Tên luận án:
ĐA HÌNH MỘT SỐ GEN ỨNG VIÊN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI TÍNH NĂNG SẢN XUẤT CỦA LỢN Ỉ
Ngành:
Chăn nuôi
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu đa hình một số gen ứng viên và mối liên hệ của chúng với tính năng sản xuất của lợn Ỉ, một giống lợn bản địa quý hiếm đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cao tại Việt Nam. Đề tài nhấn mạnh tính cấp thiết của việc bảo tồn nguồn gen và cải thiện năng suất của giống lợn này thông qua ứng dụng di truyền phân tử. Mục tiêu chung là đánh giá đa hình các gen ứng viên (ESR, PRLR, FSHB, RBP4, PIT1, MC4R, GHRH, FUT1, H-FABP, CAST, PIK3C3 và MYOG) và mối liên hệ của chúng với các tính trạng sinh sản, sinh trưởng, năng suất và chất lượng thịt của lợn Ỉ, từ đó đề xuất các chỉ thị phân tử hỗ trợ chọn lọc.
Nghiên cứu được thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Công ty CP tập đoàn Dabaco và các viện nghiên cứu chuyên ngành từ năm 2019 đến 2022. Các phương pháp bao gồm xác định đặc điểm hình thái của lợn Ỉ trong điều kiện chăn nuôi công nghiệp, phân tích đa hình gen bằng kỹ thuật PCR-RFLP, và đánh giá mối liên hệ giữa đa hình gen với năng suất sinh sản, khả năng sinh trưởng, năng suất thân thịt và chất lượng thịt.
Kết quả cho thấy, lợn Ỉ đực có các chỉ tiêu rộng đầu, dài đầu, dài thân, dài lưng, dài đuôi, cao vai và cao đuôi lớn hơn lợn cái. Trong số 12 gen ứng viên, 6 gen (PRLR, RBP4, MC4R, GHRH, MYOG và FUTI) không xuất hiện đầy đủ các đa hình, trong đó RBP4 và FUT1 chỉ ghi nhận một kiểu gen duy nhất. Năm gen (ESR, FSHB, MC4R, GHRH và MYOG) có tần số kiểu gen ở trạng thái cân bằng HWE. Đáng chú ý, kiểu gen AA của gen FSHB có ảnh hưởng tích cực đến nhiều chỉ tiêu năng suất sinh sản (SCSS, SCSSS, SCCS, KLSSO, KLCSO và KLCSC), và kiểu gen AB của gen GHRH cải thiện khối lượng lúc 2 tháng tuổi và tăng khối lượng giai đoạn sơ sinh đến 2 tháng tuổi so với kiểu gen AA. Ngược lại, đa hình các gen PIT1, H-FABP, CAST, PIK3C3 không có ảnh hưởng rõ rệt đến các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất và chất lượng thịt của lợn Ỉ. Tính biệt có ảnh hưởng đến DML1, DML2 và giá trị L* của thịt. Dựa trên những phát hiện này, đề tài kiến nghị chọn lọc cá thể mang kiểu gen FSHB AA và alen B của gen GHRH để cải thiện năng suất sinh sản và sinh trưởng của lợn Ỉ, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của các chương trình bảo tồn và phát triển giống lợn Ỉ bền vững.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN 1. MỞ ĐẦU
- 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
- 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- 1.2.1. Mục tiêu chung
- 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 1.4. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
- 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
- PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1. Vai trò của chỉ thị di truyền trong chọn lọc giống vật nuôi
- 2.2. Đặc điểm ngoại hình, hiện trạng và công tác bảo tồn các giống lợn bản địa Việt Nam
- 2.3. Tình hình nghiên cứu về năng suất sinh sản của các giống lợn bản địa
- 2.4. Tình hình nghiên cứu về năng suất sinh trưởng của các giống lợn bản địa
- 2.5. Tình hình nghiên cứu về năng suất, chất lượng thịt của các giống lợn bản địa
- PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
- 3.1.1. Địa điểm bố trí thí nghiệm
- 3.1.2. Địa điểm phân tích mẫu
- 3.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
- 3.3. NỘI DUNG, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.3.1. Đặc điểm của lợn Ỉ nuôi bảo tồn
- 3.3.2. Xác định đa hình gen các gen ứng viên trên quần thể lợn Ỉ
- 3.3.3. Đánh giá mối liên hệ giữa đa hình các gen ứng viên với tính năng sản xuất của lợn Ỉ
- 3.3.3.1 Đánh giá mối liên hệ giữa đa hình các gen ESR, PRLR, FSHB với năng suất sinh sản của lợn nái Ỉ
- 3.3.3.2. Đánh giá mối liên hệ giữa đa hình gen PIT1, H-FABP, CAST/Hinfl, PIK3C3 và GHRH với khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 3.3.3.3. Mối liên hệ giữa đa hình gen PIT1, H-FABP, PIK3C3 và CAST với năng suất thân thịt và chất lượng thịt của lợn Ỉ
- 3.4. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
- PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA LỢN Ỉ NUÔI BẢO TỒN
- 4.2. ĐA HÌNH CÁC GEN ỨNG VIÊN TRÊN QUẦN THỂ LỢN Ỉ
- 4.2.1. Đa hình gen ESR
- 4.2.2. Đa hình gen PRLR
- 4.2.3. Đa hình gen FSHB
- 4.2.4. Đa hình gen RBP4
- 4.2.5. Đa hình gen MC4R
- 4.2.6. Đa hình gen PIT1
- 4.2.7. Đa hình gen GHRH
- 4.2.8. Đa hình gen FUT1
- 4.2.9. Đa hình gen H-FABP
- 4.2.10. Đa hình gen CAST
- 4.2.11. Đa hình gen PIK3C3
- 4.2.12. Đa hình gen MYOG
- 4.3. ĐÁNH GIÁ MỐI LIÊN HỆ GIỮA ĐA HÌNH CÁC GEN ỨNG VIÊN VỚI TÍNH NĂNG SẢN XUẤT CỦA LỢN Ỉ
- 4.3.1. Mối liên hệ giữa đa hình gen ESR, PRLR và FSHB với năng suất sinh sản của lợn nái Ỉ
- 4.3.1.1. Năng suất sinh sản của lợn nái Ỉ
- 4.3.1.2. Mức độ ảnh hưởng của đa hình gen ESR, PRLR, FSHB, lứa đẻ và năm đến năng suất sinh sản của lợn Ỉ
- 4.3.1.3. Ảnh hưởng của đa hình gen ESR đến năng suất sinh sản của lợn Ỉ
- 4.3.1.4. Ảnh hưởng của đa hình gen PRLR đến năng suất sinh sản của lợn Ỉ
- 4.3.1.5. Ảnh hưởng của đa hình gen FSHB đến năng suất sinh sản của lợn Ỉ
- 4.3.2. Mối liên hệ giữa đa hình gen PIT1, H-FABP, CAST/HinfI, PIK3C3 và GHRH với khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.1. Khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.2. Mức độ ảnh hưởng của gen PIT1, H-FABP, CAST/HinfI, PIK3C3, GHRH và tính biệt
- 4.3.2.3. Ảnh hưởng của đa hình gen PIT1 đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.4. Ánh hưởng của đa hình gen H-FABP đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.5. Ảnh hưởng của đa hình gen CAST/HinfI đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.6. Ảnh hưởng của đa hình gen PIK3C3 đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.7. Ảnh hưởng của đa hình gen GHRH đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.2.8. Ảnh hưởng của tính biệt đến khả năng sinh trưởng của lợn Ỉ
- 4.3.3. Mối liên hệ giữa đa hình gen PIT1, H-FABP, PIK3C3 và CAST với năng suất thân thịt và chất lượng thịt của lợn Ỉ
- 4.3.3.1. Mức độ ảnh hưởng của đa hình gen và tính biệt
- 4.3.3.2. Ảnh hưởng của đa hình gen PIT1 đến năng suất thân thịt và chất lượng thịt
- 4.3.3.3. Ảnh hưởng của đa hình gen H-FABP đến năng suất thân thịt và chất lượng thịt
- 4.3.3.4. Ảnh hưởng của đa hình gen PIK3C3 đến năng suất thân thịt và chất lượng thịt
- 4.3.3.5. Ảnh hưởng của đa hình gen CAST đến năng suất thân thịt và chất lượng thịt
- 4.3.3.6. Ảnh hưởng của tính biệt đến năng suất thân thịt và chất lượng thịt
- 4.3.3.7. Mức độ ảnh hưởng của đa hình gen và tính biệt đến thành phần hoá học và hàm lượng axit amin trong thịt lợn Ỉ
- 4.3.3.8. Ảnh hưởng của đa hình gen PIT1, H-FABP, PIK3C3 và CAST đến thành phần hoá học và hàm lượng axit amin trong thịt lợn Ỉ
- PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- 5.1. KẾT LUẬN
- 5.2. KIẾN NGHỊ
- DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN