Tên luận án:
TÁC ĐỘNG CỦA GIA TĂNG CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Ngành:
Kinh doanh thương mại (Mã số: 9340121)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam" là một nghiên cứu cấp thiết cả về phương diện thực tiễn và khoa học. Về thực tiễn, nghiên cứu này cung cấp nền tảng lý thuyết và thực nghiệm quan trọng để xây dựng các biện pháp thích ứng, nhằm đảm bảo tính ổn định và bền vững cho hoạt động xuất khẩu thủy sản, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành thủy sản thành ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam đến năm 2030. Về khoa học, luận án hướng tới lượng hóa tác động của gia tăng biện pháp kỹ thuật, làm rõ các nhận định mâu thuẫn lý thuyết và bổ sung vào khoảng trống nghiên cứu hiện có.
Mục đích chính của luận án là đánh giá tác động của gia tăng biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản, phân tích thực trạng thích ứng của các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để thúc đẩy xuất khẩu. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn về gia tăng biện pháp kỹ thuật, tác động của chúng, và các biện pháp thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu được xác định trong giai đoạn 2007-2023 cho số liệu và dữ liệu, với các giải pháp và kiến nghị đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Luận án tập trung vào tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam và các thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Liên minh Châu Âu, Nhật Bản, đồng thời nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật bao gồm hàng rào kỹ thuật (TBT) và biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS) tác động đến nhóm hàng thủy sản tươi sống (HS03) và thủy sản chế biến (HS1604, HS1605). Nghiên cứu cũng đi sâu vào các biện pháp thích ứng của doanh nghiệp và kiến nghị đối với chính phủ cùng hiệp hội.
Về phương pháp luận, luận án kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng. Phương pháp định tính được sử dụng để làm rõ khoảng trống nghiên cứu, các lý luận về biện pháp kỹ thuật, thực trạng xuất khẩu thủy sản và các biện pháp thích ứng. Phương pháp định lượng tập trung sử dụng mô hình trọng lực cấu trúc đề xuất bởi Anderson & Van Wincoop, với kỹ thuật ước lượng khả năng cực đại giả phân phối Poisson (PPML). Luận án có những đóng góp mới đáng kể về khoa học, bao gồm việc đề xuất khung lý thuyết về tác động của gia tăng biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu, mô hình cơ chế tác động và thích ứng, khái quát hóa mối liên hệ giữa các chủ thể thích ứng, và đề xuất mô hình cụ thể đánh giá cường độ và chiều tác động. Về thực tiễn, luận án đã xây dựng phiếu khảo sát, thu thập số liệu sơ cấp về thực trạng thích ứng của doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tăng cường khả năng thích ứng và thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu tổng quan cho thấy, sự gia tăng về số lượng của các biện pháp SPS có tác động tích cực, góp phần nâng cao tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam, trong khi các biện pháp TBT có xu hướng cản trở. Mối quan hệ ngược chiều giữa cường độ biện pháp kỹ thuật và xuất khẩu thủy sản cũng được xác nhận. Luận án làm rõ vai trò điều phối của quan ngại thương mại (STC) và mức độ phát triển của quốc gia nhập khẩu đối với tác động của biện pháp kỹ thuật. Cụ thể, tại thị trường Hoa Kỳ, SPS thúc đẩy nhưng TBT cản trở; tại Trung Quốc, cả SPS và TBT đều có tác động tích cực; trong khi tại Nhật Bản và Hàn Quốc, sự gia tăng biện pháp SPS được ghi nhận có tác động tiêu cực đến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN MỞ ĐẦU
- Tính cấp thiết của luận án
- Mục đích nghiên cứu
- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu
- Một số đóng góp mới
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Các nghiên cứu liên quan đến biện pháp kỹ thuật
- 1.2. Các nghiên cứu liên quan đến xuất khẩu thủy sản
- 1.3. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu hàng hóa
- 1.4. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản.
- 1.5. Các nghiên cứu về biện pháp thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 1.6. Kết luận và khoảng trống nghiên cứu
- 1.6.1. Kết luận chung
- 1.6.2. Khoảng trống nghiên cứu
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA GIA TĂNG CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN XUẤT KHẨU THỦY SẢN
- 2.1. Các biện pháp kỹ thuật đối với xuất khẩu thủy sản
- 2.1.1. Khái niệm của xuất khẩu thủy sản
- 2.1.2. Khái quát về các biện pháp kỹ thuật trong thương mại quốc tế
- 2.1.3. Biện pháp kỹ thuật có tác động đến xuất khẩu thủy sản
- 2.1.3.1. Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT)
- 2.1.3.2. Các biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS)
- 2.2. Tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đối với xuất khẩu thủy sản
- 2.2.1. Khái niệm về gia tăng các biện pháp kỹ thuật và tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.2.1.3. Phương pháp đo lường gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.2.2. Một số lý thuyết về tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.2.3. Các kênh tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.3. Mô hình đánh giá tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.3.1. Xác định mô hình đánh giá
- 2.3.2. Lý thuyết về mô hình đánh giá
- 2.3.3. Mô hình đánh giá tác động của gia tăng biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.4. Thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.4.1. Khái niệm về thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.4.2. Vai trò của việc thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.4.3. Mối liên hệ giữa các chủ thể tham gia thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- 2.4.4. Nội dung để doanh nghiệp thích ứng với tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN VÀ GIA TĂNG CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CÓ TÁC ĐỘNG ĐẾN XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
- 3.1. Thực trạng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam
- 3.1.1. Kim ngạch và tốc độ tăng trưởng xuát khẩu thủy sản của Việt Nam
- 3.1.2. Cơ cấu mặt hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam
- 3.1.3. Cơ cấu thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam
- 3.2. Thực trạng gia tăng các biện pháp kỹ thuật có tác động đến xuất khẩu thủy sản của Việt nam
- CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA GIA TĂNG CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN XUẤT KHẨU THỦY SẢN VÀ THỰC TRẠNG THÍCH ỨNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
- 4.1. Mô hình đánh giá tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam
- 4.1.1. Mô hình đánh giá tác động tổng quan
- 4.1.2. Mô hình đánh giá tác động gia tăng biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam theo quốc gia
- 4.1.3. Mô hình đánh giá tác động gia tăng biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam theo mặt hang
- 4.2. Phương pháp ước lượng
- 4.3. Dữ liệu nghiên cứu đánh giá tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam
- 4.4. Phân tích kết quả sử dụng mô hình trọng lực đánh giá tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam
- 4.4.1. Phân tích kết quả sử dụng mô hình trọng lực đánh giá tổng quan tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam
- 4.4.2. Phân tích kết quả sử dụng mô hình trọng lực đánh giá tác động của gia tăng các biện pháp kỹ thuật đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam theo quốc gia