NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG NGƯNG THỞ TẮC NGHẼN KHI NGỦ Ở NGƯỜI MẮC HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU CÁC CAN THIỆP ĐIỀU TRỊ
Nội khoa
Luận án này tập trung nghiên cứu Hội chứng Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA) ở người mắc Hội chứng chuyển hóa (HCCH) và đánh giá hiệu quả của các can thiệp điều trị. OSA, đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường hô hấp trên khi ngủ, dẫn đến tình trạng thiếu oxy máu ngắt quãng, là nguồn gốc của nhiều rối loạn tim mạch và chuyển hóa nghiêm trọng như tăng huyết áp, đái tháo đường typ 2. HCCH, một vấn đề y tế toàn cầu với các rối loạn về huyết áp, mỡ máu, glucose máu và chu vi vòng bụng, có mối liên hệ mật thiết với OSA, tạo nên nguy cơ cao cho các biến cố tim mạch.
Nghiên cứu được thực hiện trên 146 đối tượng mắc HCCH tại Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng từ tháng 02/2019 đến tháng 02/2023, với hai mục tiêu: mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả đa ký hô hấp của người mắc HCCH có OSA; và đánh giá kết quả lâm sàng, cận lâm sàng sau ba tháng can thiệp giáo dục sức khỏe (GDSK) và thở áp lực dương liên tục (CPAP).
Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc OSA ở người mắc HCCH rất cao (82,9%), với đa số ở mức độ trung bình - nặng. Các triệu chứng lâm sàng như ngáy to, ngưng thở được chứng kiến, tiểu đêm nhiều lần, ngộp thở khi ngủ và đau đầu buổi sáng phổ biến ở nhóm OSA. Các chỉ số nhân trắc như BMI, chu vi vòng cổ, chu vi vòng bụng, cùng với huyết áp tâm thu và tâm trương, điểm Epworth và Pichot ở nhóm OSA đều cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không OSA. Chỉ số AHI trung bình ở nhóm OSA là 30,9 lần/giờ, tương đương với mức độ nặng, kèm theo độ bão hòa oxy máu trung bình và thấp nhất khi ngủ giảm đáng kể.
Sau ba tháng can thiệp, liệu pháp CPAP mang lại hiệu quả rõ rệt, cải thiện đáng kể các triệu chứng lâm sàng của OSA, giảm chỉ số AHI (36,1 lần/giờ), tăng SpO2 thấp nhất khi ngủ, đồng thời cải thiện các thành phần của HCCH như giảm chu vi vòng bụng, huyết áp tâm thu và tâm trương, nồng độ cholesterol và triglyceride. Can thiệp GDSK cũng cho thấy tác dụng tích cực trong việc giảm các triệu chứng lâm sàng, giảm AHI và chu vi vòng bụng.
Nghiên cứu này là một trong những khảo sát đầu tiên tại Việt Nam về OSA ở người mắc HCCH, cung cấp bằng chứng quan trọng về mối liên hệ giữa hai hội chứng và hiệu quả của các can thiệp. Từ đó, luận án kiến nghị tầm soát OSA ở các đối tượng HCCH và khuyến nghị các nghiên cứu tiếp theo với cỡ mẫu lớn hơn, thời gian theo dõi dài hơn để đánh giá toàn diện hơn về hiệu quả của CPAP kết hợp GDSK trong việc giảm biến cố tim mạch và cải thiện chất lượng cuộc sống.