Luận án Nghiên cứu dịch tễ học và biện pháp phòng trị bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH GIUN TRÒN ĐƯỜNG TIÊU HÓA TRÊN CHÓ TẠI MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Ngành:

Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào nghiên cứu dịch tễ học và các biện pháp phòng trị bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại một số tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đề tài được thực hiện nhằm giải quyết thực trạng chó là vật chủ chứa nhiều ký sinh trùng đường tiêu hóa phổ biến, gây nguy hiểm cho sức khỏe chó và có khả năng lây truyền sang người. Các nghiên cứu trước đây thường chỉ tập trung vào phân bố, dịch tễ và hiệu lực thuốc, thiếu đi sự tìm hiểu sâu về đặc điểm sinh học, bệnh lý cũng như định danh chính xác các loài giun tròn bằng sinh học phân tử.

Mục tiêu của luận án là xác định các đặc điểm dịch tễ và yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa, nghiên cứu đặc điểm sinh học và bệnh lý của giun móc Ancylostoma caninum, đồng thời đề xuất các biện pháp tẩy trừ hiệu quả cho bệnh giun móc và giun đũa. Những đóng góp mới của công trình bao gồm việc lần đầu tiên tại ĐBSCL xác định các đặc điểm dịch tễ và yếu tố nguy cơ liên quan đến nhiễm giun tròn, định danh chính xác các loài giun móc (A. caninum, A. braziliense, A. ceylanicum), giun xoăn thực quản (Spirocerca lupi) và giun đũa (Toxocara canis) bằng kỹ thuật PCR và giải trình tự gene, cũng như hoàn thiện nghiên cứu vòng đời và mô tả bệnh lý học của A. caninum tại vùng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại 6 tỉnh, thành ĐBSCL là 62,77% (kiểm tra phân) và 71,70% (mổ khám), chịu ảnh hưởng bởi lứa tuổi, giống chó, mùa vụ, giới tính, phương thức nuôi và vệ sinh. Tám loài giun tròn đã được tìm thấy, trong đó A. caninum chiếm tỷ lệ nhiễm cao nhất. Có mối tương quan chặt chẽ giữa số trứng A. caninum trong phân và tổng số giun cái trong ruột chó. Vòng đời của A. caninum được xác định là 27,7 ngày. Chó nhiễm A. caninum biểu hiện triệu chứng lâm sàng như gầy ốm, tiêu chảy có máu, nôn mửa, cùng với các bệnh tích đại thể và vi thể như xuất huyết ruột, bong tróc niêm mạc, tăng bạch cầu ái toan và biến đổi huyết học (giảm hồng cầu, huyết sắc tố, tỷ khối huyết cầu; tăng bạch cầu). Hai loại thuốc tẩy trừ là Pyrantel (120-140 mg/kg thể trọng) và Levamisol (180 mg/kg thể trọng) đã được chứng minh có hiệu quả cao (100% sau 5-10 ngày) trong việc tẩy trừ giun móc và giun đũa mà không gây phản ứng phụ. Từ đó, luận án đề xuất sử dụng các loại thuốc này và tăng cường tuyên truyền về tác hại của giun tròn và nguy cơ lây truyền từ chó sang người.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1 GIỚI THIỆU

  • 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
  • 1.2 Mục tiêu nghiên cứu
  • 1.3 Ý nghĩa khoa học
  • 1.4 Ý nghĩa thực tiễn
  • 1.5 Những đóng góp mới của luận án

• Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1 Nội dung nghiên cứu
  • 2.1.1 Xác định đặc điểm dịch tễ của giun tròn trên chó tại một số tỉnh, thành ĐBSCL
  • 2.1.2 Xác định một số đặc điểm hình thái học và sinh học phân tử giun tròn trên chó tại một số tỉnh, thành ĐBSCL
  • 2.1.3 Nghiên cứu vòng đời của loài giun móc A. caninum
  • 2.1.4 Nghiên cứu bệnh lý học trên chó nhiễm giun móc A. caninum
  • 2.1.5 Nghiên cứu biện pháp phòng trừ bệnh giun đũa, giun móc trên chó
  • 2.2 Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
  • 2.2.1 Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2.2 Thời gian tiến hành
  • 2.2.3 Địa điểm tiến hành
  • 2.3 Dụng cụ và hoá chất
  • 2.4 Phương pháp nghiên cứu
  • 2.4.1 Xác định tình hình nhiễm giun tròn trên chó tại 1 số tỉnh, thành ĐBSCL
  • 2.4.2 Phương pháp định danh phân loại
  • 2.4.3 Nghiên cứu vòng đời của loài giun móc A. caninum
  • 2.4.4 Nghiên cứu các triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể, vi thể và sinh lý máu trên chó nhiễm giun móc A. caninum
  • 2.4.5 Hiệu quả điều trị bệnh giun đũa, giun móc của một số thuốc tẩy trừ

• Chương 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1 Đặc điểm dịch tễ của giun tròn trên chó tại các tỉnh, thành ĐBSCL
  • 3.1.1 Kết quả kiểm tra phân
  • 3.1.2 Kết quả mổ khám
  • 3.1.3 Khảo sát sự tương quan giữa số lượng giun móc trong ruột chó với số trứng trong một gram phân tương ứng
  • 3.2 Định loài giun tròn trên chó bằng đặc điểm hình thái học và sinh học phân tử tại các tỉnh, thành ĐBSCL
  • 3.2.1 Định danh phân loại bằng hình thái học của loài giun móc
  • 3.2.2 Định danh giun tròn bằng kỹ thuật PCR
  • 3.2.3 Kết quả giải trình tự gene ITS-1, ITS-2, và gene cox-1 và xây dựng cây phả hệ
  • 3.3 Kết quả nghiên cứu vòng đời của giun móc A. caninum
  • 3.3.1 Đặc điểm và kích thước của các giai đoạn ấu trùng A. caninum
  • 3.3.2 Kết quả theo dõi thời gian phát triển ấu trùng giun móc ở điều kiện phòng thí nghiệm
  • 3.3.4. Kết quả thời gian hoàn thành vòng đời của giun móc chó
  • 3.4 Kết quả nghiên cứu về bệnh lý học ở chó nhiễm A. caninum
  • 3.4.1 Triệu chứng lâm sàng trên chó gây nhiễm A. caninum
  • 3.4.2 Kết quả bệnh tích đại thể trên chó gây nhiễm giun giun móc A. caninum
  • 3.4.3 Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể trên chó gây nhiễm giun móc A. caninum
  • 3.4.4 Kết quả kiểm tra một số chỉ số huyết học trên chó nhiễm giun móc A. caninum
  • 3.5 Kết quả thử nghiệm hiệu quả của một số thuốc tẩy trừ giun móc, giun đũa trên chó

• CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

  • 4.1 Kết luận
  • 4.2 Đề xuất