Động cơ giảng dạy của giảng viên ở các học viện Quân đội Nhân dân Lào
Tâm lý học sư phạm quân sự
Luận án tập trung nghiên cứu động cơ giảng dạy của giảng viên tại các học viện Quân đội Nhân dân Lào, bao gồm Học viện Quốc phòng Cay Sỏn Phôm Vi Hản, Học viện Lục quân Côm Mạ Đăm, Học viện Hậu Cần và Học viện Kỹ thuật quân sự. Động cơ giảng dạy được định nghĩa là những phản ánh, biểu hiện ở nhận thức, thái độ, xúc cảm và tính tích cực hành động của giảng viên, có chức năng định hướng, thúc đẩy và duy trì hoạt động giảng dạy. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2023, với tổng số 657 khách thể nghiên cứu, bao gồm 392 giảng viên, 78 cán bộ quản lý và 187 học viên.
Giả thuyết khoa học của luận án khẳng định động cơ giảng dạy của giảng viên có sự biến đổi theo thời gian hoạt động, biểu hiện trên ba mặt: nhận thức; thái độ, xúc cảm và tính tích cực hành động. Động cơ giảng dạy hiện đang ở mức thúc đẩy mạnh mẽ nhưng không đồng đều. Về mặt lý luận, luận án góp phần bổ sung kiến thức cho lĩnh vực tâm lý học sư phạm, tâm lý học giáo dục và tâm lý học sư phạm quân sự. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cơ sở cho cấp ủy Đảng, Ban Giám đốc các học viện Quân đội Nhân dân Lào trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên.
Luận án đã tổng quan các công trình nghiên cứu về động cơ của L.X.Vưgôtxki, A.N.Leonchiev, V.G.Axeev và các nhà tâm lý học Việt Nam, cùng với các nghiên cứu về nguồn gốc, bản chất của động cơ giảng dạy. Các đặc điểm của động cơ giảng dạy được xác định là có tính biến đổi và tính định hướng/hướng đích. Các yếu tố ảnh hưởng đến động cơ giảng dạy bao gồm nhóm yếu tố chủ quan (nhu cầu thành đạt, định hướng giá trị nghề nghiệp sư phạm quân sự, năng lực sư phạm quân sự, vốn sống và trải nghiệm) và nhóm yếu tố khách quan (yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục đào tạo cán bộ quân đội).
Về phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để xử lý số liệu, áp dụng các phép toán thống kê như phân tích độ tin cậy của thang đo, điểm trung bình cộng (mean), T-Test và One-way ANOVA. Kết quả thực trạng cho thấy mặt nhận thức của động cơ giảng dạy đạt mức độ sâu sắc (ĐTB = 3.92), không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các cấp bậc giảng viên hay các học viện. Mặt thái độ, cảm xúc được đánh giá ở mức độ tích cực (ĐTB = 3.64), trong đó "Yêu mến nghề nghiệp sư phạm quân sự" có điểm trung bình cao nhất (ĐTB = 4.19). Mặt tính tích cực hành động cũng được khảo sát với các biểu hiện cụ thể như chuẩn bị bài giảng công phu (3.79), dạy đủ tiết với chất lượng cao (3.83), sẵn sàng trả lời câu hỏi (4.06) và tích cực vận dụng lý thuyết vào giải quyết các vấn đề thực tiễn quân sự (3.83). Luận án cũng đề xuất các biện pháp tâm lý - xã hội nhằm phát triển động cơ giảng dạy.