Tên luận án:
HỢP TÁC SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH LÚA GẠO VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ĐẾN NĂM 2030
Ngành:
Kinh tế chính trị
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Hợp tác sản xuất và kinh doanh lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030" tập trung nghiên cứu định hướng tái cơ cấu nông nghiệp lúa gạo tại ĐBSCL theo hướng phát triển bền vững, kinh tế - xã hội – môi trường. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết khi sản xuất cá thể quy mô nhỏ, manh mún không còn phù hợp, đối mặt với thách thức về tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, cạnh tranh giá, chi phí sản xuất tăng cao, nguồn đầu ra bấp bênh, cùng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.
Mục tiêu chung của luận án là hệ thống hóa lý thuyết về liên kết, hợp tác sản xuất; đo lường hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường (KT-XH-MT) của các mô hình hợp tác (MHHT) và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia của nông dân, từ đó đề xuất giải pháp mở rộng MHHT hiệu quả trong sản xuất và kinh doanh lúa gạo ở ĐBSCL. Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa lý thuyết, đánh giá thực trạng và hiệu quả của các MHHT phổ biến, xác định yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của nông dân, và đề xuất giải pháp phát triển MHHT đến năm 2030.
Luận án nghiên cứu các MHHT trong sản xuất và kinh doanh lúa gạo tại ĐBSCL, khảo sát điển hình ở An Giang, Sóc Trăng và Cần Thơ. Phạm vi thời gian nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ 2008-2022 và dữ liệu sơ cấp từ khảo sát vụ Đông Xuân 2021-2022. Đề tài đóng góp vào việc hoàn thiện tiêu chí đánh giá hiệu quả KT-XH-MT giữa nông dân sản xuất cá thể và nông dân tham gia MHHT, xác định 6 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia của nông dân, và ứng dụng lý thuyết kinh điển Mác – Lênin vào thực tiễn. Về thực tiễn, luận án đánh giá hiệu quả MHHT, xác định mô hình HTX và chuỗi cung ứng là phù hợp cho phát triển bền vững, đồng thời đề xuất các giải pháp khuyến khích nông dân tham gia.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ LIÊN KẾT, HỢP TÁC SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH TRONG NÔNG NGHIỆP
- 1.1 Các công trình nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội – môi trường các mô hình hợp tác trong sản xuất nông nghiệp:
- 1.2 Các công trình nghiên cứu đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến quyến định nông dân tham gia mô hình hợp tác
- 1.3 Đánh giá chung công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án
- 1.3.1 Đóng góp về mặt lý luận
- 1.3.2 Đóng góp về thực tiễn
- 1.3.3 Khoảng trống nghiên cứu
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC VỀ HỢP TÁC SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH TRONG NÔNG NGHIỆP
- 2.1 Khái niệm và tính tất yếu khách quan về liên kết, hợp tác sản xuất và kinh doanh trong nông nghiệp
- 2.1.1 Khái niệm về liên kết, hợp tác trong nông nghiệp
- 2.1.2 Vai trò, thực trạng kinh tế hộ gia đình, kinh tế hợp tác đối với ngành nông nghiệp
- 2.1.3 Các mô hình hợp tác sản xuất thông qua hợp đồng kinh tế và sự gắn kết giữa các mô hình hợp tác hình thành chuỗi liên kết, sản xuất trong nông nghiệp
- Mô hình Hợp tác xã
- Mô hình liên kết 4 nhà
- Mô hình cánh đồng lớn
- Mô hình chuỗi cung ứng sản xuất và kinh doanh lúa gạo
- 2.2 Một số lý thuyết chủ yếu về hợp tác sản xuất và kinh doanh nông nghiệp
- 2.2.1 Một số lý thuyết chủ yếu có liên quan đến hợp tác sản xuất và kinh doanh nông nghiệp trong kinh tế chính trị Mác – Lênin
- 2.2.2 Một số lý thuyết chủ yếu có liên quan đến hợp tác sản xuất và kinh doanh nông nghiệp ngoài Mácxít
- 2.2.3 Một số lý thuyết chủ yếu có liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nông dân tham gia mô hinh hợp tác
- 2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về liên kết hợp tác sản xuất và kinh doanh nông nghiệp
- 2.3.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã
- 2.3.2 Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về liên kết hợp tác sản xuất và kinh doanh nông nghiệp
- 2.3.3 Kinh nghiệm từ các mô hình hợp tác ở nước ngoài
- 2.4 Khung phân tích của luận án
- 2.4.1 Cơ sở đề xuất mô hình
- 2.4.2 Mô hình nghiên cứu của luận án
- Giả thuyết nghiên cứu
- Chương 3: Phương pháp nghiên cứu.
- Chương 4: Thực trạng và kết quả nghiên cứu hợp tác sản xuất và kinh doanh lúa gạo ở vùng ĐBSCL.
- Chương 5: Định hướng và những giải pháp chủ yếu phát triển các mô hình hợp tác sản xuất và kinh doanh lúa gạo vùng ĐBSCL đến năm 2030.