NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA TỈNH QUẢNG NINH
Quản lý kinh tế
Luận án "Nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế của tỉnh Quảng Ninh" tập trung vào một chủ đề cấp thiết trong bối cảnh các lý thuyết tăng trưởng kinh tế cổ điển dần mất đi tính thực tiễn và sự ra đời của khái niệm "chất lượng tăng trưởng kinh tế". Nghiên cứu này đặt trong bối cảnh Việt Nam chuyển đổi mô hình kinh tế từ tập trung bao cấp sang thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt chú trọng phát triển bền vững từ giai đoạn 2012-2020. Tỉnh Quảng Ninh, một địa phương chiến lược với vai trò quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật về tăng trưởng GRDP, chuyển dịch cơ cấu kinh tế (đặc biệt ngành dịch vụ), giảm hệ số ICOR và thúc đẩy kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, tỉnh vẫn đối mặt với nhiều hạn chế về chất lượng tăng trưởng như mâu thuẫn giữa khai thác than và phát triển du lịch, tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến biến đổi khí hậu, ảnh hưởng của công nghiệp hóa đến nông nghiệp sinh thái, gia tăng khoảng cách giàu nghèo và các vấn đề an sinh xã hội.
Luận án chỉ ra khoảng trống trong nghiên cứu về khung lý thuyết hoàn chỉnh và tác động của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) ở cấp tỉnh. Do đó, mục tiêu của nghiên cứu là đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng quan lý thuyết và công trình nghiên cứu liên quan, hệ thống hóa và bổ sung lý luận về nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế, phân tích kinh nghiệm trong và ngoài nước, xây dựng mô hình định lượng đánh giá tác động của các nhân tố đến chất lượng tăng trưởng, làm rõ thực trạng và đánh giá chất lượng tăng trưởng của Quảng Ninh giai đoạn 2011-2022, đồng thời dự báo và đề xuất mục tiêu, quan điểm, định hướng và giải pháp cho giai đoạn 2023-2030.
Phạm vi nghiên cứu tập trung vào Quảng Ninh, với thời gian khảo sát thực trạng từ 2011-2022 và đề xuất giải pháp đến 2030. Nội dung nghiên cứu theo cách tiếp cận quản lý kinh tế, bao gồm xác lập mô hình tăng trưởng kinh tế, xây dựng và thực hiện các chính sách (chuyển dịch cơ cấu, thu hút đầu tư, phát triển bền vững), và đánh giá định lượng các yếu tố ảnh hưởng tới TFP như thương mại quốc tế, đầu tư nước ngoài, chất lượng vốn nhân lực, chất lượng thể chế, cơ cấu kinh tế, năng suất lao động và hiệu quả sử dụng vốn. Luận án sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng, với phần mềm Eviews 10.0 để phân tích dữ liệu.
Những đóng góp chính của luận án bao gồm hệ thống hóa và phát triển lý thuyết về nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế ở cấp tỉnh, làm rõ nội dung, phân tích tác động của các yếu tố, và xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế phù hợp cho Quảng Ninh giai đoạn 2023-2030. Về thực tiễn, luận án làm rõ thực trạng của tỉnh, áp dụng mô hình định lượng TFP, dự báo xu hướng và đề xuất các giải pháp định hướng cụ thể. Cấu trúc luận án gồm ba chương chính: lý luận và kinh nghiệm, thực trạng Quảng Ninh, và quan điểm, định hướng, giải pháp.