Luận án Ảnh hưởng tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hoạt động can thiệp trung hòa của ngân hàng nhà nước Việt Nam

Tên luận án:

ẢNH HƯỞNG TÍCH LŨY DỰ TRỮ NGOẠI HỐI ĐẾN LẠM PHÁT VÀ HOẠT ĐỘNG CAN THIỆP TRUNG HÒA CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

Ngành:

TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Ảnh hưởng tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hoạt động can thiệp trung hòa của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam" nghiên cứu trong bối cảnh toàn cầu hóa tài chính và dòng vốn quốc tế gia tăng, dẫn đến tích lũy dự trữ ngoại hối đáng kể ở các quốc gia đang phát triển. Mặc dù dự trữ ngoại hối có vai trò ổn định tài chính, việc tích lũy này có thể làm tăng tiền cơ sở và cung tiền, nếu không được Ngân hàng Trung ương (NHTW) can thiệp trung hòa đầy đủ, có thể dẫn đến lạm phát. Can thiệp trung hòa là hành động của NHTW nhằm vô hiệu hóa tác động của các can thiệp trên thị trường ngoại hối đến cung tiền trong nước.

Tại Việt Nam, dự trữ ngoại hối đã tăng lên trong những năm gần đây, đặt ra thách thức cho các nhà quản lý trong việc điều hành chính sách. Luận án này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng khi làm rõ tác động lan tỏa của tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hiệu quả của hoạt động can thiệp trung hòa của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế có đô la hóa và ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá sự ảnh hưởng của tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hoạt động can thiệp trung hòa của NHNN Việt Nam, nhằm đảm bảo ổn định chính sách tiền tệ quốc gia. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá thực trạng dự trữ ngoại hối, đô la hóa và các công cụ can thiệp trung hòa; phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn của tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát trong nền kinh tế đô la hóa; đánh giá hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa của NHNN và mức độ ảnh hưởng của đô la hóa, khủng hoảng tài chính toàn cầu; và rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế.

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, bao gồm mô hình ARDL Bound Test và ước lượng 2SLS, kết hợp với phân tích tình huống, trên dữ liệu quý từ quý I năm 2004 đến quý II năm 2017. Đóng góp nổi bật của nghiên cứu là cung cấp cơ sở lý thuyết toàn diện, lần đầu tiên xem xét các vấn đề này trong bối cảnh nền kinh tế đô la hóa ở Việt Nam, và phân tích sâu yếu tố đô la hóa cùng khủng hoảng tài chính toàn cầu đến hiệu quả can thiệp trung hòa. Từ đó, luận án đề xuất các gợi ý chính sách và bài học kinh nghiệm để NHNN Việt Nam trung hòa những tác động không mong muốn.

Các kết luận chính chỉ ra rằng dự trữ ngoại hối của Việt Nam có xu hướng tăng, vấn đề đô la hóa được NHNN quan tâm. Tích lũy dự trữ ngoại hối và đô la hóa đều có tác động ngắn hạn đến lạm phát; dài hạn, tích lũy dự trữ ngoại hối tác động cùng chiều còn đô la hóa tác động ngược chiều. Hiệu quả can thiệp trung hòa của NHNN đã cải thiện nhưng chưa trung hòa toàn bộ tác động đến cung tiền, với hệ số can thiệp trung hòa là 68% và hệ số bù đắp cao 88%. Khủng hoảng tài chính 2007-2008 làm giảm hiệu quả can thiệp trung hòa. Công cụ can thiệp chủ yếu là nghiệp vụ thị trường mở, nhưng tính bền vững bị ảnh hưởng bởi chi phí tài chính và biến động tỷ giá. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị chính sách cho Chính phủ và NHNN nhằm tăng cường tích lũy dự trữ, chống đô la hóa, tối ưu hóa công cụ can thiệp, giảm chi phí, kiểm soát dòng vốn và nâng cao năng lực phân tích dự báo.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LUẬN ÁN

  • 1.1. Bối cảnh thực tiễn và lý do lựa chọn đề tài

  • 1.2. Mục tiêu nghiên cứu

    • 1.2.1. Mục tiêu chung

    • 1.2.2. Mục tiêu cụ thể

  • 1.3. Câu hỏi nghiên cứu

  • 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • 1.5. Phương pháp nghiên cứu

  • 1.6. Đóng góp của luận án

  • 1.7. Kết cấu luận án

• CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TÍCH LŨY DỰ TRỮ NGOẠI HỐI ĐẾN LẠM PHÁT VÀ HOẠT ĐỘNG CAN THIỆP TRUNG HÒA CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

  • 2.1.Một số khái niệm

    • • Tích lũy dự trữ ngoại hối

    • •Hoạt động can thiệp trung hòa

  • 2.2. Cơ chế tác động của tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hoạt động can thiệp trung hòa của NHTW.

    • 2.2.1. Cơ chế tác động của tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

      • •Cơ chế tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát qua kênh tiền tệ

      • •Cơ chế tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát qua kênh nhận phân bổ SDRS từ IMF

    • 2.2.2. Cơ chế can thiệp trung hòa

      • •Can thiệp trung hòa theo nghĩa hẹp

      • •Can thiệp trung hòa theo nghĩa rộng

  • 2.3.Tổng quan các nghiên cứu trước

    • 2.3.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

      • • Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát theo kênh tiền tệ

      • • Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát theo kênh nhận phân bổ SDR từ IMF

    • 2.3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa

  • 2.4. Khe hở nghiên cứu

    • 2.4.1. Khe hở nghiên cứu về tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

    • 2.4.2. Khe hở nghiên cứu về hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa của NHTW

• CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU

  • 3.1. Mô hình nghiên cứu lý thuyết

    • 3.1.1. Mô hình nghiên cứu tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

    • 3.1.2. Mô hình nghiên cứu đánh giá hiệu quả can thiệp trung hòa của NHNN Việt Nam

  • 3.2. Phương pháp ước lượng

    • 3.2.1. Phương pháp ước lượng mô hình tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

    • 3.2.2. Phương pháp ước lượng mô hình đánh giá hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa của NHNN Việt Nam

  • 3.3. Biến số và dữ liệu nghiên cứu

    • 3.3.1. Biến số và dữ liệu nghiên cứu tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

    • 3.3.2. Biến số và dữ liệu nghiên cứu hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa của NHNN Việt Nam

• CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1. Thực trạng dự trữ ngoại hối, đô la hóa và hoạt động can thiệp trung hòa tại Việt Nam.

    • 4.1.1. Thực trạng dự trữ ngoại hối tại Việt Nam

      • •Diễn biến dự trữ ngoại hối

      • •Quy mô dự trữ ngoại hối so với các ngưỡng an toàn

    • 4.1.2. Thực trạng đô la hóa tại Việt Nam

    • 4.1.3. Thực trạng các công cụ can thiệp trung hòa được sử dụng tại Việt Nam

  • 4.2. Kết quả nghiên cứu tác động tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát và hiệu quả can thiệp trung hòa của NHNN Việt Nam

    • 4.2.1. Kết quả nghiên cứu về tích lũy dự trữ ngoại hối đến lạm phát

    • 4.2.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả hoạt động can thiệp trung hòa

  • 4.4. Kinh nghiệm can thiệp trung hòa của NHTW một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

    • 4.4.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

• CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH

  • 5.1. Kết luận

  • 5.2. Hàm ý chính sách

    • 5.2.1. Kiến nghị đối với Chính Phủ

    • 5.2.2. Kiến nghị đối với NHNN

  • 5.3. Hạn chế của luận án và hướng phát triển tiếp theo