ, hạn nặng, hạn vừa tại Ấn Độ
- 2.2.4. Vật liệu khảo nghiệm giống ngô
- 2.3. Nội dung nghiên cứu
- 2.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
- 2.4.1. Địa điểm
- 2.4.2. Thời gian
- 2.5. Phương pháp nghiên cứu
- 2.5.1. Bố trí thí nghiệm đồng ruộng
- 2.5.2. Phương pháp đánh giá thí nghiệm ở điều kiện đồng ruộng
- 2.5.3. Đánh giá kiểu gen và lập bản đồ liên kết tính trạng số lượng (QTL)
- 2.5.4. Xử lý, phân tích kết quả thí nghiệm
- Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (77 trang)
- 3.1. Nghiên cứu một số tính trạng nông học và xác định QTL trên các gia đình F2:3 có khả năng chịu hạn và khả năng kết hợp tốt
- 3.1.1. Đánh giá đặc điểm nông học liên quan đến khả năng chịu hạn của 8 nhóm dòng F2:3 và các dòng bố mẹ
- 3.1.2. Hệ số tương quan kiểu hình và di truyền trong điều kiện hạn với tưới đủ của một số đặc điểm nông học với năng suất
- 3.1.3. Lập bản đồ QTL liên quan tính chịu hạn của 8 nhóm dòng F2:3
- 3.2. Đánh giá sớm khả năng kết hợp của các nhóm dòng ngô F2:3 và chọn lọc các dòng ưu tú, các tổ hợp lai chịu hạn
- 3.2.1. Đánh giá sớm khả năng kết hợp của các nhóm dòng ngô F2:3
- 3.2.2. Nghiên cứu chọn lọc dòng ưu tú và tổ hợp lai có triển vọng
- 3.2.3. Năng suất của các dòng, tổ hợp lai luân giao ở các điều kiện nghiên cứu
- 3.2.4. Khả năng kết hợp của 9 dòng trong các môi trường nghiên cứu
- 3.2.5. Phân tích tương tác kiểu gen với môi trường
- 3.3. Kết quả đánh giá các giống ngô lai triển vọng
- 3.3.1. Kết quả khảo nghiệm giống ngô lai triển vọng LVN72 ở một số vùng sinh thái phía Bắc
- 3.3.2. 3.3.2. Kết quả so sánh giống ngô lai triển vọng ĐH17-1
- Kết luận và đề nghị (2 trang)
- Tài liệu tham khảo gồm 201 tài liệu, trong đó có 29 tài liệu Tiếng Việt, 169 tài liệu Tiếng Anh, 3 tài liệu từ các website.
- 3 công trình công bố liên quan đến luận án, trong đó 2 công trình đã được công bố trên số 3(64) năm 2016 của tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam và 01 công trình công bố tại Hội nghị ngô châu Á lần thứ 12 tại Bangkok, Thái Lan.