Luận án Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ, ứng dụng kit chẩn đoán bệnh tiên mao trùng do Trypanosoma evansi gây ra ở trâu, bò một số tỉnh miền núi phía Bắc và đề xuất biện pháp phòng trị

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, ỨNG DỤNG KIT CHẨN ĐOÁN BỆNH TIÊN MAO TRÙNG DO TRYPANOSOMA EVANSI GÂY RA Ở TRÂU, BÒ MỘT SỐ TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ

Ngành:

Ký sinh trùng và vi sinh vật học thú y

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ thú y này tập trung nghiên cứu bệnh tiên mao trùng (TMT - Trypanosomosis) do *Trypanosoma evansi* gây ra, một bệnh phổ biến và gây thiệt hại đáng kể cho chăn nuôi trâu, bò tại Việt Nam và trên thế giới. Bệnh khiến trâu, bò gầy yếu, thiếu máu, suy giảm sức đề kháng và dễ chết, đặc biệt trong vụ Đông - Xuân. Các nghiên cứu trước đây về TMT tại các tỉnh miền núi còn hạn chế, do đó, đề tài được thực hiện nhằm góp phần khống chế bệnh này.

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các loài *Trypanosoma* gây bệnh TMT trên trâu, bò, làm rõ đặc điểm dịch tễ và bệnh học của bệnh, ứng dụng kit chẩn đoán và đề xuất các biện pháp phòng trị hiệu quả. Công trình này là nghiên cứu có hệ thống đầu tiên về đặc điểm dịch tễ, bệnh học, chẩn đoán và phòng trị TMT cho trâu, bò tại bốn tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam (Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lai Châu, Hòa Bình).

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tất cả 11 chủng TMT phân lập từ trâu, bò mắc bệnh đều là loài *T. evansi*. Tỷ lệ nhiễm TMT ở trâu là 15,36% và ở bò là 9,02%, có xu hướng tăng dần theo tuổi. Tỷ lệ nhiễm cao nhất vào mùa Thu (26,16%) và thấp nhất vào mùa Xuân (5,61%); tỷ lệ phát bệnh cao nhất vào mùa Đông (66,67%) và thấp nhất vào mùa Hè (9,09%). Ba loài ruồi, mòng hút máu được xác định là môi giới truyền bệnh TMT: *Stomoxys calcitrans*, *Tabanus kiangsuensis* và *Tabanus rubidus*. Các kit chẩn đoán CATT và ELISA đều cho tỷ lệ phát hiện kháng thể kháng *T. evansi* trong các mẫu huyết thanh dương tính đạt 100%.

*T. evansi* được xác định rất mẫn cảm với thuốc trypamidium samorin, mẫn cảm trung bình với diminavet, mẫn cảm yếu với azidin và có khả năng đã kháng lại thuốc trypanosoma. Một phác đồ điều trị hiệu quả cao (100%) và an toàn cho trâu, bò đã được đề xuất, bao gồm thuốc trypamidium samorin kết hợp với nước sinh lý mặn, cafein, vitamin C và vitamin B1. Đồng thời, các biện pháp phòng chống tổng hợp như điều trị triệt để, diệt ruồi mòng, phòng bệnh bằng hóa dược, tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng và loại thải trâu, bò già cũng được đề xuất. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để khuyến cáo người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng trị TMT, góp phần hạn chế thiệt hại và nâng cao năng suất chăn nuôi tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Mục lục chi tiết:

(Không có mục lục chi tiết trong văn bản được cung cấp)