Luận án Nghiên cứu giá trị của chất chỉ điểm u CA125 và HE4 trong chẩn đoán giai đoạn và theo dõi điều trị bệnh ung thư buồng trứng

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA CHẤT CHỈ ĐIỂM U CA125 VÀ HE4 TRONG CHẨN ĐOÁN GIAI ĐOẠN VÀ THEO DÕI ĐIỀU TRỊ BỆNH UNG THƯ BUỒNG TRỨNG

Ngành:

Y học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu giá trị của chất chỉ điểm u CA125 và HE4 trong chẩn đoán giai đoạn và theo dõi điều trị bệnh ung thư buồng trứng" được thực hiện bởi Phạm Thị Diệu Hà tại Trường Đại học Y Hà Nội vào năm 2021. Đề tài này giải quyết vấn đề ung thư buồng trứng (UTBT) là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong ung thư phụ khoa, với những thách thức lớn trong việc phòng ngừa, chẩn đoán sớm và theo dõi tái phát.

Nghiên cứu tập trung vào vai trò của chất chỉ điểm u CA125 (carcinoma antigen 125) và HE4 (human epididymal protein 4) cùng thuật toán ROMA test (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) trong quản lý UTBT. CA125 có độ nhạy cao nhưng độ đặc hiệu chưa cao, trong khi HE4 thể hiện độ đặc hiệu tốt hơn và ít tăng trong các khối u lành tính, được xem là chất chỉ điểm bổ sung tiềm năng. ROMA test kết hợp cả hai chỉ số này nhằm nâng cao độ nhạy và độ đặc hiệu trong chẩn đoán và theo dõi.

Với cỡ mẫu đủ lớn, đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đánh giá toàn diện giá trị của các chỉ điểm này. Hai mục tiêu chính của luận án là: (1) tìm hiểu mối tương quan giữa CA125 và HE4 trong chẩn đoán UTBT, và (2) đánh giá vai trò của chúng trong theo dõi điều trị UTBT.

Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ CA125, HE4 và ROMA đều tăng dần theo giai đoạn bệnh, đạt mức cao nhất ở giai đoạn muộn và trong nhóm ung thư biểu mô buồng trứng thanh dịch độ cao, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các thể giải phẫu bệnh (p<0,01). Nồng độ các chất chỉ điểm này ở nhóm mãn kinh cao hơn nhóm còn kinh. Trong quá trình theo dõi điều trị, nồng độ CA125, HE4 và ROMA giảm rõ rệt sau các can thiệp như phẫu thuật và hóa trị, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân đáp ứng hoàn toàn. Sự thay đổi nồng độ này có ý nghĩa thống kê (p<0,01) và có thể được sử dụng để dự đoán đáp ứng kém hoặc tiến triển bệnh khi có xu hướng tăng trở lại.

Luận án khuyến nghị ứng dụng các chất chỉ điểm CA125, HE4 và ROMA test trong thực hành lâm sàng để cải thiện hiệu quả chẩn đoán, theo dõi và quản lý bệnh nhân UTBT.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

  • 1. Lý do chọn đề tài:
  • 2. Những đóng góp với của luận án

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Chất chỉ điểm u CA125
  • 1.2. Chất chỉ điểm u HE4
  • 1.3. ROMA test

• CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu:

• CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Đặc điểm bệnh nhân
    • 3.1.1. Tuổi
    • 3.1.2. Phân bố bệnh nhân theo tình trạng kinh nguyệt
    • 3.1.3. Phân bố bệnh nhân theo triệu chứng lâm sàng
    • 3.1.4. Phân bố bệnh nhân theo cận lâm sàng
    • 3.1.5. Phân bố BN theo giai đoạn bệnh
    • 3.1.6. Phân bố BN theo typ mô bệnh học.
  • 3.2. Giá trị chẩn đoán của chất chỉ điểm u CA125 và HE4 trong UTBT trước điều trị
    • 3.2.1. Chất chỉ điểm u CA125
    • 3.2.2. Chất chỉ điểm u HE4
    • 3.2.3. ROMA test
  • 3.3. Giá trị của chất chỉ điểm u CA125 và HE4 trong theo dõi điều trị UTBT
    • 3.3.1. Giá trị của CA125 sau các đợt điều trị
    • 3.3.2. Giá trị của HE4 sau các đợt điều trị
    • 3.3.3. Giá tri ROMA test sau các đợt điều trị

• CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu
    • 4.1.1. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi mắc bệnh
    • 4.1.2. Phân bố bệnh nhân theo triệu chứng lâm sàng.
    • 4.1.3. Phân bố bệnh nhân theo chẩn đoán hình ảnh
    • 4.1.4. Phân bố bệnh nhân theo giai đoạn bệnh
    • 4.1.5. Phân bố bệnh nhân theo typ mô bệnh học
  • 4.2. Giá trị của CA125, HE4, ROMA trong chẩn đoán trước điều trị
    • 4.2.1. Chất chỉ điểm CA125
    • 4.2.2. Chất chỉ điểm HE4
    • 4.2.3. ROMA test
  • 4.3. Giá trị của chất chỉ điểm u CA125 và HE4 trong theo dõi điều trị UTBT
    • 4.3.1. Giá trị của CA125 sau các đợt điều trị.
    • 4.3.2. Giá trị của HE4 sau các đợt điều trị
    • 4.3.5. Giá trị của ROMA sau các đợt điều trị

• KẾT LUẬN

  • 1. Mối tương quan CA125, HE4, ROMA trong chẩn đoán giai đoạn
  • 2. Vai trò của chất chỉ điểm u CA125, HE4, ROMA trong theo dõi điều trị UTBT

• KIẾN NGHỊ