Tên luận án:
LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VÀ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ MÍA ĐƯỜNG Ở VIỆT NAM
Ngành:
Quản lý kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường ở Việt Nam" tập trung vào sự cần thiết của các hình thức liên kết trong nông nghiệp, đặc biệt là ngành mía đường, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và các hiệp định thương mại như ATIGA. Nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù liên kết là hướng đi đúng đắn để phát triển nông nghiệp và có phần rõ ràng hơn trong ngành mía đường so với các chuỗi nông sản khác, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như mâu thuẫn lợi ích, thiếu bền vững và sự không hài hòa trong phân chia lợi ích giữa các bên.
Mục tiêu của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về liên kết, phân tích và đánh giá thực trạng liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường tại Việt Nam giai đoạn 2013-2021. Từ đó, luận án xác định những vấn đề tồn tại, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy liên kết bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu sử dụng các cách tiếp cận thể chế, quản lý kinh tế và chuỗi giá trị, cùng với phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng thông qua khảo sát thực địa tại Khánh Hòa và phân tích các mô hình liên kết điển hình như Lasuco.
Kết quả nghiên cứu cung cấp cái nhìn tổng thể về liên kết DN-ND trong ngành mía đường, nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp đồng pháp lý chính thức, phân chia lợi ích minh bạch và vai trò "trọng tài" của Nhà nước. Luận án đề xuất các giải pháp về cơ chế, chính sách, vai trò của Nhà nước, cũng như các giải pháp cụ thể cho doanh nghiệp và nông dân để tái cấu trúc ngành, nâng cao năng suất, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh. Mặc dù có những hạn chế về phạm vi dữ liệu và độ sâu phân tích trong một số trường hợp, luận án vẫn đóng góp quan trọng vào việc cung cấp luận cứ khoa học và tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách và các chủ thể liên quan để phát triển bền vững ngành mía đường Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
- 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án
- 4. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và khung phân tích của đề tài luận án
- 4.1. Cách tiếp cận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- a. Phương pháp nghiên cứu tại bàn (desk research):
- b. Phương pháp phân tích chính sách:
- c. Các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trong kinh tế học và xã hội học:
- d. Phương pháp nghiên cứu trường hợp:
- 4.3. Cơ sở dữ liệu, nguồn tài liệu
- 4.4. Khung phân tích của luận án
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 7. Kết cấu của luận án
- PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Tình hình nghiên cứu nước ngoài
- * Về vấn đề hợp đồng liên kết nói chung:
- * Về vấn đề liên kết DN-ND trong một số chuỗi nông sản cụ thể ở một số nước:
- + Thái Lan:
- + Ở Trung Quốc:
- + Ở Hà Lan:
- * Về liên kết trong chuỗi giá trị ngành mía đường:
- 1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước:
- * Các vấn đề chung về HĐ liên kết:
- - Vấn đề tồn tại trong liên kết:
- * Vấn đề liên kết DN-ND trong một số chuỗi nông sản cụ thể:
- * Vấn đề liên kết DN-ND trong sản xuất-tiêu thụ mía đường:
- 1.3. Khoảng trống nghiên cứu:
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VÀ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ NÔNG SẢN
- 2.1. Cơ sở lí luận về liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.
- 2.1.1. Các khái niệm và các chủ thể
- 2.1.1.1. Các khái niệm
- 2.1.1.2. Các chủ thể trong liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân
- a, Chủ thể chính
- b, Các chủ thể trung gian
- c, Các đối tác công
- 2.1.2. Sự cần thiết phải liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân
- 2.1.3. Các hình thức liên kết
- 2.1.3.1. Liên kết ngang
- 2.1.3.2. Liên kết dọc
- 2.1.4. Nội dung liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân
- 2.1.4.1. Hợp đồng liên kết
- 2.1.4.2. Các quy tắc ràng buộc
- 2.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết
- 2.1.5.1. Hệ thống thể chế, chính sách và vai trò quản lý của Nhà nước
- 2.1.5.2. Các yếu tố bên ngoài
- Yếu tố thị trường
- Hội nhập
- Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
- 2.1.5.3. Các yếu tố bên trong
- Động cơ liên kết
- Năng lực liên kết
- Nhận thức về liên kết
- 2.1.6. Tiêu chí đánh giá hiệu quả liên kết giữa doanh nghiệp và hộ nông dân
- 2.1.6.1. Thời gian, độ bền vững và quy mô liên kết
- 2.1.6.2. Hiệu quả của liên kết kinh tế giữa doanh nghiệp và hộ nông dân
- Hiệu quả kinh tế
- Về xã hội
- Về môi trường
- 2.2. Kinh nghiệm về liên kết doanh nghiệp – nông dân trong sản xuất - tiêu thụ nông sản và mía đường
- 2.2.1. Kinh nghiệm quốc tế
- 2.2.1.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.2.1.2. Kinh nghiệm của Thái Lan
- 2.2.1.3. Philippines
- 2.2.1.4. Bài học cho Việt Nam
- 2.2.2. Kinh nghiệm về liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong một số chuỗi nông sản của Việt Nam
- 2.2.2.1. Liên kết trong chuỗi lúa gạo ở An Giang
- 2.2.2.2. Liên kết trong chuỗi tôm ở Cà Mau
- 2.2.2.3. Bài học đối với liên kết doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất – tiêu thụ mía đường ở Việt Nam
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VÀ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ MÍA ĐƯỜNG Ở VIỆT NAM
- 3.1. Tổng quan về hệ thống thể chế chính sách có liên quan đến vấn đề liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân ở Việt Nam
- 3.2. Vấn đề liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- 3.2.1. Tổng quan về ngành mía đường Việt Nam
- 3.2.1.1. Về sản xuất
- 3.1.2.2. Về chế biến
- 3.1.2.3. Về thương mại
- 3.1.2.4. Về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp
- 3.2.2. Liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- 3.2.2.1. Bức tranh chung về liên kết
- 3.2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- Môi trường thể chế, chính sách và vai trò của Nhà nước trong thúc đẩy liên kết.
- Các yếu tố bên ngoài
- Các yếu tố bên trong
- 3.2.2.3. Nghiên cứu trường hợp điển hình về liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- a. Mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường của tỉnh Khánh Hòa
- * Tổng quan về ngành mía đường Khánh Hòa:
- * Vấn đề liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường tỉnh Khánh Hòa
- b, Mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân của Tổng Công ty mía đường Lam Sơn Thanh Hóa (Lasuco)
- 3.2.2.3. Đánh giá chung về hiệu quả của liên kết và những vấn đề tồn tại
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VÀ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ MÍA ĐƯỜNG Ở VIỆT NAM
- 4.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Bối cảnh trong nước
- 4.1.3. Cơ hội và thách thức đối với ngành mía đường và liên kết doanh nghiệp – nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- 4.1.3.1. Cơ hội
- 4.1.3.2. Thách thức
- 4.2. Quan điểm, định hướng về phát triển liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường
- 4.3. Một số giải pháp thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất và tiêu thụ mía đường ở Việt Nam
- 4.3.1. Giải pháp về cơ chế, chính sách và vai trò của quản lý Nhà nước
- 4.3.2. Giải pháp cụ thể đối với các cơ quan liên quan
- 4.3.3. Giải pháp đối với doanh nghiệp
- 4.3.4. Giải pháp đối với nông dân
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
- KẾT LUẬN