Luận án Nghiên cứu biệt hóa tạo tế bào có chức năng gan từ tế bào gốc trung mô cuống rốn

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU BIỆT HÓA TẠO TẾ BÀO CÓ CHỨC NĂNG GAN TỪ TẾ BÀO GỐC TRUNG MÔ CUỐNG RỐN

Ngành:

CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu biệt hóa tạo tế bào có chức năng gan từ tế bào gốc trung mô cuống rốn" của Đỗ Trung Kiên tập trung vào tiềm năng ứng dụng của tế bào gốc trong y học tái tạo. Xuất phát từ nhu cầu về các phương pháp biệt hóa tế bào gốc thành tế bào gan hiệu quả hơn, đề tài đặt ra mục tiêu phân lập, nhân nuôi thành công tế bào gốc trung mô (TBGTM) từ cuống rốn, đánh giá tính ổn định, tiềm năng biệt hóa của chúng, và sau đó biệt hóa chúng thành tế bào có chức năng gan trong điều kiện in vitro.

Nội dung nghiên cứu bao gồm việc thu nhận, phân lập và nhân nuôi TBGTM từ mẫu cuống rốn, đánh giá tính ổn định di truyền, tiềm năng biệt hóa thành tế bào mỡ và nguyên bào xương, cũng như khả năng duy trì nguồn TBGTM in vitro. Điểm trọng tâm là nghiên cứu biệt hóa TBGTM cuống rốn thành tế bào có biểu hiện các chỉ thị đặc trưng tế bào gan bằng các tác nhân khác nhau.

Luận án đã đạt được những đóng góp quan trọng, cung cấp thông tin đầy đủ về khả năng biệt hóa tạo tế bào có chức năng gan từ TBGTM cuống rốn trẻ sơ sinh. Đặc biệt, đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam sử dụng hệ thống Tet-ON kích hoạt thể hiện quá mức gen HNF4a để thúc đẩy quá trình biệt hóa.

Các kết quả chính cho thấy đã phân lập, nhân nuôi và bảo quản thành công TBGTM từ cuống rốn, với tỷ lệ biểu hiện dương tính cao các chỉ thị đặc trưng TBGTM như CD73, CD90, CD105 (từ 95,03% đến 99,90%). TBGTM duy trì ổn định in vitro và có khả năng biệt hóa thành tế bào mỡ và nguyên bào xương, mặc dù quá trình đông lạnh-giải đông có làm giảm nhẹ tỷ lệ sống sót và biểu hiện các chỉ thị. Đặc biệt, luận án đã biệt hóa thành công TBGTM cuống rốn thành tế bào có chức năng gan, thể hiện qua sự thay đổi hình thái thành dạng đa giác, biểu hiện các chỉ thị chức năng gan (HNF4a, AFP, ALB) và khả năng tích trữ glycogen. Phương pháp biệt hóa bằng chuyển gen HNF4a qua hệ thống biểu hiện Tet-ON được chứng minh là hiệu quả và nhanh chóng nhất so với các phương pháp sử dụng DMSO hoặc tổ hợp cytokine. Những phát hiện này mở ra hướng ứng dụng tiềm năng trong sàng lọc thuốc và phát triển liệu pháp điều trị bệnh gan.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • Lý do chọn đề tài:
  • Mục tiêu:
  • Nội dung nghiên cứu:
  • Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài:
  • Những đóng góp mới của luận án:

• CHƯƠNG 1-TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Nguồn tế bào gốc trung mô, tiềm năng biệt hóa và ứng dụng
    • 1.1.1. Nguồn tế bào gốc trung mô
    • 1.1.2. Tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc trung mô
    • 1.1.3. Ứng dụng của tế bào gốc trung mô
  • 1.2. Cấu tạo cuống rốn, ưu điểm của tế bào gốc trung mô từ cuống rốn
    • 1.2.1. Cấu tạo cuống rốn
    • 1.2.2. Ưu điểm của tế bào gốc trung mô từ cuống rốn
  • 1.3. Tình hình nghiên cứu
    • 1.3.1. Tình hình nghiên cứu tế bào gốc người
    • 1.3.2. Tình hình nghiên cứu biệt hóa tạo tế bào gan
      • 1.3.2.1. Tình hình nghiên cứu biệt hóa tạo tế bào gan
      • 1.3.2.2. Các hướng biệt hóa tạo tế bào gan
      • 1.3.2.3. Tình hình nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trong biệt hóa và điều trị các bệnh lý về gan tại Việt Nam

• CHƯƠNG 2- VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Sơ đồ nghiên cứu
  • 2.2. Vật liệu, hóa chất nghiên cứu
    • 2.2.1. Mẫu nghiên cứu
    • 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
    • 2.2.3. Hóa chất và các bộ kit sử dụng
    • 2.2.4. Thiết bị nghiên cứu
    • 2.2.5. Môi trường thao tác, nuôi cấy, bảo quản
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.3.1. Thu thập, phân lập và nhân nuôi tế bào
    • 2.3.2. Phương pháp cấy chuyển tế bào
    • 2.3.3. Phương pháp đông lạnh và giải đông tế bào
    • 2.3.4. Phương pháp nhuộm nhiễm sắc thể
    • 2.3.5. Phương pháp đánh giá tiềm năng biệt hóa của tế bào phân lập được
    • 2.3.6. Phương pháp đánh giá đặc trưng tế bào gốc của tế bào phân lập được
    • 2.3.7. Phương pháp đánh giá tốc độ tăng trưởng tế bào
    • 2.3.8. Phương pháp biệt hóa tạo tế bào có chức năng gan
    • 2.3.9. Phương pháp đánh giá các chỉ thị của tế bào sau xử lý biệt hóa
    • 2.3.10. Phương pháp xử lý số liệu

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Thu nhận, phân lập, nhân nuôi in vitro TBGTM từ mẫu cuống rốn
    • 3.1.1. Thu nhận, phân lập tế bào gốc từ mảnh mô cuống rốn
    • 3.1.2. Nhân nuôi in vitro, bảo quản lạnh tế bào gốc cuống rốn
    • 3.1.3. Đánh giá tốc độ tăng trưởng của tế bào
  • 3.2. Đánh giá tính ổn định, tiềm năng biệt hóa và khả năng duy trì nguồn TBGTM trong điều kiện nuôi in vitro
    • 3.2.1. Đánh giá tính ổn định di truyền của TBG phân lập được
    • 3.2.2. Đánh giá tiềm năng biệt hóa của tế bào gốc
      • 3.2.2.1. Biệt hóa tế bào gốc thành tế bào mỡ
      • 3.2.2.2. Biệt hóa tế bào gốc thành nguyên bào xương
    • 3.2.3. Đánh giá đặc trưng tế bào gốc trung mô
      • 3.2.3.1. Đánh giá đặc trưng tế bào gốc trung mô bằng phương pháp đếm tế bào qua dòng chảy
      • 3.2.3.2. Đánh giá đặc trưng TBGTM bằng phương pháp RT-PCR
  • 3.3. Biệt hóa TBGTM cuống rốn thành tế bào có biểu hiện các chỉ thị đặc trưng tế bào gan
    • 3.3.1. Biệt hóa bằng DMSO
    • 3.3.2. Biệt hóa bằng tổ hợp của HGF, DEX và OSM
    • 3.3.3. Biệt hóa tổ hợp HGF, TSA và OSM
    • 3.3.4. Biệt hóa bằng chuyển gen HNF4a
      • 3.3.4.1. Thiết kế vector mang gen HNF4a biến nạp vào TBG
      • 3.3.4.2. Biến nạp vector biểu hiện gen HNF4a vào tế bào gốc
      • 3.3.4.3. Đánh giá khả năng biệt hóa của tế bào sau chuyển gen

• KẾT LUẬN

• KIẾN NGHỊ

• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ XUẤT BẢN LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN