Luận án Nghiên cứu hình thái, chức năng thất phải bằng siêu âm tim ở bệnh nhân mắc một số bệnh tự miễn thường gặp có tăng áp động mạch phổi

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU HÌNH THÁI, CHỨC NĂNG THẤT PHẢI BẰNG SIÊU ÂM TIM Ở BỆNH NHÂN MẮC MỘT SỐ BỆNH TỰ MIỄN THƯỜNG GẶP CÓ TĂNG ÁP ĐỘNG MẠCH PHỔI

Ngành:

Nội Tim mạch

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Bệnh tự miễn, đặc biệt là lupus ban đỏ hệ thống (LPBĐHT) và xơ cứng bì hệ thống (XCBHT), là những nguyên nhân hàng đầu gây tăng áp động mạch phổi (TAĐMP), với tỷ lệ TAĐMP dao động từ 3,6-32% ở XCBHT và 4,2% ở LPBĐHT. Siêu âm tim qua thành ngực đóng vai trò thiết yếu trong chẩn đoán và đánh giá sớm những thay đổi về hình thái và chức năng thất phải (TP), một yếu tố tiên lượng quan trọng. Các kỹ thuật siêu âm tiên tiến như Doppler mô, sức căng cơ tim (strain), siêu âm đánh dấu mô cơ tim (speckle tracking) và siêu âm 3D/4D ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng để phát hiện sớm rối loạn chức năng TP.

Nghiên cứu này được thực hiện trên 194 bệnh nhân (132 LPBĐHT, 62 XCBHT), trong đó có 64 trường hợp TAĐMP, nhằm mô tả hình thái, chức năng TP bằng siêu âm tim và phân tích mối liên quan với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng.

Kết quả cho thấy ở bệnh nhân LPBĐHT có TAĐMP, buồng TP và nhĩ phải giãn, cơ TP dày hơn. Chức năng tâm thu TP có sự tăng bù trừ ở giai đoạn TAĐMP nhẹ, sau đó giảm ở giai đoạn vừa-nhiều (thể hiện qua chỉ số TAPSE và S’/TDI). Chỉ số sức căng toàn bộ thất phải thì tâm thu (GS) giảm dần khi TAĐMP tăng, giúp phát hiện sớm suy giảm chức năng tâm thu TP ngay cả khi chưa có TAĐMP. Rối loạn chức năng tâm trương TP cũng được ghi nhận ở các phân nhóm có TAĐMP. Chức năng TP toàn bộ giảm ngay từ phân nhóm TAĐMP nhẹ.

Đối với bệnh nhân XCBHT, kích thước thất phải không khác biệt đáng kể, nhưng buồng nhĩ phải giãn ở nhóm có TAĐMP và cơ TP dày hơn. Chức năng tâm thu TP giảm ở các phân nhóm có TAĐMP (TAPSE, FAC), và GS cũng có xu hướng phát hiện sớm suy giảm chức năng tâm thu TP. Thất phải có xu hướng rối loạn chức năng thư giãn ở nhóm có tăng áp lực động mạch phổi. Chức năng TP toàn bộ giảm ở phân nhóm TAĐMP vừa-nhiều.

Nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên quan giữa các chỉ số chức năng tâm thu và tâm trương TP với phân độ chức năng NYHA và kết quả test đi bộ 6 phút ở cả hai nhóm bệnh. Đặc biệt, nồng độ N-TproBNP huyết tương có giá trị dự đoán nguy cơ TAĐMP ở bệnh nhân LPBĐHT (≥ 93,90 pmol/L, độ nhạy 58,82%, độ đặc hiệu 83,67%) và XCBHT (≥ 52,32 pmol/L, độ nhạy 73,33%, độ đặc hiệu 88,24%).

Mục lục chi tiết:

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

• Mô tả hình thái, chức năng thất phải bằng siêu âm tim ở bệnh nhân mắc lupus ban đỏ hệ thống và xơ cứng bì hệ thống có và không có tăng áp động mạch phôi.
• Phân tích mối liên quan giữa chức năng thất phải và một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở nhóm bệnh nhân trên.

NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN

• Bệnh nhân lupus ban đỏ hệ thống:
• Bệnh nhân xơ cứng bì:

BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

• 1.1. Định nghĩa bệnh tự miễn
• 1.2. Định nghĩa tăng áp động mạch phổi
• 1.3. Dịch tễ tăng áp động mạch phổi ở lupus ban đỏ hệ thống và xơ cứng bì hệ thống.
• 1.4. Sinh bệnh học tăng áp động mạch phổi trong lupus ban đỏ hệ thống và xơ cứng bì
• 1.5. Siêu âm tim ở bệnh nhân bệnh tự miễn có tăng áp động mạch phổi
• 1.5.1. Siêu âm hình thái thất phải
• 1.5.2. Đánh giá chức năng thất phải
• 1.5.2.1.Đánh giá chức năng tâm thu thất phải
• 1.5.2.2.Đánh giá chức năng tâm trương thất phải (bảng 1.3):
• 1.5.2.3.Đánh giá tổng thể chức năng thất phải:
• 1.5.3. Siêu âm Doppler TP ở bệnh nhân tăng áp động mạch phổi

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Mẫu nghiên cứu
• 2.1.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các bước tiến hành
• 2.4. Xử lý số liệu
• 2.5. Đạo đức nghiên cứu

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

• 3.1. Đặc điểm chung của nhóm bệnh nhân
• 3.1.1. Đặc điểm tuổi, giới, chỉ số khối cơ thể của nhóm bệnh nhân
• 3.1.3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng nhóm bệnh nhân
• 3.2. Đặc điểm hình thái, chức năng tim phải
• 3.2.1. Đặc điểm hình thái
• 3.2.2. Chức năng tâm thu thất phải
• 3.2.3. Chức năng tâm trương thất phải
• 3.3. Mối liên quan giữa chức năng thất phải và các biến đổi lâm sàng, cận lâm sàng lupus ban đỏ hệ thống và xơ cứng bì có tăng áp động mạch phổi
• 3.3.1. Mối liên quan giữa chỉ số chức năng tâm thu thất phải với đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng
• 3.3.2. Mối tương quan giữa chỉ số chức năng tâm trương với đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở nhóm bệnh nhân có TAĐMP
• 3.3.3. Giá trị của nồng độ N-TproBNP trong chẩn đoán tăng áp động mạch phổi

CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN

• 4.1. Đặc điểm chung nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm hình thái, chức năng tim phải nhóm bệnh nhân nghiên
• 4.2.1. Đặc điểm hình thái tim phải
• 4.2.2. Đặc điểm chức năng tim phải:
• 4.2.2.1. Chức năng tâm thu thất phải
• 4.2.2.2. Chức năng tâm trương thất phải
• 4.3. Mối liên quan giữa chức năng thất phải và các biến đổi lâm sàng, cận lâm sàng ở nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.3.1. Mối liên quan giữa chức năng thất phải với một số chỉ số lâm sàng, cận lâm sàng
• 4.3.2. Giá trị N-TproBNP trong chẩn đoán tăng áp động mạch phổi

KẾT LUẬN

• 1. Đặc điểm hình thái, chức năng thất phải trên siêu âm tim:
• - Hình thái tim phải:
• - Chức năng tâm thu:
• - Chức năng tâm trương:
• - Chức năng thất phải toàn bộ:
• 2. Mối liên quan giữa chức năng thất phải và các biến đổi lâm sàng và cận lâm sàng ở các nhóm bệnh nhân nghiên cứu.
• 2.1. Bệnh lupus ban đỏ hệ thống
• 2.2. Bệnh xơ cứng bì hệ thống

KHUYẾN NGHỊ