Tên luận án:
ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
Ngành:
QUẢN LÝ KINH TẾ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học ở Việt Nam" tập trung vào vai trò thiết yếu của giáo dục đại học (GDĐH) đối với sự phát triển kinh tế-xã hội và xem việc nâng cao chất lượng GDĐH là quốc sách hàng đầu tại Việt Nam. Trong bối cảnh các trường đại học công lập (ĐHCL) đang hướng tới tự chủ, đặc biệt là tự chủ tài chính, việc đổi mới quản lý tài chính (QLTC) được coi là nền tảng cốt lõi để huy động nguồn lực, nâng cao năng lực tự chủ, đảm bảo chất lượng GDĐH và giảm sự can thiệp của Nhà nước.
Mục tiêu nghiên cứu của luận án là xây dựng cơ sở lý luận về đổi mới QLTC các trường ĐHCL trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng GDĐH, đồng thời phân tích tác động của đổi mới QLTC đến mức độ tự chủ và chất lượng của các trường, bao gồm cả các yếu tố vi mô ảnh hưởng. Từ đó, luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp đổi mới QLTC ở cấp độ quản lý nhà nước, cũng như định hướng cho các trường trong việc thiết kế cơ cấu nguồn tài chính và chi tiêu phù hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục.
Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng thuật các công trình liên quan, hệ thống hóa lý luận cơ bản về đổi mới QLTC, phân tích và đánh giá thực trạng đổi mới QLTC các trường ĐHCL, nhận diện kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, làm cơ sở đề xuất các giải pháp chủ yếu. Luận án tập trung vào các nội dung đổi mới huy động, sử dụng và phân phối nguồn tài chính tại 17 trường ĐHCL ở Việt Nam, sử dụng dữ liệu từ năm 2012 đến 2021 để đưa ra các đề xuất đến năm 2030, tầm nhìn 2035.
Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng QLTC, đánh giá mối quan hệ tác động đến tự chủ và chất lượng, và đề xuất hai nhóm giải pháp chính: đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước và định hướng cho các trường ĐHCL. Luận án khẳng định việc mở rộng quyền tự chủ giúp cải thiện kết quả giáo dục, năng suất lao động, và quy mô tài chính là điều kiện quan trọng để các trường thiết kế chiến lược chi tiêu và đầu tư, hướng tới nâng cao chất lượng bền vững.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Cơ sở lý luận của luận án
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 4.2.1. Phương pháp luận nghiên cứu
- 4.2.2. Cách tiếp cận nghiên cứu
- 4.2.3. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 5.1. Đóng góp về mặt lý luận
- 5.2 Đóng góp về mặt thực tiễn
- 6. Kết cấu của luận án
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1.1. Các nghiên cứu về quản lý tài chính và đổi mới quản lý tài chính giáo dục đại học
- 1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý huy động nguồn tài chính trường đại học công lập
- 1.1.3. Các nghiên cứu về tự chủ tài chính các trường đại học công lập
- 1.1.4. Các nghiên cứu về mối quan hệ của tự chủ tài chính và quản lý tài chính với chất lượng trường đại học công lập
- 1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
- 1.2.1. Những kết quả đạt được của các công trình nghiên cứu
- 1.2.2. Những vấn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu mà các công trình chưa giải quyết được
- 1.2.3. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
- 2.1. KHÁI QUÁT VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP
- 2.1.1. Khái quát về giáo dục đại học công lập
- 2.1.1.1. Trường đại học công lập
- 2.1.1.2. Đặc điểm của trường đại học công lập trong hệ thống giáo dục
- 2.1.1.3. Chất lượng trường đại học công lập và các chỉ tiêu đánh giá
- 2.1.2. Quản lý tài chính các trường đại học công lập
- 2.1.2.1. Khái niệm quản lý tài chính trường đại học công lập
- 2.1.2.2. Nội dung quản lý tài chính trường đại học công lập
- 2.2. ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
- 2.2.1. Khái niệm đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
- 2.2.2. Nội dung đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
- 2.2.3. Chỉ tiêu đánh giá đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
- 2.2.4. Nhân tố ảnh hưởng đến đổi mới quản lý tài chính trường đại học công lập
- 2.2.3.1. Nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập
- 2.2.3.2. Nhân tố vi mô thể hiện thuộc tính nội tại của các trường có thể ảnh hưởng đến kết quả đổi mới quản lý tài chính các trường đại học công lập
- 2.3. KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRÊN THỂ GIỚI
- 2.3.1. Giảm tài trợ từ ngân sách nhà nước và tăng học phí
- 2.3.2. Thị trường hóa, tư nhân hóa và cổ phần hóa giáo dục đại học
- 2.3.3. Tài trợ dựa trên hiệu suất
- 2.3.4. Đổi mới quan hệ tài chính giữa chính phủ và chủ thể nhận tài trợ
- 2.3.5. Tài trợ cho quốc tế hóa
Chương 3: THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
- 3.1. KHÁI QUÁT VỀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM VÀ VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THEO HƯỞNG TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP
- 3.1.1. Khái quát về hệ thống trường đại học công lập ở Việt Nam
- 3.1.2. Đổi mới giáo dục đại học theo hướng tự chủ và nâng cao chất lượng các trường đại học công lập
- 3.2. THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
- 3.2.1. Thực trạng đổi mới quản lý huy động nguồn tài chính
- 3.2.2. Thực trạng đổi mới quản lý sử dụng nguồn tài chính
- 3.2.3. Thực trạng đổi mới quản lý phân phối kết quả tài chính
- 3.2.4. Đánh giá tác động của đổi mới quản lý tài chính đến mức tự chủ và chất lượng các trường đại học công lập ở Việt Nam
- 3.2.4.1. Tác động của đổi mới quản lý tài chính đến mức tự chủ trường đại học công lập
- 3.2.4.2. Tác động của đổi mới QLTC đến chất lượng trường đại học công lập
- 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
- 3.3.1. Những kết quả đạt được của đổi mới quản lý tài chính của trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
- 3.3.2. Những hạn chế cơ bản trong đổi mới quản lý tài chính của trường đại học công lập trong điều kiện tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
- 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
Chương 4: GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁCTRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
- 4.1. BỐI CẢNH MỚI ĐỐI VỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM
- 4.1.1. Xu hướng phát triển của giáo dục đại học
- 4.1.2. Cơ chế tự chủ tài chính mới đối với đơn vị sự nghiệp công lập
- 4.1.3. Chính sách học phí mới
- 4.2. QUAN ĐIỂM VỀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM
- 4.3. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TIẾP TỤC ĐỔI MỚI QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN TỰ CHỦ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
- 4.3.1. Nhóm giải pháp về đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước
- 4.3.2. Nhóm giải pháp định hướng cho các trường đại học công lập trong triển khai thực hiện cơ chế, chính sách quản lý tài chính của Nhà nước
KẾT LUẬN