Tên luận án:
Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, thái độ xử trí đối với thai phụ bị giảm tiểu cầu
Ngành:
Sản phụ khoa
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung vào nghiên cứu giảm tiểu cầu ở thai phụ, một tình trạng quan trọng có thể gây chảy máu nghiêm trọng sau đẻ và ảnh hưởng đến cả mẹ và trẻ sơ sinh. Giảm tiểu cầu thai nghén là nguyên nhân phổ biến nhất, và việc điều trị đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về an toàn cho cả hai mẹ con. Vấn đề này hiện còn ít được quan tâm tại Việt Nam.
Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của thai phụ bị giảm tiểu cầu, đánh giá thái độ xử trí đối với họ, và khảo sát các chỉ số huyết học của trẻ sơ sinh được sinh ra từ những thai phụ này. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam theo dõi ảnh hưởng của giảm tiểu cầu thai kỳ đến số lượng tiểu cầu của trẻ sơ sinh, đồng thời đưa ra gợi ý phân định giữa giảm tiểu cầu thai nghén và giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP), và lần đầu tiên tiến hành xét nghiệm kháng thể kháng tiểu cầu trên cả mẹ và trẻ sơ sinh bằng phương pháp dòng chảy.
Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp mô tả theo dõi dọc trên 58 thai phụ bị giảm tiểu cầu và sơ sinh của họ tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội từ tháng 3/2014 đến tháng 12/2018. Kết quả cho thấy phần lớn các trường hợp giảm tiểu cầu được phát hiện muộn, chủ yếu vào ba tháng cuối thai kỳ (75,9%) và thường là tình cờ qua khám thai (62,1%). Chỉ có 6,9% thai phụ có triệu chứng xuất huyết ở mức độ trung bình, không có trường hợp nặng.
Tỷ lệ sản phụ có kháng thể kháng tiểu cầu là 31,0%, trong đó nhóm giảm tiểu cầu nghi ngờ do nguyên nhân miễn dịch chiếm 82,7% nhưng tỷ lệ tìm thấy kháng thể chỉ đạt 63%. Về xử trí, 67,2% thai phụ không cần điều trị nội khoa khi mang thai. Chỉ định truyền tiểu cầu khi chuyển dạ được thực hiện cho 43,1% sản phụ, và 100% đối với nhóm giảm tiểu cầu nặng. Tỷ lệ mổ lấy thai cũng cao, đặc biệt ở nhóm giảm tiểu cầu nặng.
Đối với trẻ sơ sinh, 27,6% bị giảm tiểu cầu, nhưng không có trường hợp xuất huyết nặng. Tỷ lệ giảm tiểu cầu ở trẻ sơ sinh của mẹ có tiền sử giảm tiểu cầu thai kỳ cao hơn nhóm mẹ không có tiền sử, dù mối liên quan giữa mức độ giảm tiểu cầu của mẹ và trẻ sơ sinh không có ý nghĩa thống kê.
Từ những kết quả này, nghiên cứu đưa ra khuyến nghị về việc xét nghiệm công thức máu sớm từ quý I thai kỳ, thực hiện xét nghiệm kháng thể kháng tiểu cầu để tiện lượng, theo dõi công thức máu thường quy cho trẻ sơ sinh, xem xét chặt chẽ hơn chỉ định phẫu thuật và phương pháp giảm đau, đồng thời tư vấn sản phụ khám lại sau sinh.
Mục lục chi tiết:
Chương 1 TỔNG QUAN
- 1.1. Tiểu cầu
- 1.2. Giảm tiểu cầu và các nguyên nhân giảm tiểu cầu
- 1.3. Giảm tiểu cầu ở phụ nữ có thai
- 1.3.1 Giảm tiểu cầu thai nghén
- 1.3.2. Giảm tiểu cầu miễn dịch
- 1.3.3. Giảm tiểu cầu ở trẻ sơ sinh
- 1.4. Kháng thể kháng tiểu cầu
- 1.4.1. Kháng nguyên tiểu cầu
- 1.4.2. Kháng thể
- 1.4.3. Các xét nghiệm tìm kháng thể
- 1.5. Chẩn đoán và điều trị giảm tiểu cầu thai kỳ
- 1.5.1. Chẩn đoán xác định
- 1.5.1.1. Triệu chứng lâm sàng
- 1.5.1.2. Triệu chứng cận lâm sàng
- 1.5.2. Chẩn đoán phân biệt
- 1.6. Điều trị
- 1.6.1. Giảm tiểu cầu do thai nghén
- 1.6.2. Giảm tiểu cầu tự miễn
- 1.7. Các nghiên cứu về giảm tiểu cầu trong thai kỳ trên thế giới và tại Việt Nam
- 1.7.1. Nghiên cứu trên thế giới
- 1.7.2. Nghiên cứu trong nước
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
- 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
- 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- 2.2.1. Thời gian nghiên cứu
- 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
- 2.3.3. Các bước thu thập số liệu
- 2.4. Các biến số, chỉ số nghiên cứu
- 2.4.1. Một số đặc điểm chung về đối tượng nghiên cứu
- 2.4.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, nguyên nhân của thai phụ bị giảm tiểu cầu.
- 2.4.3. Đánh giá một số chỉ số huyết học của trẻ sơ sinh được sinh ra bởi những thai phụ bị giảm tiểu cầu
- 2.4.4. Thái độ xử trí đối với thai phụ giảm tiểu cầu
- 2.5. Các chỉ tiêu đánh giá và kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
- 2.5.1. Các chỉ tiêu đánh giá
- 2.5.2. Quy trình xét nghiệm kháng tiểu cầu
- 2.5.2.1. Nguyên lý xét nghiệm
- 2.5.2.2. Mẫu bệnh phẩm (mẫu bệnh nhân)
- 2.5.2.3. Tiêu chuẩn đánh giá và kiểm tra chất lượng
- 2.6. Xử lí số liệu
- 2.7. Đạo đức trong nghiên cứu
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. Một số đặc điểm chung của nhóm bệnh nhân nghiên cứu
- 3.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng
- 3.2.1. Tuổi thai khi phát hiện giảm tiểu cầu
- 3.2.5. Lý do phát hiện giảm tiểu cầu
- 3.2.7. Triệu chứng xuất huyết
- 3.3.4. So sánh tiểu cầu từ lúc phát hiện đến lúc sinh
- 3.3.5. Kháng thể kháng tiểu cầu ở thai phụ
- 3.3.6. Thiếu máu ở thai phụ
- 3.2.14. Mối liên quan giữa tuổi thai phát hiện và lý do phát hiện
- 3.2.15. Mối liên quan giữa tuổi thai và số lượng tiểu cầu lúc phát hiện của thai phụ
- 3.2.23. Mối liên quan giữa mức độ giảm tiểu cầu (lúc sinh) và kháng thể kháng tiểu cầu ở thai phụ
- 3.2.24. Mối liên quan kháng thể kháng tiểu cầu và tiến triển bệnh
- 3.3. Thái độ xử trí
- 3.3.1. Điều trị nội khoa khi mang thai
- 3.3.2. Thái độ xử trí trong chuyển dạ
- 3.3.5. Mối liên quan giữa số lượng tiểu cầu lúc sinh và thái độ xử trí sản khoa
- 3.4. Chỉ số huyết học ở trẻ sơ sinh
- 3.4.1. Số lượng tiểu cầu của sơ sinh
- 3.4.2. Kháng thể kháng tiểu cầu ở sơ sinh
- 3.4.3. Mối liên quan giữa số lượng tiểu cầu của thai phụ và sơ sinh
- 3.4.4. Mối liên quan giữa kháng thể mẹ và sơ sinh giảm tiểu cầu
- 3.4.5. Mối liên quan giữa tiểu cầu và kháng thể kháng tiểu cầu của sơ sinh:
Chương 4 BÀN LUẬN
- 4.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng
- 4.2.1. Tuổi thại lúc phát hiện
- 4.2.2. Tuổi thai lúc sinh
- 4.2.5. Lý do phát hiện
- 4.2.6. Triệu chứng xuất huyết
- 4.2.7. Số lượng tiểu cầu
- 4.2.9. Kháng thể kháng tiểu cầu ở thai phụ
- 4.3. Thái độ xử trí
- 4.3.1. Điều trị trong quá trình mang thai
- 4.3.2. Thái độ xử trí khi chuyển dạ
- 4.3.2.1. Truyền tiểu cầu
- 4.3.2.2. Chỉ định mổ lấy thai
- 4.3.2.3. Phương pháp giảm đau trong phẫu thuật lấy thai
- 4.4. Tình trạng sơ sinh
- 4.4.1. Tiểu cầu
- 4.4.2. Kháng thể kháng tiểu cầu ở trẻ sơ sinh
- 4.4.3. Tiền sử bệnh lý
- 4.4.4. Triệu chứng xuất huyết
KẾT LUẬN
KHUYẾN NGHỊ