NGHIÊN CỨU ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH Ở CÁ MÚ CHẤM CAM (Epinephelus coioides Hamilton, 1822) NUÔI TẠI KHÁNH HÒA ĐỐI VỚI VI KHUẨN Vibrio parahaemolyticus
Nuôi trồng Thủy sản (Mã ngành: 62 62 03 01)
Luận án "Nghiên cứu đáp ứng miễn dịch ở cá mú chấm cam (Epinephelus coioides Hamilton, 1822) nuôi tại Khánh Hòa đối với vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus" được thực hiện nhằm làm rõ đặc điểm đáp ứng miễn dịch của cá mú chấm cam trước tác nhân gây bệnh Vibrio parahaemolyticus. Đây là một vấn đề cấp thiết do cá mú chấm cam là loài có giá trị kinh tế cao nhưng thường xuyên chịu thiệt hại bởi bệnh lở loét do vi khuẩn Vibrio, và các phương pháp phòng trị hiện tại chưa ổn định. Nghiên cứu này đặt nền tảng cho việc phát triển vaccine và sử dụng chất kích thích miễn dịch, hướng tới nghề nuôi cá biển bền vững.
Các nội dung chính của luận án bao gồm việc nghiên cứu đặc điểm của vi khuẩn V. parahaemolyticus gây bệnh lở loét, đánh giá đáp ứng miễn dịch tự nhiên của cá mú chấm cam và ảnh hưởng của chất kích thích miễn dịch β-glucan, cũng như nghiên cứu đáp ứng miễn dịch đặc hiệu của cá mú đối với V. parahaemolyticus bất hoạt bằng formalin.
Kết quả cho thấy chủng V. parahaemolyticus V3 có độc lực cao nhất (LD50 1,78 x 10³ cfu/g) và các protein của nó (66, 47, 31, 28, 21 kDa) có tính sinh miễn dịch cao, tiềm năng cho sản xuất vaccine. Việc bổ sung β-glucan vào thức ăn trong 2 tuần giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu ở cá mú, biểu hiện qua sự gia tăng số lượng bạch cầu thực bào, chỉ số thực bào và hoạt tính bùng nổ hô hấp, với liều 1000 ppm mang lại hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, hiệu quả này suy giảm sau 15 ngày ngừng cho ăn.
Đối với đáp ứng miễn dịch đặc hiệu, cá mú được gây miễn dịch bằng các chủng V. parahaemolyticus bất hoạt formalin đều thể hiện sự gia tăng hàm lượng kháng thể trong huyết thanh, trong đó chủng V3 kích thích mạnh nhất. Kháng nguyên V. parahaemolyticus V3 bất hoạt kết hợp với chất bổ trợ FIA mang lại hiệu quả bảo vệ cá mú kháng bệnh cao (RPS 87,5% sau 30 ngày), nhưng hiệu quả này cũng suy giảm theo thời gian. Cấu trúc kháng thể IgM của cá mú bao gồm chuỗi nặng 78 kDa, chuỗi nhẹ 25 kDa và một polypeptide 23 kDa chưa rõ chức năng.
Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu cơ bản về miễn dịch học ở cá mú và ảnh hưởng của β-glucan tại Việt Nam, cung cấp thông tin khoa học quan trọng cho việc phát triển các giải pháp phòng bệnh hiệu quả.