Luận án Nghiên cứu sử dụng hợp lý đất nông nghiệp lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ, tỉnh Quảng Bình

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ, TỈNH QUẢNG BÌNH

Ngành:

Quản lý đất đai

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ, TỈNH QUẢNG BÌNH" thuộc chuyên ngành Quản lý đất đai, giải quyết tính cấp thiết của việc sử dụng đất nông nghiệp hợp lý trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững. Lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ, tỉnh Quảng Bình, với địa hình đa dạng và tốc độ tăng trưởng kinh tế 7,0% (2015-2020), hiện đối mặt với tình trạng sử dụng đất tự phát, thiếu cơ sở khoa học và gây ảnh hưởng đến môi trường.

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá thực trạng và phân hạng thích hợp các loại hình sử dụng đất nông nghiệp (SDĐNN) cho lưu vực sông Nhật Lệ, từ đó đề xuất các giải pháp sử dụng đất hợp lý cho thành phố Đồng Hới, huyện Quảng Ninh và huyện Lệ Thủy. Luận án đã đóng góp mới bằng việc xác định và đề xuất hướng sử dụng hợp lý đất nông nghiệp, điển hình cho tỉnh Quảng Bình, đồng thời xây dựng bộ cơ sở dữ liệu đánh giá tiềm năng đất theo phương pháp phân loại đất thích hợp (với 174 đơn vị đất đai LMU) nhằm đáp ứng yêu cầu SDĐNN hợp lý đến năm 2030. Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung cơ sở lý luận về đánh giá thích hợp đất đai và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp dữ liệu, giải pháp quản lý SDĐNN hiệu quả, bền vững cho các nhà hoạch định chính sách, quản lý, và nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng lưu vực sông Nhật Lệ có tổng diện tích tự nhiên 275.185,72 ha, với 245.792,91 ha đất nông nghiệp. Đã xác định 6 loại SDĐ chính (lúa, màu, cây công nghiệp hàng năm, cây công nghiệp lâu năm, cây ăn quả, đất rừng) với 16 kiểu SDĐ. Luận án cũng phân hạng mức độ thích hợp của đất đai cho từng loại hình sử dụng đất chính và đánh giá hiệu quả các mô hình SDĐ sản xuất nông nghiệp, từ đó đề xuất định hướng cơ cấu SDĐNN hợp lý đến năm 2030, cùng 5 nhóm giải pháp về chính sách, quy hoạch, kỹ thuật, tuyên truyền và thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU

  • 1.1. TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI
  • 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
  • 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
  • 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
  • 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
  • 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
  • 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn

• PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC SÔNG
  • 2.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở CÁC LƯU VỰC SÔNG

• PHẦN 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
  • 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 3.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
  • 3.2.2. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
  • 3.2.3. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
  • 3.2.4. Phương pháp phân hạng đánh giá đất đai
  • 3.2.4.1. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
  • 3.2.4.2. Phân hạng thích hợp đất đai
  • 3.2.5. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
  • 3.2.5.1. Các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế
  • 3.2.5.2. Các chỉ tiêu hiệu quả xã hội
  • 3.2.5.3. Các chỉ tiêu hiệu quả môi trường
  • 3.2.6. Phương pháp phân tích không gian
  • 3.2.7. Phương pháp đánh giá tác động của đô thị hóa đến thay đổi sử dụng đất
  • 3.2.8. Phương pháp tổng hợp, xử lý dữ liệu
  • 3.2.9. Phương pháp phân tích SWOT

• PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ
  • 4.2. THỰC TRẠNG VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ
  • 4.2.1. Thực trạng sử dụng đất lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.2.2. Đánh giá biến động mục đích sử dụng đất của lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ thời kỳ 2010-2020
  • 4.2.3. Đánh giá những tác động đến thay đổi sử dụng đất thời kỳ 2010-2020 lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.3. ĐÁNH GIÁ THÍCH HỢP ĐẤT NÔNG NGHIỆP LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ
  • 4.3.1. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
  • 4.3.1.1. Xác định tiêu chí và chỉ tiêu phân cấp bản đồ đơn vị đất đai
  • 4.3.1.2. Phân cấp tiêu chí và chỉ tiêu xây dựng các bản đồ đơn tính
  • 4.3.1.3. Kết quả xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
  • 4.3.2. Đánh giá hiệu quả của các loại sử dụng đất nông nghiệp vùng lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.3.3. Phân hạng thích hợp đất đai cho các loại sử dụng đất đã lựa chọn
  • 4.3.3.1. Xác định yêu cầu sử dụng đất của các loại hình sử dụng đất lựa chọn
  • 4.3.3.2. Kết quả đánh giá thích hợp đất đai cho các loại sử dụng đất chính
  • 4.4. ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ MÔ HÌNH SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐẤT NÔNG NGHIỆP LỰA CHỌN TẠI LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ
  • 4.4.1. Đánh giá hiệu quả mô hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
  • 4.4.2. Đánh giá mô hình rừng trồng trên đất cát vùng ven biển của lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ (tiểu vùng 3)
  • 4.4.2.1. Kết quả đánh giá các mô hình rừng trồng
  • 4.4.2.2. Đánh giá mức độ hợp lý các mô hình trồng rừng vùng cát
  • 4.5. ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HỢP LÝ LƯU VỰC HỆ THỐNG SÔNG NHẬT LỆ
  • 4.5.1. Đánh giá chung về SDĐNN hợp lý lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.5.2. Đề xuất định hướng sử dụng hợp lý đất nông nghiệp cho lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.5.2.1. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp hợp lý lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.5.2.2. Đề xuất mô hình sử dụng đất theo tiểu địa hình trên địa bàn lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ
  • 4.5.3. Đề xuất giải pháp sử dụng đất nông nghiệp hợp lý lưu vực hệ thống sông Nhật Lệ

• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

  • 5.1. KẾT LUẬN
  • 5.2. ĐỀ NGHỊ