CẢM TÍNH NHÀ ĐẦU TƯ, CHẤT LƯỢNG LỢI NHUẬN VÀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC: BẰNG CHỨNG Ở VIỆT NAM
Tài chính – Ngân hàng
Luận án "Cảm tính nhà đầu tư, chất lượng lợi nhuận và chính sách cổ tức: Bằng chứng ở Việt Nam" của Bùi Kim Phương, là Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Kinh tế, được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2019. Nghiên cứu này nhằm giải thích động cơ chi trả cổ tức của các công ty niêm yết tại Việt Nam, tập trung vào hai mục tiêu chính: kiểm định lý thuyết nuông chiều nhà đầu tư về cổ tức và xem xét ảnh hưởng của chất lượng lợi nhuận đến chính sách chi trả cổ tức. Hai câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là liệu các công ty có ra quyết định chi trả cổ tức nhằm nuông chiều sự ưa thích của nhà đầu tư hay không, và liệu các công ty có ra quyết định chi trả cổ tức vì động cơ phát tín hiệu về chất lượng lợi nhuận hay không.
Để trả lời các câu hỏi này, luận án sử dụng dữ liệu từ 460 công ty niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn 2010-2016, với tổng cộng 2.653 quan sát công ty-năm. Phương pháp nghiên cứu sử dụng nhiều thước đo khác nhau cho các biến phụ thuộc và độc lập, kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng, và áp dụng phương pháp Moment tổng quát hệ thống (System GMM) để ước lượng mối quan hệ, xử lý vấn đề nội sinh.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù tỷ lệ các công ty chi trả cổ tức luôn cao hơn so với các công ty không chi trả cổ tức, nhưng động cơ chính không phải là nuông chiều nhà đầu tư. Cụ thể, hệ số của biến phần bù cổ tức (đại diện cho cảm tính nhà đầu tư) mang dấu âm, trái ngược với lập luận của lý thuyết nuông chiều nhà đầu tư. Tuy nhiên, luận án tìm thấy mối quan hệ cùng chiều giữa chất lượng lợi nhuận và chính sách chi trả cổ tức: các công ty có chất lượng lợi nhuận cao hơn sẽ chi trả cổ tức cao hơn. Điều này góp phần giải thích lý do đa số các công ty vẫn trả cổ tức cho cổ đông mặc dù không có động cơ nuông chiều.
Từ những phát hiện này, luận án đưa ra hàm ý chính sách quan trọng. Đối với nhà quản lý, việc duy trì chính sách cổ tức tiền mặt ổn định có thể nâng cao uy tín, củng cố niềm tin nhà đầu tư và tạo thuận lợi cho việc huy động vốn. Đối với nhà đầu tư, chính sách cổ tức là nguồn thông tin đáng tin cậy về chất lượng lợi nhuận của công ty.
Hạn chế của luận án là chưa sử dụng hết các thước đo khác để đo lường cảm tính nhà đầu tư và chất lượng lợi nhuận do giới hạn dữ liệu. Hướng nghiên cứu tương lai có thể mở rộng sang hình thức mua lại cổ phần và so sánh tác động của cảm tính nhà đầu tư trước và sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng.