Tên luận án:
ĐÁNH GIÁ MỨC TIÊU THỤ NĂNG LƯỢNG VÀ PHÁT THẢI TỪ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ VẬN TẢI ĐƯỜNG BỘ CỦA VIỆT NAM
Ngành:
Kỹ thuật môi trường
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung vào việc đánh giá mức tiêu thụ năng lượng và phát thải khí nhà kính (GHG) từ hoạt động dịch vụ vận tải đường bộ tại Việt Nam, một lĩnh vực chiếm khoảng 60% tổng mức tiêu thụ năng lượng của dịch vụ vận tải và đóng góp đáng kể vào ô nhiễm không khí. Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam cam kết giảm 8% lượng phát thải GHG vào năm 2030 theo Thỏa thuận Paris, với tiềm năng giảm tới 25% nếu có hỗ trợ quốc tế.
Mục tiêu chính của luận án là đánh giá mức tiêu thụ năng lượng và phát thải khí, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ năng lượng và phát thải, đồng thời dự báo nhu cầu năng lượng và phát thải khí cho hoạt động vận tải đường bộ. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu là vận tải đường bộ, nhưng cũng xem xét mối liên hệ với các phương thức vận tải khác và nền kinh tế tổng thể. Các chất ô nhiễm chính được đánh giá bao gồm CO2, SO2 và NOx.
Luận án đã đạt được các đóng góp quan trọng: (1) Sử dụng bảng Input-Output (IO) của Việt Nam để xác định mức tiêu thụ năng lượng và phát thải từ hoạt động dịch vụ vận tải đường bộ giai đoạn 1996-2018, chỉ ra sự gia tăng đáng kể từ 2007-2018. (2) Ứng dụng kỹ thuật Logarithmic Mean Divisia Index (LMDI) để phân tách các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ năng lượng, làm rõ nguyên nhân gây phát thải lớn và sử dụng năng lượng kém hiệu quả. (3) Thiết lập và phân tích các kịch bản dự báo tiêu thụ năng lượng và phát thải khí cho vận tải đường bộ đến năm 2050 bằng công cụ Calculator 2050, cho thấy tiềm năng giảm phát thải đáng kể.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra xu hướng tăng mạnh của tiêu thụ năng lượng và phát thải từ 2007-2018, trong đó vận tải đường bộ, đặc biệt là vận tải hàng hóa, đóng góp chủ yếu. Cường độ năng lượng của các ngành dịch vụ vận tải tăng lên do nhu cầu trung gian tăng. Ảnh hưởng của thu nhập theo đầu người và cường độ năng lượng là các yếu tố chính làm gia tăng phát thải CO2. Các kịch bản giảm nhẹ cho thấy mức giảm phát thải GHG vượt cam kết Paris, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cải thiện hiệu suất phương tiện và chuyển đổi nhiên liệu.
Mục lục chi tiết:
- Mở đầu
- Chương 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
- 1.1. Tổng quan về các hoạt động giao thông vận tải đường bộ của Việt Nam
- 1.2. Tình hình sử dụng nhiên liệu đối với hoạt động dịch vụ vận tải đường bộ
- 1.3. Tình hình phát thải khí từ hoạt động giao thông vận tải đường bộ của Việt Nam
- 1.4. Hiện trạng chính sách, chiến lược giảm phát thải liên quan đến hoạt động giao thông vận tải tại Việt Nam
- 1.5. Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án trên thế giới và tại Việt Nam
- 1.5.1. Trên thế giới
- 1.5.2. Tại Việt Nam
- 1.6. Một số mô hình, công cụ sử dụng trong ước tính, đánh giá và dự báo mức tiêu hao năng lượng và phát thải khí
- 1.7. Định hướng phát triển của nghiên cứu
- Chương 2. Phương pháp nghiên cứu
- 2.1 Phương pháp thu thập, xử lý, thống kê và tổng hợp tài liệu
- 2.2. Bảng Input-Output
- 2.3. Kỹ thuật LMDI
- 2.4. Thiết lập và phân tích kịch bản dự báo sử dụng năng lượng và phát thải khí
- Chương 3. Kết quả và thảo luận
- 3.1. Kết quả phân tích xu hướng thay đổi mức tiêu thụ năng lượng
- 3.1.1. Tiêu thụ năng lượng của nền kinh tế Việt Nam và các ngành dịch vụ vận tải
- 3.1.2. Kết quả phân tích xu hướng tiêu thụ năng lượng của các ngành dịch vụ vận tải
- 3.2. Kết quả phân tích xu hướng thay đổi cường độ năng lượng của dịch vụ vận tải đường bộ
- 3.2.1. Kết quả tính toán cường độ năng lượng
- 3.2.2. Phân tách sự thay đổi cường độ năng lượng
- 3.2.3. Tiêu thụ năng lượng bị ẩn (embodied energy consumption)
- 3.3. Kết quả phân tích mức phát thải khí đối với các dịch vụ vận tải đường bộ của Việt nam
- 3.3.1. Kết quả phân tích phát thải khí từ các ngành kinh tế Việt Nam và các ngành dịch vụ vận tải
- 3.3.2. Kết quả phân tách mức phát thải CO2 từ các dịch vụ vận tải
- 3.4. Kết quả phân tích kịch bản về nhu cầu năng lượng và phát thải khí đối với hoạt động dịch vụ vận tải
- 3.4.1. Kết quả xây dựng kịch bản
- 3.4.2. Kết quả phân tích và thảo luận về năng lượng và phát thải CO2 của dịch vụ vận tải đường bộ
- 3.4.3. Kết quả phân tích độ nhạy của công cụ Calculator 2050
- 3.5. Đánh giá về độ tin cậy của mô hình sử dụng
- 3.6. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải khí cho các dịch vụ vận tải đường bộ tại Việt nam
- Kết luận và kiến nghị