Luận án Hiệu quả đầu tư công ở một số nước Đông Á và bài học cho Việt Nam

Tên luận án:

Hiệu quả đầu tư công ở một số nước Đông Á và bài học cho Việt Nam

Ngành:

Kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Đầu tư công (ĐTC) là một vấn đề kinh tế trọng yếu đối với mọi quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam, nơi ĐTC đóng vai trò chủ đạo trong việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, ĐTC ở Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về hiệu quả đầu tư, gây ra các hệ quả tiêu cực như áp lực lạm phát, mất cân đối vĩ mô và giảm sức cạnh tranh.

Luận án này được thực hiện nhằm mục đích luận giải cơ sở khoa học, phân tích và đánh giá quá trình thực thi các biện pháp nâng cao hiệu quả ĐTC ở một số nước Đông Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản) từ năm 1997 đến nay, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan các công trình liên quan, hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về hiệu quả ĐTC, phân tích thực trạng ĐTC tại ba quốc gia Đông Á, và đề xuất định hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ĐTC tại Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

Đối tượng nghiên cứu là hiệu quả ĐTC tại các nước Đông Á và Việt Nam, tập trung vào nguồn vốn ĐTC từ ngân sách nhà nước ở Việt Nam giai đoạn 2000-2019. Luận án sử dụng phương pháp luận tiếp cận hệ thống, lịch sử, kết hợp diễn dịch và quy nạp, cùng các phương pháp thu thập và xử lý thông tin, số liệu khoa học. Những đóng góp mới của luận án bao gồm tổng quan các nghiên cứu về hiệu quả ĐTC, khái quát lý luận cơ bản, phân tích thực trạng tại các nước Đông Á, tổng kết kinh nghiệm và đề xuất giải pháp cho Việt Nam. Luận án mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng, cung cấp tài liệu tham khảo cho giảng viên, sinh viên và các nhà hoạch định chính sách, giúp các nhà quản lý ĐTC học tập kinh nghiệm quốc tế để nâng cao hiệu quả ĐTC ở Việt Nam, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững kinh tế.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích
    • 2.2. Nhiệm vụ
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
    • 4.1. Phương pháp luận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới về khoa học
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
  • 7. Kết cấu luận án
• Chương 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1.1. Tổng quan công trình nghiên cứu về hiệu quả đầu tư công
    • 1.1.1. Các nghiên cứu về quan điểm, vai trò đầu tư công
    • 1.1.2. Các nghiên cứu thực tiễn nâng cao hiệu quả đầu tư công
    • 1.1.3. Những nghiên cứu liên quan đến bài học kinh nghiệm nâng cao hiệu quả đầu tư công ở một số nước Đông Á ứng dụng vào Việt Nam
  • 1.2. Một số nhận xét về tổng quan các công trình nghiên cứu
    • 1.2.1. Những giá trị đạt được
      • 1.2.1.1. Về lý luận
      • 1.2.1.2. Về thực tiễn
    • 1.2.2. Những hạn chế
      • 1.2.2.1. Về cơ sở lý luận
      • 1.2.2.2. Về cơ sở thực tiễn
• Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ CÔNG VÀ HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ CÔNG
  • 2.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về đầu tư công
    • 2.1.1. Khái niệm đầu tư công
    • 2.1.2. Đặc điểm của đầu tư công
    • 2.1.3. Vai trò đầu tư công
  • 2.2. Hiệu quả đầu tư công
    • 2.2.1. Quan niệm về hiệu quả đầu tư công
      • 2.2.1.1. Hiệu quả đầu tư
      • 2.2.1.2. Hiệu quả đầu tư công
    • 2.2.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư công
      • 2.2.2.1. Tiêu chí định lượng
      • 2.2.2.2. Tiêu chí hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường, thể chế
  • 2.3. Các yếu tố tác động tới hiệu quả đầu tư công
    • 2.3.1. Hệ thống chính sách, pháp luật
    • 2.3.2. Công tác quy hoạch, kế hoạch hóa đầu tư công
    • 2.3.3. Công tác quản lý đầu tư công
    • 2.3.4. Công tác bố trí vốn đầu tư công
    • 2.3.5. Tổ chức thực hiện đầu tư công
    • 2.3.6. Năng lực của các cơ quan, cán bộ làm công tác quản lý đầu tư, chủ đầu tư và tư vấn đầu tư
    • 2.3.7. Kiểm tra, giám sát đầu tư công
• Chương 3. THỰC TRẠNG VÀ KINH NGHIỆM ĐẦU TƯ CÔNG CỦA MỘT SỐ NƯỚC ĐÔNG Á
  • 3.1. Tổng quan đầu tư công Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản
    • 3.1.1. Khái quát đầu tư công ở Trung Quốc
    • 3.1.2. Khái quát đầu tư công ở Hàn Quốc
    • 3.1.3. Khái quát đầu tư công ở Nhật Bản
  • 3.2. Hiệu quả đầu tư công của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản
    • 3.2.1. Hiệu quả đầu tư công ở Trung Quốc
    • 3.2.2. Hiệu quả đầu tư công ở Hàn Quốc
    • 3.2.3. Hiệu quả đầu tư công ở Nhật Bản
  • 3.3. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản
    • 3.3.1. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công ở Trung Quốc
      • 3.3.1.1. Cho phép vốn tư nhân tham gia đầu tư công
      • 3.3.1.2. Xây dựng cơ chế quyết định đầu tư công khoa học
      • 3.3.1.3. Cải thiện hệ thống quản lý đầu tư công
      • 3.3.1.4. Cải thiện cơ chế phối phợp và giải quyết vấn đề nóng
    • 3.3.2. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công ở Hàn Quốc
  • 3.4. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả đầu tư công tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản
    • 3.4.1. So sánh hiệu quả đầu tư công ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản
    • 3.4.2. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả đầu tư công tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản
      • 3.4.2.1. Trung Quốc
      • 3.4.2.2. Hàn Quốc
      • 3.4.2.3. Nhật Bản
    • 3.4.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
  • Tiểu kết chương 3
• Chương 4. ĐẦU TƯ CÔNG Ở VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ CÔNG TỪ KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƯỚC ĐÔNG Á
  • 4.1. Đầu tư công ở Việt Nam giai đoạn 1995 - 2019
    • 4.1.1. Tổng quan đầu tư công ở Việt Nam
      • 4.1.1.1. Quy mô, phân bổ, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công
      • 4.1.1.2. Đầu tư công theo hình thức Hợp tác Công tư
    • 4.1.2. Thực trạng đầu tư công ở Việt Nam trong thời gian qua
      • 4.1.2.1. Thực trạng hiệu quả kinh tế đầu tư công
    • 4.1.3. Đánh giá chung về hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam
      • 4.1.3.1. Kết quả đạt được
      • 4.1.3.2. Hạn chế
      • 4.1.3.3. Nguyên nhân
  • 4.2. Quan điểm và định hướng nâng cao hiệu quả đầu tư công tại Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
    • 4.2.1. Bối cảnh thế giới, trong nước và những vấn đề đặt ra
      • 4.2.1.1. Bối cảnh thế giới
      • 4.2.1.2. Bối cảnh trong nước
      • 4.2.1.3. Những vấn đề đặt ra
    • 4.2.2. Quan điểm, định hướng
      • 4.2.2.1. Hiệu quả đầu tư công cần gắn với việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống và phúc lợi xã hội
      • 4.2.2.2. Mức độ lan tỏa, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển là thước đo quan trọng của hiệu quả đầu tư công
      • 4.2.2.3. Quản lý, kiểm soát chặt chẽ đầu tư công là trọng tâm của chính sách đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư công
      • 4.2.2.4. Tuân thủ triệt để quy hoạch, quyết định đầu tư công đồng bộ với khả năng bố trí nguồn lực trên cơ sở bộ tiêu chí ưu tiên, thực hiện nghiêm túc kỷ luật tài khóa đảm bảo đầu tư công đạt hiệu quả cao
      • 4.2.2.5. Tôn trọng nguyên tắc công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát, phản biện độc lập
  • 4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công trên cơ sở bài học kinh nghiệm của các nước Đông Á
    • 4.3.1. Nâng cao chất lượng quy hoạch, lập kế hoạch đầu tư công
    • 4.3.2. Điều chỉnh cơ cấu đầu tư công
    • 4.3.3. Cơ cấu lại ngân sách nhà nước, tăng cường kỷ luật tài khóa
    • 4.3.4. Tăng cường quản lý đầu tư công
    • 4.3.5. Tăng cường, nâng cao năng lực kiểm tra, giám sát và công khai, minh bạch trong đầu tư công
  • 4.4. Một số kiến nghị đối với Nhà nước
    • 4.4.1. Hoàn thiện hệ thống đánh giá chương trình, dự án đầu tư công, nhà thầu, cơ quan, đơn vị, tổ chức sử dụng vốn đầu tư công
    • 4.4.2. Thành lập cơ quan chuyên trách, độc lập thực hiện kiểm tra, giám sát đầu tư công
    • 4.4.3. Phát triển tổ chức tư vấn độc lập đánh giá, thẩm định trước khi phê duyệt, khi điều chỉnh chương trình, dự án đầu tư công
    • 4.4.4. Hoàn thiện cơ chế tài chính nhằm thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân tham gia đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng thông qua hình thức PPP

  KẾT LUẬN