Luận án Hệ giá trị gia đình ven đô Hà Nội hiện nay (trường hợp làng Sáp Mai, xã Võng La, Đông Anh, Hà Nội).

Tên luận án:

Hệ giá trị gia đình ven đô Hà Nội hiện nay (trường hợp làng Sáp Mai, xã Võng La, Đông Anh, Hà Nội).

Ngành:

Văn hoá học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Hệ giá trị gia đình ven đô Hà Nội hiện nay (trường hợp làng Sáp Mai, xã Võng La, Đông Anh, Hà Nội)" của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Phượng, chuyên ngành Văn hoá học, tập trung nghiên cứu sự vận động và biến đổi mạnh mẽ của hệ giá trị gia đình Việt Nam, đặc biệt tại khu vực ven đô – nơi giao thoa giữa thành thị và nông thôn. Tiếp cận từ góc độ hệ giá trị, nghiên cứu đã bước đầu khái quát được diện mạo và đặc trưng của hệ giá trị gia đình ở làng Sáp Mai, đồng thời phân tích sự biến đổi của chúng trong bối cảnh công nghiệp hóa - đô thị hóa, thể hiện qua các lĩnh vực văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần và văn hóa ứng xử gia đình.

Luận án chỉ ra rằng, kể từ sau đổi mới, trong sự vận động của hệ giá trị gia đình ven đô, một số giá trị truyền thống vẫn được người dân coi trọng và xem như những giá trị trường tồn. Trong khi đó, một số giá trị đã ngày càng suy yếu và mờ nhạt trong sinh hoạt của gia đình đương đại, và một số giá trị khác được tái cấu trúc lại và cấp thêm ý nghĩa cho phù hợp với bối cảnh mới. Nghiên cứu này cũng làm rõ mối quan hệ giữa hiện đại hóa và sự biến đổi các giá trị gia đình truyền thống tại địa bàn. Cụ thể, sự phát triển kinh tế đã kéo theo sự biến đổi của hầu hết các giá trị cơ bản như việc làm, vai trò giới, vai trò của cha mẹ đối với con cái. Xu hướng tập trung vào an toàn kinh tế và vật chất được nhiều gia đình lựa chọn, đồng thời các giá trị tự biểu hiện cũng bước đầu xuất hiện khi mức sống người dân được nâng cao. Những biến đổi này đã đưa đến những thay đổi trong khuôn mẫu, hành vi và các vai trò gia đình. Bên cạnh những mặt tích cực, sự biến đổi hệ giá trị gia đình cũng mang lại những tác động hạn chế về mặt văn hóa, xã hội, đặc biệt là những hệ lụy trong lối sống và cách hưởng thụ của họ.

Trường hợp biến đổi hệ giá trị gia đình làng Sáp Mai chứng minh sự năng động và khả năng thích ứng nhanh của người nông dân ven đô thông qua sự lựa chọn giá trị của họ, nhằm tận dụng tối đa các cơ hội có được từ quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa để đem lại lợi ích cho gia đình mình. Về mặt khoa học, luận án bước đầu vận dụng một số luận điểm của lý thuyết Hiện đại hóa và lý thuyết xã hội công nghiệp khi áp dụng vào trường hợp cụ thể là hệ giá trị gia đình làng ven đô Sáp Mai, từ đó đóng góp cho lý luận về sự vận động và biến đổi văn hóa gia đình ở khu vực ven đô nói chung và ở làng Sáp Mai nói riêng. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp cho giới hoạch định chính sách và giới quản lý tại địa phương những gợi ý thiết thực nhằm xây dựng gia đình và văn hóa gia đình theo hướng bền vững, tiến bộ và nhân văn.