info@luanan.net.vn
Luận án DOC

Luận án Nghiên cứu môi trường đất, nước và đa dạng cá của các mô hình sản xuất tại U Minh Hạ – tỉnh Cà Mau

Năm2022
Lĩnh vựcKhoa học tự nhiên
Ngôn ngữTiếng Anh, Tiếng Việt

Mô tả tài liệu

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MÔI TRƯỜNG ĐẤT, NƯỚC VÀ ĐA DẠNG CÁ CỦA CÁC MÔ HÌNH SẢN XUẤT TẠI U MINH HẠ TỈNH CÀ MAU

Ngành:

  • Chuyên ngành: Môi trường đất và nước
  • Mã ngành: 62440303

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Nghiên cứu môi trường đất, nước và đa dạng cá của các mô hình sản xuất tại U Minh Hạ tỉnh Cà Mau" được thực hiện nhằm đánh giá tác động của các mô hình canh tác (Tràm tự nhiên, Tràm trồng, Keo lai, Lúa 2 vụ) đến chất lượng môi trường đất, nước và đa dạng cá tại vùng đệm Vườn Quốc gia U Minh Hạ, từ đó đề xuất giải pháp quản lý bền vững. Bối cảnh nghiên cứu đặt ra từ thực trạng các hệ sinh thái rừng Tràm tại ĐBSCL bị xáo trộn do hoạt động con người và biến đổi khí hậu, cùng với việc chuyển đổi sang trồng Keo lai mang lại lợi nhuận cao nhưng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đa dạng sinh học.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng quá trình lên liếp trong các mô hình Tràm trồng và Keo lai đã tác động đến tầng phèn sâu, gây ô nhiễm môi trường và đe dọa chất lượng môi trường đất, nước. Mô hình lúa hai vụ ít gây xáo trộn bề mặt đất hơn nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro. Chất lượng đất tại các mô hình Tràm trồng, Keo lai và Lúa hai vụ được đánh giá cao hơn Tràm tự nhiên, song sự xáo trộn đất ở Tràm trồng và Keo lai đã làm thay đổi đặc tính đất và mối liên hệ giữa các chỉ tiêu chất lượng. Các yếu tố tự nhiên như quá trình lý hóa, đặc tính đất, bón phân và thủy văn là những nguồn chính gây biến động chất lượng đất.

Về chất lượng nước, tất cả các mô hình đều ghi nhận các thông số hữu cơ (BOD, COD) và dinh dưỡng (N-NO3¯, N-NH4+) vượt quá giới hạn cho phép, cùng với DO thấp, không phù hợp cho bảo tồn thủy sinh. Chất lượng nước ở đất phèn nông có xu hướng ô nhiễm hơn và mức độ ô nhiễm cao hơn vào mùa mưa. Các quá trình tự nhiên, đặc biệt là quá trình oxy hóa trong đất phèn, là nguyên nhân chính gây biến động chất lượng nước.

Đa dạng thành phần loài cá tại các mô hình bị suy giảm, đặc biệt khu vực phèn nông kém đa dạng hơn phèn sâu. Các thủy vực ở mô hình Tràm trồng và Keo lai có cấu trúc đa dạng loài hơn Tràm tự nhiên, với cá Vược và cá Chép chiếm ưu thế. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lý bao gồm giữ lớp đất mặt, bón vôi để hạn chế phèn tiềm tàng khi lên liếp; thường xuyên vệ sinh liếp, mương và thu gom xác bã thực vật; trồng thủy sinh thực vật ven bờ để lọc nước; và đa dạng hóa sinh kế cho người dân nhằm giảm áp lực đánh bắt cá và trồng Keo lai.

Tài liệu liên quan