Tên luận án:
GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay" của Hoàng Văn Khải tập trung nghiên cứu lợi ích - một trong những động lực căn bản của sự phát triển xã hội và hoạt động con người. Đề tài xuất phát từ sự cấp thiết trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, khi quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội ngày càng trở nên phức tạp. Luận án chỉ ra những biểu hiện của sự mất cân bằng, thiên lệch trong việc giải quyết quan hệ này, như tham ô, tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm tiêu cực, cũng như việc lợi ích cá nhân chính đáng chưa được quan tâm đúng mức. Tình hình này đặt ra yêu cầu phải thỏa mãn lợi ích chính đáng của cá nhân, đồng thời thúc đẩy lợi ích xã hội để đảm bảo sự phát triển bền vững và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.
Mục tiêu của luận án là phân tích các vấn đề lý luận, thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong giải quyết quan hệ lợi ích cá nhân và xã hội. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm hài hòa quan hệ này, góp phần thúc đẩy sự phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm làm rõ các vấn đề lý luận về lợi ích, phân tích thực trạng và nguyên nhân của những hạn chế, và đề xuất giải pháp hài hòa quan hệ lợi ích, đặc biệt trong lĩnh vực sở hữu và phân phối. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào Việt Nam, chủ yếu từ giai đoạn đổi mới (1986) đến nay, với các chủ thể giải quyết chính là Đảng, Nhà nước và cá nhân, và lợi ích xã hội được hiểu là lợi ích của cả dân tộc - quốc gia.
Luận án được xây dựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, cùng với việc kế thừa các công trình nghiên cứu trước đó. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phân tích, tổng hợp, so sánh, tổng kết thực tiễn và thống kê. Những đóng góp mới của luận án là làm rõ nội dung và các nhân tố tác động đến việc giải quyết quan hệ lợi ích, phân tích kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và các vấn đề đặt ra trên các lĩnh vực sở hữu và phân phối. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp chủ yếu, bao gồm nâng cao nhận thức của các chủ thể lợi ích, tiếp tục hoàn thiện chính sách về sở hữu và phân phối, khuyến khích cá nhân thực hiện lợi ích chính đáng đồng thời thực hiện lợi ích xã hội, và đổi mới, hoàn thiện chính sách tiền lương, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội. Luận án có ý nghĩa thiết thực làm tài liệu tham khảo cho công tác quản lý xã hội, xây dựng chính sách, và trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học xã hội.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
- 1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ LỢI ÍCH, LỢI ÍCH CÁ NHÂN, LỢI ÍCH XÃ HỘI, CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 1.1.1. Những công trình nghiên cứu về phạm trù lợi ích
- 1.1.2. Những công trình nghiên cứu về khái niệm lợi ích cá nhân, lợi ích xã hội và lợi ích kinh tế
- 1.1.3. Những công trình nghiên cứu về quan hệ và giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
- 1.1.4. Những công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
- 1.2. NHỮNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 1.3. NHỮNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 1.4. GIÁ TRỊ CỦA NHỮNG CÔNG TRÌNH TRÊN VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC GIẢI QUYẾT
- 1.4.1. Giá trị của những công trình nghiên cứu nêu trên
- 1.4.2. Một số vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết
-
Chương 2: GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN
- 2.1. KHÁI NIỆM, NỘI DUNG GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 2.1.1. Khái niệm lợi ích, lợi ích cá nhân, lợi ích xã hội
- 2.1.1.1. Lợi ích
- 2.1.1.2. Lợi ích cá nhân
- 2.1.1.3. Lợi ích xã hội
- 2.1.1.4. Bản chất và đặc trưng của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 2.1.2. Nội dung của giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 2.1.3. Chủ thể và phương thức tác động tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 2.1.3.1. Về chủ thể giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 2.1.3.2. Về phương thức tác động tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 2.2. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 2.2.1. Tác động của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội ở Việt Nam hiện nay
- 2.2.1.1. Những tác động tích cực của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
- 2.2.1.2. Những tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
- 2.2.2. Chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước trong giải quyết lợi ích kinh tế, nhất là trong sở hữu và phân phối
- 2.2.3. Nhận thức của xã hội và các chủ thể lợi ích
- 2.2.4. Sự tác động của văn hóa, lối sống xã hội tới việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
-
Chương 3: GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
- 3.1. THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.1.1. Những kết quả đạt được của việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 3.1.1.1. Cả lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội bước đầu đã được quan tâm giải quyết theo hướng thúc đẩy sự phát triển
- 3.1.1.2. Đảng và Nhà nước đã ban hành và tổ chức thực hiện ngày một tốt hơn những chủ trương, chính sách đúng đắn về tạo cơ hội phát triển của cả lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
- 3.1.2. Những hạn chế và nguyên nhân của việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 3.1.2.1. Những hạn chế của việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 3.1.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế trong việc giải quyết quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay
- 3.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.2.1. Nhận thức của các chủ thể lợi ích chưa thống nhất, tồn tại nhiều khác biệt về vị trí, vai trò của các loại lợi ích
- 3.2.2. Hệ thống chính sách chủ yếu tác động tới việc giải quyết lợi ích giữa cá nhân và xã hội về sở hữu còn nhiều mâu thuẫn, thiếu thống nhất
- 3.2.3. Phương thức chủ yếu tác động tới việc giải quyết lợi ích giữa cá nhân và xã hội về phân phối còn nhiều bất cập, chậm thay đổi
-
Chương 4: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1. NÂNG CAO NHẬN THỨC CỦA CÁC CHỦ THỂ LỢI ÍCH TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 4.2. TIẾP TỤC HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH VỀ SỞ HỮU, PHÂN PHỐI NHẰM ĐẢM BẢO CÔNG BẰNG VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN TỐT TRÊN THỰC TẾ ĐỂ GIẢI QUYẾT QUAN HỆ GIỮA LỢI ÍCH CÁ NHÂN VÀ LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 4.3. KHUYẾN KHÍCH CÁ NHÂN THỰC HIỆN LỢI ÍCH CHÍNH ĐÁNG CỦA MÌNH ĐỒNG THỜI THỰC HIỆN LỢI ÍCH XÃ HỘI
- 4.4. TIẾP TỤI ĐỔI MỚI, HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN LƯƠNG, KẾT HỢP THỰC HIỆN TỐT CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI VÀ PHÚC LỢI XÃ HỘI