MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẶC ĐIỂM HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ VÀ THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP.HCM
Tài chính ngân hàng
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa đặc điểm Hội đồng quản trị (HĐQT) và thông tin bất cân xứng (TTBCX) của các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, đồng thời đề xuất các chính sách nhằm hạn chế TTBCX. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ tầm quan trọng của việc đo lường TTBCX để đánh giá môi trường thông tin thị trường chứng khoán và hiệu quả chính sách quản lý, cùng với những tranh luận chưa đồng nhất về ảnh hưởng của đặc điểm HĐQT đến TTBCX. Thực tiễn thị trường chứng khoán toàn cầu và Việt Nam đã chứng kiến nhiều bê bối liên quan đến TTBCX, làm nổi bật sự cần thiết của một cơ chế quản trị công ty hiệu quả để giảm thiểu rủi ro thông tin.
Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: đo lường mức độ TTBCX, lựa chọn mô hình đo lường phù hợp cho bối cảnh Việt Nam, xác định các yếu tố đặc điểm HĐQT ảnh hưởng đến TTBCX, và gợi ý chính sách. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng, thu thập dữ liệu từ các công ty niêm yết trên HOSE giai đoạn 2009-2015. Các mô hình kinh tế lượng như Glosten và Harris (1988), George, Kaul và Nimalendran (1991) theo biến chỉ báo và hiệp phương sai, cùng Kim và Ogden (1996) được áp dụng để đo lường TTBCX. Phương pháp hồi quy kinh tế lượng được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa TTBCX và các đặc điểm HĐQT như quy mô, thành viên độc lập không điều hành, thành viên nữ, trình độ học vấn, quyền kiêm nhiệm và tỷ lệ sở hữu cổ phiếu, có xem xét yếu tố loại hình doanh nghiệp có vốn Nhà nước và mối quan hệ phi tuyến.
Kết quả nghiên cứu chính chỉ ra rằng mô hình George, Kaul và Nimalendran (1991) theo biến chỉ báo là phù hợp nhất để đo lường TTBCX tại Việt Nam. Mức độ TTBCX có xu hướng gia tăng trong giai đoạn 2011-2015. Quy mô HĐQT tác động cùng chiều đến TTBCX. Thành viên HĐQT độc lập không điều hành và trình độ học vấn của HĐQT tác động ngược chiều đến TTBCX, đặc biệt rõ rệt ở các công ty có vốn Nhà nước, cho thấy loại hình doanh nghiệp này điều tiết độ mạnh của tác động. Một mối quan hệ phi tuyến tồn tại giữa tỷ lệ sở hữu cổ phiếu của HĐQT và TTBCX, với ngưỡng 1.74% phân định chiều hướng tác động khác nhau. Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy sự tác động đáng kể của thành viên nữ trong HĐQT và quyền kiêm nhiệm đến TTBCX.
Dựa trên những phát hiện này, luận án đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách, công ty niêm yết và nhà đầu tư nhằm nâng cao tính minh bạch và hạn chế rủi ro thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.