Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA LOÀI CÂY MẸ VÀ BIẾN DỊ, DI TRUYỀN VỀ SINH TRƯỞNG VÀ TÍNH CHẤT GỖ TRONG CHỌN GIỐNG KEO LAI TỰ NHIÊN
Ngành:
Di truyền và chọn giống cây lâm nghiệp
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA LOÀI CÂY MẸ VÀ BIẾN DỊ, DI TRUYỀN VỀ SINH TRƯỞNG VÀ TÍNH CHẤT GỖ TRONG CHỌN GIỐNG KEO LAI TỰ NHIÊN" của Đỗ Hữu Sơn, thực hiện tại Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, tập trung giải quyết những hạn chế trong công tác chọn tạo giống keo lai tự nhiên tại Việt Nam. Keo lai, giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm, là cây trồng rừng chủ lực nhưng số lượng giống còn hạn chế, chủ yếu có nguồn gốc từ cây mẹ Keo tai tượng và thiếu nghiên cứu về tính chất gỗ phục vụ gỗ xẻ.
Mục tiêu chung của đề tài là bổ sung cơ sở khoa học cho việc cải thiện giống keo lai tự nhiên. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định đặc điểm biến dị, thông số di truyền, tương tác kiểu gen – hoàn cảnh của các tính trạng sinh trưởng, chất lượng thân cây và tính chất gỗ; xác định ảnh hưởng của loài cây mẹ và gia đình; và chọn lọc các dòng keo lai có triển vọng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm đánh giá các đặc điểm biến dị, ảnh hưởng của loài cây mẹ và gia đình, ước lượng thông số di truyền, tương tác kiểu gen – hoàn cảnh và tương quan giữa các tính trạng, cũng như chọn lọc các dòng vô tính mới trên 4 khảo nghiệm giống lai và 2 khảo nghiệm dòng vô tính tại Ba Vì, Yên Thế, Đông Hà, Bầu Bàng và Quy Nhơn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phân hóa rõ rệt về sinh trưởng và chất lượng thân cây giữa 550 dòng keo lai mới chọn lọc ở giai đoạn 2-3 tuổi, với nhiều dòng thể hiện khả năng vượt trội so với giống công nhận. Các tính chất gỗ như khối lượng riêng cơ bản (KLR) và mô đun đàn hồi (MoEa) cũng có biến động lớn. Đã xác định được 23 dòng keo lai triển vọng, trong đó 3 dòng (BB064, BV469, BV575) có sinh trưởng nhanh và KLR, MoEa tương đối cao. Nghiên cứu chỉ ra loài cây mẹ Keo tai tượng thường cho con lai có sinh trưởng và chất lượng thân cây vượt trội hơn Keo lá tràm, tuy nhiên ảnh hưởng này đến tính chất gỗ không rõ rệt ở giai đoạn đầu, và ảnh hưởng của gia đình là rất nhỏ. Hệ số di truyền của các tính trạng sinh trưởng từ trung bình đến cao, trong khi tương tác kiểu gen – hoàn cảnh mạnh đối với sinh trưởng nhưng yếu hơn với KLR. Tương quan giữa sinh trưởng và tính chất gỗ yếu, cho thấy cần chọn lọc độc lập. Năm dòng keo lai mới (BV523, BV585, BV564, BB055, BB026) được xác định có sinh trưởng nhanh và chất lượng thân cây tốt, cần tiếp tục đánh giá để công nhận giống.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu nghiên cứu
- + Mục tiêu chung
- + Mục tiêu cụ thể
- 3. Đối tượng nghiên cứu
- 4. Phạm vi nghiên cứu
- 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
- - Ý nghĩa khoa học
- - Ý nghĩa thực tiễn
- 6. Những điểm mới của luận án
- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
- 1.1. Keo lai tự nhiên trên thế giới
- 1.1.1. Tình hình gây trồng và tiềm năng phát triển
- 1.1.2. Tình hình nghiên cứu cải thiện giống
- a. Nghiên cứu chọn giống
- b. Nghiên cứu về tính chất gỗ
- c. Nghiên cứu sâu bệnh hại và chọn giống kháng sâu bệnh
- 1.2. Keo lai tự nhiên tại Việt Nam
- 1.2.1. Tình hình gây trồng và tiềm năng phát triển
- 1.2.2. Tình hình nghiên cứu cải thiện giống
- a. Nghiên cứu chọn lọc dòng vô tính
- b. Nghiên cứu về tính chất gỗ
- c. Nghiên cứu sâu bệnh hại và chọn giống kháng sâu bệnh
- 1.3. Nhận định chung
- CHƯƠNG 2 NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Nội dung nghiên cứu
- i. Nghiên cứu đặc điểm biến dị của các tính trạng sinh trưởng, chỉ tiêu chất lượng thân cây và một số tính chất gỗ giữa các dòng Keo lai tự nhiên (Acacia mangium x A. auriculiformis và A. auriculiformis x A. mangium) trên một số địa điểm.
- ii. Nghiên cứu ảnh hưởng của loài cây mẹ và gia đình đến khả năng sinh trưởng, chất lượng thân cây và một số tính chất gỗ của các dòng Keo lai tự nhiên trên một số địa điểm.
- iii. Ước lượng các thông số di truyền, tương tác kiểu gen – hoàn cảnh của các tính trạng sinh trưởng, chất lượng thân cây, một số tính chất gỗ và tương quan giữa các tính trạng trên một số địa điểm.
- iv. Chọn lọc dòng vô tính có triển vọng cho trồng rừng sản xuất.
- 2.2. Vật liệu nghiên cứu
- 2.3. Đặc điểm tự nhiên khu vực nghiên cứu
- 2.4. Phương pháp nghiên cứu
- 2.4.1. Phương pháp chọn lọc cây lai và cây trội
- 2.4.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
- 2.4.3. Phương pháp thu thập số liệu sinh trưởng và chất lượng thân cây
- 2.4.4. Phương pháp lấy mẫu và đánh giá tính chất gỗ
- 2.4.5. Phương pháp phân tích xử lý số liệu
- CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
- 3.1. Biến dị về sinh trưởng, chất lượng thân cây và tính chất gỗ
- 3.1.1. Biến dị về sinh trưởng và chất lượng thân cây của các dòng vô tính trong các khảo nghiệm giống lai
- 3.1.2. Biến dị về tính chất gỗ của các dòng vô tính trong các khảo nghiệm giống lai
- 3.2. Ảnh hưởng của loài cây mẹ và gia đình đến sinh trưởng, chất lượng thân cây và tính chất gỗ
- 3.2.1. Ảnh hưởng của loài cây mẹ đến sinh trưởng và chất lượng thân cây
- 3.2.2. Ảnh hưởng của loài cây mẹ đến tính chất gỗ
- 3.2.3. Ảnh hưởng của gia đình đến sinh trưởng và tính chất gỗ của dòng vô tính
- 3.3. Ước lượng thông số di truyền, tương tác kiểu gen – hoàn cảnh và tương quan giữa các tính trạng
- 3.3.1. Hệ số di truyền theo nghĩa rộng và hệ số biến động kiểu gen của các tính trạng sinh trưởng và chất lượng thân cây
- 3.3.2. Hệ số di truyền theo nghĩa rộng và hệ số biến động kiểu gen của các tính trạng tính chất gỗ
- 3.3.3. Tương tác kiểu gen - hoàn cảnh
- 3.3.4. Tương quan giữa các tính trạng
- 3.4. Chọn lọc dòng vô tính keo lai mới
- KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 1.1. Về mức độ biến dị giữa các dòng vô tính keo lai mới chọn lọc
- 1.2. Về ảnh hưởng của loài cây mẹ và gia đình
- 1.3. Về ước lượng các thông số di truyền, tương tác kiểu gen – hoàn cảnh và tương quan giữa các tính trạng
- 1.4. Về kết quả chọn lọc các dòng vô tính có triển vọng
- 2. Tồn tại
- 3. Kiến nghị
- NHỮNG CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN