NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT BÓN PHÂN CHO CÀ PHÊ VỐI (Coffea Canephora Pierre) GIAI ĐOẠN KINH DOANH TRÊN ĐẤT BAZAN TẠI ĐẮK LẮK
Khoa học cây trồng
Luận án “NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT BÓN PHÂN CHO CÀ PHÊ VỐI (Coffea Canephora Pierre) GIAI ĐOẠN KINH DOANH TRÊN ĐẤT BAZAN TẠI ĐẮK LẮK” của Nguyễn Văn Minh, bảo vệ năm 2014, tập trung giải quyết vấn đề nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cho cây cà phê vối tại Đắk Lắk. Đắk Lắk được coi là "thủ phủ" cà phê của Việt Nam với diện tích trồng cà phê vối lớn nhất cả nước, tuy nhiên chất lượng cà phê nhân xuất khẩu và hiệu quả sản xuất vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Các khuyến cáo bón phân hiện hành từ năm 2002 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được đánh giá là không còn phù hợp với thực tế sản xuất, đặc biệt trong việc cung cấp dinh dưỡng vào mùa khô.
Mục tiêu của nghiên cứu là xác định liều lượng, số lần và tỉ lệ bón đạm, lân, kali phù hợp, cùng với nồng độ tối ưu của ZnSO4 và Rosabor (kẽm và bo) để nâng cao hiệu lực phân bón, cải thiện sinh trưởng, quang hợp, năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của cây cà phê vối trên đất bazan. Luận án đã triển khai ba thí nghiệm chính trong hai năm (2012-2013): nghiên cứu liều lượng đạm và kali, nghiên cứu cách bón (số lần và tỉ lệ) đạm, lân, kali, và nghiên cứu ảnh hưởng nồng độ phun ZnSO4 và Rosabor.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, công thức bón phân N4K5 (338 kg N + 95 kg P2O5 + 336 kg K2O/năm/ha) trên nền 5 tấn phân chuồng/ha/năm, áp dụng theo quy trình của Bộ NN&PTNT, là thích hợp nhất cho cà phê vối giai đoạn kinh doanh trên đất bazan tại Đắk Lắk, đạt năng suất 3,73 tấn/ha, lợi nhuận cao nhất (16,56 triệu đồng/ha/năm) và hiệu suất đầu tư phân bón cao nhất (2,87 lần). Về cách bón, công thức CT3 (đạm và kali 5 lần/năm, lân 2 lần/năm) mang lại năng suất 3,61 tấn/ha và hiệu suất đầu tư phân bón 3,14 lần. Đối với phân vi lượng, phun ZnSO4 0,4% + Rosabor 0,25% (B3Zn2) 5 lần/năm trên nền phân bón cơ bản đã cho năng suất 3,71 tấn/ha, lợi nhuận cao nhất (16,67 triệu đồng/ha/năm) và hiệu suất đầu tư phân bón 3,05 lần. Các biện pháp này đã ảnh hưởng tích cực đến quá trình hấp thu dinh dưỡng, quang hợp, sinh trưởng, phát triển và chất lượng cà phê nhân xuất khẩu.
Luận án đề xuất tiếp tục theo dõi thí nghiệm trong 3-5 năm và mở rộng nghiên cứu sang các loại đất khác tại Đắk Lắk để đưa ra khuyến cáo bón phân phù hợp cho từng vùng.