Nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty chứng khoán Việt Nam
Tài chính - Chứng khoán
Luận án "Nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty chứng khoán Việt Nam" được thực hiện trong bối cảnh thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể từ năm 2000, đặc biệt từ 2005, với sự hình thành của hơn 100 công ty chứng khoán (CTCK). Mặc dù quy mô thị trường ngày càng lớn mạnh, năng lực cạnh tranh (NLCT) của các CTCK Việt Nam vẫn được đánh giá là thấp so với các đối thủ nước ngoài. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao NLCT để đảm bảo sự phát triển bền vững, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế và tự do hóa TTCK. Luận án nhấn mạnh rằng, mặc dù đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến NLCT doanh nghiệp nói chung và trong lĩnh vực chứng khoán, nhưng chưa có nghiên cứu chuyên sâu về NLCT của CTCK Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu của đề tài bao gồm việc hệ thống hóa lý luận khoa học về NLCT nói chung và NLCT của công ty chứng khoán; nghiên cứu các yếu tố bên trong tác động đến NLCT của CTCK Việt Nam; và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao NLCT cho các CTCK Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh tự do hóa TTCK theo cam kết gia nhập WTO. Đối tượng nghiên cứu là các CTCK Việt Nam, tập trung chủ yếu vào các công ty niêm yết. Phạm vi nghiên cứu về không gian bao gồm toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, tập trung tại các trung tâm tài chính lớn như Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Về mặt thời gian, nghiên cứu sinh tiến hành khảo sát, thu thập số liệu trong giai đoạn từ năm 2011 – 2014, đồng thời một số số liệu được phân tích dựa vào dữ liệu kể từ khi TTCK Việt Nam thành lập đến nay.
Luận án đóng góp mới về mặt học thuật bằng cách vận dụng mô hình của Thompson và Strickland (2001) để xác định và kiểm định hệ thống 07 yếu tố bên trong tác động thuận chiều đến NLCT của CTCK Việt Nam. Các yếu tố này bao gồm: tiềm lực tài chính, vốn trí tuệ, chất lượng sản phẩm, trình độ công nghệ, chất lượng dịch vụ, thương hiệu/uy tín và hoạt động xúc tiến, cùng mạng lưới hoạt động. Nghiên cứu đã lượng hóa được mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố và từ đó đưa ra các giải pháp tương ứng liên quan đến nâng cao NLCT. Các giải pháp cụ thể bao gồm việc xây dựng mô hình tổ chức chặt chẽ, phát triển đội ngũ nhân viên, nghiên cứu phát triển sản phẩm, và yêu cầu về công nghệ tổng thể.
Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng hoạt động kinh doanh chứng khoán tiềm ẩn nhiều lợi nhuận nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro, trong khi đó, sự cạnh tranh trên TTCK ngày càng khốc liệt. Do đó, việc nâng cao NLCT cho các CTCK Việt Nam là vô cùng cần thiết để đối phó với môi trường cạnh tranh, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo phát triển bền vững trên TTCK. Các giải pháp đề xuất bao gồm nhóm giải pháp trực tiếp (nâng cao năng lực vốn trí tuệ, phát triển hệ thống công nghệ) và nhóm giải pháp gián tiếp (cung cấp sản phẩm phù hợp, xây dựng mạng lưới, thương hiệu) nhằm củng cố vị thế và năng lực cạnh tranh của các CTCK Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.