Luận án Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp may vùng Đồng bằng sông Hồng

Tên luận án:

NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP MAY VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

Ngành:

Quản trị kinh doanh

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu về "Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp may vùng Đồng bằng sông Hồng" là một đề tài cấp thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh (NLCT) của các doanh nghiệp may, phân tích thực trạng NLCT, các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao NLCT cho các doanh nghiệp trong khu vực này. Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội Việt Nam vào năm 2023.

Nghiên cứu làm rõ vai trò quan trọng của NLCT đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế thị trường mở. Đặc biệt, ngành dệt may Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu lớn nhưng giá trị gia tăng thấp và sự liên kết lỏng lẻo, đòi hỏi một hệ thống lý luận riêng biệt về NLCT. Vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) được xác định là khu vực kinh tế trọng điểm, đóng góp đáng kể vào GDP công nghiệp cả nước, có vai trò cầu nối giữa Đông Nam Á và Đông Bắc Á.

Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về cạnh tranh và NLCT của doanh nghiệp may, có xét đến các đặc thù về sản phẩm, phương thức sản xuất, tài chính, công nghệ, nhân lực, quản lý và sở hữu trí tuệ. Tác giả đã phân tích thực trạng NLCT của các doanh nghiệp may vùng ĐBSH dựa trên khung phân tích bao gồm các tài sản cạnh tranh, tiến trình cạnh tranh và kết quả cạnh tranh. Nghiên cứu cũng xác định và phân tích các yếu tố môi trường vi mô (khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh) và vĩ mô (kinh tế, chính trị - pháp lý, văn hóa – xã hội, công nghệ) ảnh hưởng đến NLCT, đồng thời đề xuất mô hình nghiên cứu gồm 11 nhân tố cấu thành.

Kết quả phân tích định lượng cho thấy NLCT của các doanh nghiệp may vùng ĐBSH phụ thuộc vào bốn yếu tố chính: "Công nghệ", "Cạnh tranh", "Khách hàng" và "Kinh tế". NLCT tuyệt đối của các doanh nghiệp may tại Hà Nội tốt hơn các địa phương khác, và các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài có NLCT tốt nhất. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất 5 nhóm giải pháp đột phá nhằm nâng cao NLCT, bao gồm phát triển nguồn nguyên liệu và công nghiệp hỗ trợ, thu hút và đào tạo nhân lực chất lượng cao, xây dựng chính sách giá linh hoạt, hoàn thiện hệ thống phân phối, và chủ động phát triển thị trường mới trong khuôn khổ các FTA. Đồng thời, luận án cũng tổng hợp kinh nghiệm hỗ trợ NLCT từ một số quốc gia và đưa ra các kiến nghị vĩ mô đối với Chính phủ, Hiệp hội dệt may Việt Nam và Tập đoàn dệt may Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu của luận án
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.3. Câu hỏi nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
    • 5.1. Ý nghĩa lý luận của luận án
    • 5.2. Ý nghĩa thực tiễn của luận án
  • 6. Kết cấu của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP VÀ DOANH NGHIỆP MAY

  • 1.1. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
  • 1.2. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may
  • 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
  • 1.4. Đánh giá chung các tài liệu và khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu
    • 1.4.1. Đánh giá chung
    • 1.4.2. Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP MAY

  • 2.1. Khái niệm, vai trò, ý nghĩa của năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
    • 2.1.1. Các khái niệm cơ bản
      • 2.1.1.1. Năng lực
      • 2.1.1.2. Năng lực của DN
      • 2.1.1.3. Cạnh tranh
      • 2.1.1.4. Năng lực cạnh tranh
      • 2.1.1.5. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
      • 2.1.1.6. Sản phẩm may và doanh nghiệp may
      • 2.1.1.7. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may
      • 2.1.1.8. Năng lực cạnh tranh của các loại hình doanh nghiệp may
    • 2.1.2. Vai trò và ý nghĩa của năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
  • 2.2. Nội hàm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may
    • 2.3.1. Các tài sản cạnh tranh của doanh nghiệp may
      • 2.2.1.1. Năng lực tài chính
      • 2.2.1.2. Nhân lực
      • 2.2.1.3. Công nghệ
      • 2.2.1.4. Năng lực quản lý điều hành
      • 2.2.1.5. Tài sản trí tuệ
    • 2.3.2. Tiến trình cạnh tranh của doanh nghiệp may
      • 2.2.2.1. Năng lực marketing
      • 2.2.2.2. Phương thức sản xuất của doanh nghiệp may
      • 2.2.2.3. Quản lý nguồn cung ứng
    • 2.2.3. Các kết quả cạnh tranh của doanh nghiệp may
      • 2.2.3.1. Lợi nhuận
      • 2.2.3.2. Thị phần
      • 2.2.3.3. Tốc độ tăng trưởng
  • 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp may
    • 2.3.1. Các yếu tố thuộc môi trường vi mô
      • 2.3.1.1. Khách hàng (người mua)
      • 2.3.1.2. Nhà cung cấp
      • 2.3.1.3. Đối thủ cạnh tranh
    • 2.3.2. Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô
      • 2.3.2.1. Môi trường kinh tế
      • 2.3.2.2. Môi trường chính trị, pháp lý
      • 2.3.2.3. Môi trường văn hóa, xã hội
      • 2.3.2.4. Môi trường công nghệ
  • 2.4. Cơ sở thực tiễn
    • 2.4.1. Khái quát về ngành dệt may trong nền kinh tế Việt Nam
    • 2.4.2. Giá trị và tăng trưởng xuất khẩu dệt may Việt Nam
    • 2.4.3. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp may Việt Nam
    • 2.4.4. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp may của một số vùng kinh tế tại Việt Nam
  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

• Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích
    • 3.1.1. Phương pháp tiếp cận
    • 3.1.2. Khung phân tích
  • 3.2. Phương pháp thu thập số liệu
    • 3.2.1. Thu thập số liệu thứ cấp
    • 3.2.2. Thu thập số liệu sơ cấp
      • 3.2.2.1. Thiết kế bảng hỏi
      • 3.2.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát
    • 3.2.3. Phương pháp xử lý số liệu
    • 3.2.4. Phương pháp phân tích số liệu
      • 3.2.4.1. Phương pháp phân tổ thống kê và thống kê mô tả
      • 3.2.4.2. Phương pháp thống kê so sánh
      • 3.2.4.3. Phương pháp phân tích ma trận SWOT
      • 3.3.4.4. Phương pháp phân tích định lượng
  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

• Chương 4: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP MAY VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

  • 4.1. Tổng quan về doanh nghiệp may vùng Đồng bằng sông Hồng
    • 4.1.1. Bối cảnh cạnh tranh của các DN may vùng ĐBSH
    • 4.1.2. Số lượng doanh nghiệp may vùng ĐBSH
    • 4.1.3. Tổng quan về thị trường của các doanh nghiệp may ĐBSH
      • 4.1.2.1. Thị trường trong nước
      • 4.1.2.2. Hệ thống phân phối của sản phẩm sản xuất trong nước
      • 4.1.2.3. Đánh giá về thị trường xuất khẩu của sản phẩm may
  • 4.2. Thực trạng NLCT của các DN may vùng ĐBSH
    • 4.3.1. Tài sản cạnh tranh của các DN may vùng ĐBSH
      • 3.3.1.1. Năng lực cạnh tranh về tài chính của DN
      • 4.2.1.2. NLCT về nhân lực của các DN
      • 4.2.1.3. NLCT về công nghệ của các DN
      • 4.2.1.4. NLCT về năng lực quản lý điều hành của các DN
      • 4.2.1.5. Tài sản trí tuệ của các doanh nghiệp
    • 4.2.2. Tiến trình cạnh tranh của các DN may vùng ĐBSH
      • 4.2.2.1. Các chính sách marketing của DN may vùng ĐBSH
      • 4.2.2.2. Phương thức sản xuất của các DN
      • 4.2.2.3. Quản lý nguồn cung ứng
    • 4.2.3. Kết quả cạnh tranh của các DN may vùng ĐBSH
      • 4.2.3.1. Kết quả sản xuất kinh doanh
      • 4.2.3.2. Thị phần
      • 4.2.3.3. Tốc độ tăng trưởng
    • 4.2.4. Kết quả phân tích chỉ tiêu đánh giá NLCT của DN may vùng ĐBSH
  • 4.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của các DN may vùng ĐBSH
    • 4.3.1. Phân tích định tính các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của các DN may vùng ĐBSH
      • 4.3.1.1. Các yếu tố thuộc môi trường vi mô
      • 4.3.2.1. Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô
    • 4.2.2. Phân tích định lượng các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của các DN may vùng ĐBSH
      • 4.3.2.1. Xây dựng thang đo
      • 4.3.2.2. Đánh giá độ tin cậy của các biến
      • 4.3.2.3. Kết quả phân tích mô hình định lượng các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT DN May vùng ĐBSH
  • 4.4. Đánh giá chung về NLCT DN may vùng ĐBSH
  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 4

• Chương 5: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP MAY VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

  • 5.1. Chiến lược phát triển của DN may vùng ĐBSH
    • 5.1.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển của ngành dệt may Việt Nam
      • 5.1.1.1. Quan điểm phát triển ngành dệt may của Việt Nam
      • 5.1.1.2. Mục tiêu phát triển
      • 5.1.1.3. Định hướng phát triển
      • 5.1.1.4. Quy hoạch phát triển vùng ĐBSH
    • 5.1.2. Đặc điểm của cạnh tranh và thị trường giai đoạn hậu Covid-19
  • 5.2. Một số giải pháp nâng cao NLCT của các DN may vùng ĐBSH
    • 5.2.1. Nâng cao năng lực tài chính
      • 5.2.1.1. Mục tiêu của giải pháp: Nâng cao năng lực tài chính của doanh nghiệp
      • 5.2.1.2. Nội dung: đa dạng hóa nguồn huy động vốn cho DN.
    • 5.2.2. Nâng cao chất lượng nhân lực và năng lực điều hành
      • 5.2.2.1. Mục tiêu của giải pháp
      • 5.2.2.2. Nội dung giải pháp
    • 5.2.3. Nâng cao năng lực công nghệ
      • 5.2.3.1. Mục tiêu của giải pháp
      • 5.2.3.2. Nội dung của giải pháp
    • 5.2.4. Giải pháp về hoạt động marketing của doanh nghiệp
      • 5.2.4.1. Mục tiêu: nâng cao năng lực marketing của các DN may vùng ĐBSH
      • 5.2.4.1. Nội dung của giải pháp
    • 5.2.5. Phát triển các nguồn nguyên liệu và CNHT
      • 5.2.5.1. Mục tiêu của giải pháp
      • 5.2.5.2. Nội dung của giải pháp
  • 5.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao NLCT của DN may vùng ĐBSH
    • 5.3.1. Kinh nghiệm hỗ trợ DN dệt may trong việc nâng cao NLCT của một số quốc gia
      • 5.3.1.1. Trung Quốc
      • 5.3.1.2. Ấn Độ
      • 5.3.1.3. Bangladesh
      • 5.3.1.4. Malaysia
    • 5.3.2. Kiến nghị với Chính phủ và các bộ ngành, địa phương
      • 5.3.2.1. Tăng cường hỗ trợ DN dệt may kiểm soát chi phí sản xuất
      • 5.3.2.2. Khuyến khích phát triển công nghiệp dệt may gắn với bảo vệ môi trường
      • 5.3.2.3. Về công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
    • 5.3.3. Kiến nghị với Hiệp hội dệt may Việt Nam và Tập đoàn dệt may Việt Nam
  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 5

• KẾT LUẬN

• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ