Luận án Bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo pháp lluật Việt Nam

Tên luận án:

Bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo pháp luật Việt Nam

Ngành:

Luật học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo pháp luật Việt Nam" của tác giả Ngô Thị Anh Vân tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh y học sinh sản phát triển vượt bậc. Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (ART) đã mang lại nhiều cơ hội cho các cá nhân và cặp vợ chồng vô sinh, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đáng lưu tâm liên quan đến quyền lợi của người con được sinh ra.

Pháp luật Việt Nam hiện hành còn nhiều lỗ hổng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm chủ thể này. Cụ thể, các quy định chưa rõ ràng về việc xác định cha, mẹ trong các trường hợp vi phạm điều kiện, sử dụng giao tử của người đã chết, cấy nhầm phôi; quyền được nuôi dưỡng khi có tranh chấp hoặc người áp dụng từ chối nhận con; quyền xác định nguồn gốc sinh học; mối quan hệ giữa các bên tham gia ART với trẻ; và quyền thừa kế chưa được giải quyết triệt để. Từ góc độ xã hội, nhu cầu sinh con bằng ART ngày càng tăng, bao gồm cả từ người độc thân và nhóm LGBTQ+, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi trẻ em. Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy nhiều tranh chấp đã xảy ra, đòi hỏi sự điều chỉnh pháp luật.

Mục đích của luận án là đưa ra các đề xuất pháp lý nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người con được sinh ra bằng ART, làm rõ pháp luật hiện hành, đánh giá mức độ bảo vệ và xây dựng các nguyên tắc, quyền, nghĩa vụ cụ thể. Luận án nghiên cứu các vấn đề lý luận, thực tiễn và pháp lý, hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thực tiễn áp dụng pháp luật và kinh nghiệm quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các giải pháp bảo vệ quyền lợi gắn liền với đặc điểm sinh học của quá trình sinh sản, đặc biệt là các nguyên tắc bảo vệ quyền lợi, xác định cha mẹ, quyền nhân thân, tài sản và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan tại Việt Nam từ năm 2000.

Luận án sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, bình luận bản án và tiếp cận dựa trên quyền con người. Dự kiến, đây sẽ là công trình đầu tiên nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này tại Việt Nam, cung cấp cơ sở lý luận, giải pháp pháp luật thực định và nâng cao nhận thức xã hội. Đặc biệt, luận án đề xuất các kiến nghị cụ thể về xác định cha mẹ, nguồn gốc, quốc tịch, thừa kế và nghĩa vụ của các chủ thể, đồng thời kiến nghị xây dựng “Luật về Sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản” để bảo vệ quyền lợi trẻ em một cách toàn diện và công bằng.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT

  • 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài
      • 1.1.1.1. Nghiên cứu về xác định cha, mẹ cho con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
      • 1.1.1.2. Nghiên cứu về quyền thừa kế của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
      • 1.1.1.3. Nghiên cứu về quyền xác định nguồn gốc của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
      • 1.1.1.4. Nghiên cứu về trách nhiệm của cơ sở y tế hoặc người tham gia hỗ trợ sinh sản
    • 1.1.2. Đánh giá tổng quan về tình hình nghiên cứu
      • 1.1.2.1. Những vấn đề đã được giải quyết
      • 1.1.2.2. Những vấn đề còn bỏ ngỏ cần được giải quyết
  • 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
  • 1.3. Giả thuyết nghiên cứu
  • 1.4. Lý thuyết nghiên cứu
  • 1.5. Dự kiến kết quả nghiên cứu

• CHƯƠNG 2. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI CON ĐƯỢC SINH RA BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN

  • 2.1. Khái niệm, đặc điểm về bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 2.1.1. Khái niệm về người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 2.1.2. Đặc điểm của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 2.2. Sự cần thiết và ý nghĩa của việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 2.2.1. Sự cần thiết của việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 2.2.2. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 2.3. Các yếu tố tác động đến việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 2.4. Biện pháp pháp lý bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 2.5. Nguyên tắc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản

• CHƯƠNG 3. BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI CON ĐƯỢC SINH RA BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN THÔNG QUA VIỆC XÁC ĐỊNH CHA, MẸ

  • 3.1. Tác động của việc xác định cha, mẹ trong việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 3.2. Xác định cha, mẹ trong trường hợp người áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tự mang thai và sinh con
    • 3.2.1. Nguyên tắc xác định cha, mẹ trong trường hợp người áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tự mang thai và sinh con theo quy định hiện hành
    • 3.2.2. Xác định cha cho con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thông qua sự thoả thuận
    • 3.2.3. Xác định cha, mẹ cho con được sinh ra do cấy nhầm phôi, noãn, tinh trùng
    • 3.2.4. Xác định cha cho con được sinh ra nhờ việc sử dụng tinh trùng của người chết
  • 3.3. Xác định cha, mẹ cho con trong trường hợp mang thai hộ
    • 3.3.1. Nguyên tắc xác định cha, mẹ cho con trong trường hợp mang thai hộ theo pháp luật hiện hành
    • 3.3.2. Xác định cha, mẹ cho con khi có sự vi phạm pháp luật về mang thai hộ

• CHƯƠNG 4. BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI CON ĐƯỢC SINH RA BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN THÔNG QUA VIỆC XÁC ĐỊNH VÀ THỰC HIỆN QUYỀN, NGHĨA VỤ CỦA CÁC CHỦ THỂ

  • 4.1. Bảo vệ quyền lợi của người con thông qua việc thừa nhận các quyền nhân thân và tài sản cụ thể
    • 4.1.1. Khái quát về quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 4.1.2. Quyền xác định quốc tịch của người con được mang thai hộ và sinh ra ở nước ngoài
    • 4.1.3. Quyền xác định nguồn gốc của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 4.1.4 Quyền được hưởng di sản thừa kế của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
  • 4.2. Bảo vệ quyền lợi của người con thông qua việc xác định nghĩa vụ của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 4.2.1. Nghĩa vụ của người áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để sinh con và kiến nghị hoàn thiện pháp luật
    • 4.2.2. Nghĩa vụ của cơ sở y tế thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và kiến nghị hoàn thiện pháp luật
    • 4.2.3. Nghĩa vụ của người hiến noãn, tinh trùng, người mang thai hộ và kiến nghị hoàn thiện pháp luật
  • 4.3. Thực hiện việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
    • 4.3.1. Bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khi có hành vi xâm phạm
    • 4.3.2. Trách nhiệm thực hiện việc bảo vệ quyền lợi của người con được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản