NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN NGUỒN ĐIỆN TỪ NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TRONG QUY HOẠCH NGUỒN ĐIỆN VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2030
Quản lý Công nghiệp
Việt Nam, một quốc gia đang phát triển ở Đông Nam Á, đối mặt với thách thức lớn trong ngành điện khi nhu cầu tăng cao nhưng lại phụ thuộc chủ yếu vào nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo (NLTT), việc khai thác và sử dụng còn hạn chế do tính sinh lợi thấp, công nghệ phức tạp. Luận án này tập trung vào việc gia tăng tỷ lệ điện năng sản xuất từ NLTT, coi đây là đòi hỏi tất yếu để phù hợp với tiềm năng quốc gia và các chiến lược phát triển năng lượng bền vững đến năm 2030.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xây dựng mô hình xác định cơ cấu tối ưu cho các nguồn điện từ NLTT trong Hệ thống điện Việt Nam, đồng thời lượng hóa chi phí kinh tế cần thiết khi tăng cường sử dụng NLTT. Đối tượng nghiên cứu bao gồm hệ thống điện, các nguồn năng lượng phục vụ phát điện ở Việt Nam, các mô hình quy hoạch nguồn điện, cùng các chiến lược, chính sách và công nghệ sản xuất điện từ NLTT. Phạm vi nghiên cứu sử dụng số liệu đến năm 2015 và dự báo đến năm 2030, tập trung vào các nguồn NLTT như thủy điện nhỏ, gió, mặt trời, sinh khối và địa nhiệt.
Về phương pháp luận, luận án sử dụng phương pháp thu thập và phân tích số liệu thứ cấp, tiếp cận hệ thống trong quy hoạch nguồn điện, phân tích đặc tính NLTT, kết hợp mô hình toán kinh tế và phần mềm máy tính (LEAP) để tối ưu hóa, cùng với các phương pháp thống kê và phân tích tổng hợp để đánh giá kết quả.
Luận án đã đóng góp vào khoa học bằng cách tổng quan và hệ thống hóa lý thuyết về quy hoạch nguồn điện, đề xuất mô hình phù hợp cho Việt Nam dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, xây dựng các luận cứ khoa học thông qua tính toán kịch bản phát triển nguồn điện theo hướng giảm phát thải CO2. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp tính toán chi tiết cơ cấu 5 nguồn NLTT cụ thể trong quy hoạch phát triển nguồn điện Việt Nam giai đoạn 2015-2030 với dữ liệu cập nhật, ước lượng chi phí và khuyến nghị mức trợ giá, mang lại giá trị tham khảo cho hoạch định chính sách năng lượng quốc gia.
Kết quả nghiên cứu khuyến nghị gia tăng cơ cấu nguồn điện từ NLTT, giảm phát thải CO2, phù hợp với xu thế công nghệ và các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Luận án cũng nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ cụ thể từ Chính phủ và sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan để thúc đẩy phát triển NLTT, đồng thời chứng minh tính khả thi của cam kết giảm phát thải của Việt Nam. Nghiên cứu cũng mở ra hướng cho các nghiên cứu tiếp theo về tính toán chi tiết hơn cho từng loại công nghệ NLTT và cân bằng tổng thể hệ thống năng lượng quốc gia.