PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG (MÃ NGÀNH: 9.34.02.01)
Luận án "Phát triển Thị trường Trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam" của Đoàn Quỳnh Phương (2022) tập trung nghiên cứu sự phát triển của thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam thông qua việc đánh giá tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô. Đề tài được thực hiện trên cơ sở nhận thấy thị trường TPDN có vai trò quan trọng trong huy động vốn, đa dạng hóa danh mục đầu tư và giảm thiểu rủi ro, nhưng ở Việt Nam, thị trường này vẫn chưa phát triển đúng tầm so với tiềm năng và khu vực ASEAN +3, dù đã có những tăng trưởng đáng kể gần đây (đạt 10,22% GDP năm 2018, tăng 53% năm 2018 so với 2017 và 32 lần so với 2011). Luận án nhằm mục tiêu phân tích thực trạng, xác định tác động của nhân tố vĩ mô và rút ra bài học kinh nghiệm từ các nước ASEAN +3 để đề xuất giải pháp phát triển.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu quý từ quý I năm 2004 đến quý IV năm 2020, kết hợp phương pháp định tính (khảo sát chuyên gia, doanh nghiệp) và định lượng (mô hình phân phối trễ tự hồi quy ARDL Bounds Test). Các nhân tố kinh tế vĩ mô được xem xét bao gồm tăng trưởng kinh tế, lạm phát, cung tiền M2, lãi suất, tỷ giá hối đoái, độ mở nền kinh tế và khủng hoảng tài chính.
Kết quả cho thấy thị trường TPDN Việt Nam đã có những thành tựu như hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng trưởng nhanh về quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và nhà đầu tư, cùng với cơ sở hạ tầng ngày càng cải thiện. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với nhiều hạn chế như quy mô nhỏ so với tín dụng ngân hàng, cấu trúc mất cân bằng, thị trường giao dịch thứ cấp chưa phát triển, sản phẩm đơn giản, thiếu nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp, và cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện (thiếu tổ chức định mức tín nhiệm). Phân tích định lượng chỉ ra rằng tăng trưởng kinh tế, cung tiền M2 và khủng hoảng tài chính có tác động đáng kể đến sự phát triển của thị trường TPDN. Cụ thể, tăng trưởng kinh tế và cung tiền M2 tác động thuận chiều, trong khi khủng hoảng tài chính tác động nghịch chiều.
Từ đó, luận án đề xuất các kiến nghị và giải pháp cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý Nhà nước nhằm phát triển bền vững thị trường TPDN. Các giải pháp trọng tâm bao gồm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, hoàn thiện khung khổ pháp lý minh bạch, phát triển cơ sở hạ tầng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao nhận thức và tăng cường quản lý, giám sát chặt chẽ, đặc biệt đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng và bất động sản để tránh rủi ro "bong bóng". Luận án cũng chỉ ra hạn chế về dữ liệu và phạm vi khảo sát, gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo về các nhân tố vi mô.