Đo lường và phân tích nguy cơ tổn thương của hộ gia đình và doanh nghiệp khi xuất hiện các cú sốc bất lợi
Luận án "Đo lường và phân tích nguy cơ tổn thương của hộ gia đình và doanh nghiệp khi xuất hiện các cú sốc bất lợi" được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề cấp thiết về nhận diện và giảm thiểu nguy cơ tổn thương do các cú sốc kinh tế tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các nghiên cứu về nguy cơ tổn thương của hộ gia đình và doanh nghiệp còn hạn chế. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đo lường nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ gia đình, xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thoát nghèo hoặc rơi vào nghèo, nhận diện các yếu tố làm gia tăng nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp, phân tích các nhân tố cấp tỉnh tác động đến nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ, và đề xuất các chính sách ổn định kinh tế.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng toàn diện, bao gồm thống kê mô tả, các mô hình kinh tế lượng như FGLS, logit, Tobit, multinomial-logit, DEA, mô hình dữ liệu mảng, phân tích biệt số đa biến và kinh tế lượng không gian. Dữ liệu được trích xuất từ các cuộc Điều tra Mức sống dân cư (2010, 2012), Điều tra Doanh nghiệp hàng năm (2010-2012) của Tổng cục Thống kê, các chỉ số kinh tế vĩ mô cấp tỉnh, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và dữ liệu GIS.
Luận án đóng góp về mặt học thuật bằng cách tổng quan và áp dụng các phương pháp đo lường nguy cơ tổn thương tiên tiến trên thế giới vào bối cảnh Việt Nam, chỉ ra các đặc điểm nhân khẩu học ảnh hưởng đến nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ gia đình và sự vận động giữa các trạng thái nghèo. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng kinh tế lượng không gian để phân tích mối tương quan về tình trạng nghèo giữa các tỉnh lân cận. Đối với doanh nghiệp, luận án nhấn mạnh sự cần thiết phải tính đến các đặc điểm phi tài chính như hiệu quả kỹ thuật (đo bằng DEA) có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh và nguy cơ thua lỗ. Về mặt thực tiễn, các kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở cho việc đưa ra các gợi ý chính sách nhằm đối phó sớm với các cú sốc, giảm nguy cơ tổn thương cho hộ gia đình và doanh nghiệp, giúp chính phủ lựa chọn đối tượng cần quan tâm và hỗ trợ hiệu quả hơn.
Kết quả thực nghiệm cho thấy, các hộ có chủ hộ già, nhiều phụ nữ, làm việc trong khu vực tư nhân, nông nghiệp hoặc tự doanh có nguy cơ tổn thương cao hơn. Các nhân tố giúp hộ thoát nghèo bao gồm chủ hộ là nam giới, trình độ học vấn cao, và nguy cơ tổn thương thấp. Ở cấp độ doanh nghiệp, khả năng thua lỗ giảm khi doanh nghiệp có nhiều lao động, tuổi đời lớn, hiệu quả kỹ thuật cao, tỷ lệ vốn chủ sở hữu cao, tỷ trọng tài sản lưu động lớn, và tốc độ quay vòng vốn nhanh (đối với ngành may mặc). Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị chính sách cụ thể cho chính phủ nhằm giảm nguy cơ tổn thương cho cả hộ gia đình và doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra các hạn chế của nghiên cứu và hướng phát triển trong tương lai.
1.1 Tính cấp thiết của đề tài luận án
1.2 Mục tiêu nghiên cứu của luận án
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu của luận án
Phạm vi nghiên cứu của luận án
1.4 Phương pháp nghiên cứu và cơ sở dữ liệu của luận án
Phương pháp nghiên cứu của luận án
Cơ sở dữ liệu của luận án
1.5 Những đóng góp mới của luận án
Đóng góp về mặt học thuật
Đóng góp về mặt thực tiễn
2.1 Một số khái niệm cơ bản về nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ
2.2 Tổng quan các nghiên cứu về tổn thương với nghèo của hộ gia đình
2.3 Khung lý thuyết nghiên cứu nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ gia đình
2.3.2 Tổn thương với nghèo
2.3.3 Phân tích nghèo và tổn thương với nghèo ở cấp độ vùng
2.5 Thống kê mô tả dữ liệu
2.6 Kết quả thực nghiệm trong nghiên cứu nguy cơ tổn thương của hộ gia đình
2.6.1 Kết quả thực nghiệm trong nghiên cứu nguy cơ tổn thương về phúc lợi của hộ gia đình
2.6.2 Kết quả thực nghiệm trong nghiên cứu nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ gia đình
2.6.3 Kết quả thực nghiệm trong phân tích trạng thái động của nghèo bằng mô hình logit đa định danh
2.6.4 Kết quả thực nghiệm trong nghiên cứu nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ ở cấp độ tỉnh
3.1 Một số khái niệm cơ bản về nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp
3.2 Tổng quan các nghiên cứu về nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp
3.3 Khung lý thuyết nghiên cứu nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp
3.5 Thống kê mô tả dữ liệu
3.6 Kết quả thực nghiệm trong nghiên cứu nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp
4.2 Một số khuyến nghị
Khuyến nghị nhằm giảm bớt nguy cơ tổn thương với nghèo của hộ gia đình
Khuyến nghị nhằm giảm nguy cơ tổn thương của doanh nghiệp
Hạn chế
Hướng nghiên cứu trong tương lai