Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH MẶT TRÊN NGƯỜI VIỆT NAM
Ngành:
Khoa học Y sinh (Giải phẫu người)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Nghiên cứu này khảo sát đặc điểm giải phẫu động mạch mặt (ĐMM) trên người Việt Nam, nhằm cung cấp dữ liệu hình thái học cần thiết cho các thủ thuật lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh. Trong bối cảnh các phẫu thuật và tạo hình thẩm mỹ vùng mặt ngày càng phổ biến, các biến chứng liên quan đến cấp máu vùng mặt cũng gia tăng, đòi hỏi kiến thức giải phẫu chính xác về ĐMM – động mạch cấp máu chính cho các cấu trúc vùng mặt. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam còn hạn chế về quy mô và tính toàn diện.
Mục tiêu của luận án là xác định nguyên ủy, kích thước, đường đi, dạng phân nhánh của động mạch mặt và các nhánh của nó, đồng thời mô tả liên quan của động mạch mặt với các mốc giải phẫu vùng mặt và cổ. Nghiên cứu được thực hiện theo thiết kế cắt ngang mô tả trên 102 mẫu động mạch mặt từ 52 xác ướp người Việt Nam trên 18 tuổi tại Bộ môn Giải Phẫu Học, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, từ tháng 1/2021 đến 10/2022. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm IBM SPSS Statistics.
Kết quả cho thấy 94,12% ĐMM xuất phát trực tiếp từ động mạch cảnh ngoài, trong khi 5,88% từ thân chung lưỡi mặt. Đường kính ngoài trung bình tại nguyên ủy là 1,89 mm. Động mạch dưới cằm là nhánh lớn nhất đoạn cổ, hiện diện 100% các mẫu. Đoạn mặt có 8 dạng nhánh với 35 kiểu tổ hợp đa dạng, trong đó động mạch môi trên có tần suất cao nhất (87,25%). Các dạng nhánh tận phổ biến nhất là động mạch mũi bên và động mạch góc (cùng 32,35%).
Về liên quan giải phẫu, 88,24% nguyên ủy ĐMM nằm dưới bụng sau cơ hai thân. ĐMM thường đi sâu dưới tuyến dưới hàm (74,51%) và luôn ở trước tĩnh mạch mặt tại bờ dưới xương hàm dưới. Khoảng cách trung bình từ ĐMM đến góc hàm là 24,23 mm, góc miệng là 11,2 mm và chân cánh mũi là 5,8 mm. ĐMM đi trong rãnh mũi môi chiếm 63,7%. Trong vùng mắt, ĐMM cách góc mắt trong 10,48 mm theo mặt phẳng dọc và 6,12 mm theo mặt phẳng ngang.
Luận án kết luận rằng đặc điểm giải phẫu và liên quan của động mạch mặt và các nhánh của nó trên người Việt Nam rất đa dạng và biến đổi. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khảo sát hình ảnh học cá nhân hóa trước các thủ thuật can thiệp vùng mặt, đặc biệt là tiêm chất làm đầy vùng mũi, để tránh các biến chứng tắc mạch nghiêm trọng do sự thông nối giữa hệ cảnh trong và cảnh ngoài.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
- MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH MẶT
- 1.1.1. Nguyên uỷ, kích thước động mạch mặt
- 1.1.2. Đường đi và phân nhánh động mạch mặt
- 1.1.3. Các dạng phân nhánh của động mạch mặt
- 1.2. LIÊN QUAN ĐỘNG MẠCH MẶT VỚI MỘT SỐ MỐC GIẢI PHẪU VÙNG MẶT, CỔ
- 1.2.1. Liên quan nguyên uỷ động mạch mặt với bụng sau cơ hai thân
- 1.2.2. Liên quan nguyên uỷ của động mạch mặt với nguyên uỷ của động mạch cảnh ngoài
- 1.2.3. Liên quan động mạch mặt với tuyến dưới hàm
- 1.2.4. Liên quan giữa động mạch mặt với tĩnh mạch mặt và nhánh bờ hàm dưới của thần kinh mặt tại bờ dưới xương hàm dưới
- 1.2.5. Liên quan giữa động mạch mặt với góc hàm
- 1.2.6. Liên quan động mạch mặt với bờ môi dưới
- 1.2.7. Liên quan giữa động mạch mặt với góc miệng
- 1.2.8. Liên quan động mạch mặt với rãnh mũi môi
- 1.2.9. Liên quan động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mũi
- 1.2.10. Liên quan giữa động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mắt
- 1.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỘNG MẠCH MẶT
- 1.3.1. Tình hình nghiên cứu động mạch mặt nước ngoài
- 1.3.2. Tình hình nghiên cứu động mạch mặt trong nước
- Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
- 2.2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 2.2.1. Mẫu nghiên cứu
- 2.2.2. Tiêu chuẩn chọn mẫu
- 2.2.3. Tiêu chuẩn loại mẫu
- 2.3. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
- 2.3.1. Thời gian nghiên cứu
- 2.3.2 Địa điểm nghiên cứu
- 2.3.3 Cỡ mẫu của nghiên cứu
- 2.4. Xác định các biến số độc lập và phụ thuộc
- 2.5. Phương pháp và công cụ đo lường, thu thập số liệu
- 2.7. Quy trình nghiên cứu
- 2.8. Phương pháp phân tích dữ liệu
- 2.9. Đạo đức trong nghiên cứu
- Chương 3: KẾT QUẢ
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU
- 3.2. ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH MẶT
- 3.2.1. Đặc điểm nguyên uỷ, kích thước động mạch mặt
- 3.2.2. Đặc điểm đường đi và phân nhánh động mạch mặt
- 3.2.2.1. Động mạch dưới cằm
- 3.2.2.2. Đường đi và phân nhánh động mạch mặt đoạn mặt
- 3.2.3. Đặc điểm giải phẫu động mạch môi dưới
- 3.2.4. Đặc điểm giải phẫu động mạch môi trên
- 3.2.5. Đặc điểm giải phẫu động mạch cánh mũi dưới
- 3.2.6. Đặc điểm giải phẫu động mạch mũi bên
- 3.2.7 Đặc điểm giải phẫu động mạch góc
- 3.3. LIÊN QUAN ĐỘNG MẠCH MẶT VỚI MỘT SỐ MỐC GIẢI PHẪU VÙNG MẶT, CỔ
- 3.3.1. Liên quan nguyên uỷ động mạch mặt với bụng sau cơ hai thân
- 3.3.2. Liên quan nguyên uỷ ĐMM với nguyên uỷ ĐM cảnh ngoài
- 3.3.3. Liên quan giữa động mạch mặt và tuyến dưới hàm
- 3.3.4. Liên quan động mạch mặt với tĩnh mạch mặt và nhánh bờ hàm dưới của thần kinh mặt tại bờ dưới xương hàm dưới
- 3.3.5. Liên quan động mạch mặt với góc hàm
- 3.3.6. Liên quan động mạch mặt với bờ môi dưới
- 3.3.7. Liên quan động mạch mặt với góc miệng
- 3.3.8. Liên quan động mạch mặt với rãnh mũi môi
- 3.3.9.Liên quan động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mũi
- 3.3.10. Liên quan động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mắt
- Chương 4: BÀN LUẬN
- 4.1. ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU ĐỘNG MẠCH MẶT
- 4.1.1. Đặc điểm nguyên uỷ và kích thước động mạch mặt
- 4.1.2. Đặc điểm đường đi và phân nhánh động mạch mặt
- 4.1.2.1. Đặc điểm giải phẫu động mạch dưới cằm
- 4.1.2.2. Đường đi và phân nhánh động mạch mặt đoạn mặt
- 4.1.2.3. Đặc điểm giải phẫu động mạch môi dưới
- 4.1.2.4. Đặc điểm giải phẫu động mạch môi trên
- 4.1.2.5. Đặc điểm giải phẫu động mạch cánh mũi dưới
- 4.1.2.6. Đặc điểm giải phẫu động mạch mũi bên
- 4.1.2.7. Đặc điểm giải phẫu động mạch góc
- 4.2. LIÊN QUAN ĐỘNG MẠCH MẶT VỚI MỘT SỐ MỐC GIẢI PHẪU VÙNG MẶT, CỔ
- 4.2.1. Liên quan nguyên uỷ động mạch mặt với bụng sau cơ hai thân
- 4.2.2. Liên quan nguyên uỷ động mạch mặt với nguyên uỷ động mạch cảnh ngoài
- 4.2.3. Liên quan động mạch mặt với tuyến dưới hàm
- 4.2.4. Liên quan giữa động mạch mặt với tĩnh mạch mặt và nhánh thần kinh bờ hàm dưới của thần kinh mặt tại bờ dưới xương hàm dưới
- 4.2.5. Liên quan động mạch mặt với góc hàm
- 4.2.6. Liên quan giữa động mạch mặt với bờ môi dưới
- 4.2.7. Liên quan động mạch mặt với góc miệng
- 4.2.8. Liên quan động mạch mặt với rãnh mũi môi
- 4.2.9.Liên quan động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mũi
- 4.2.10. Liên quan động mạch mặt với một số mốc giải phẫu vùng mắt
- KẾT LUẬN
- KIẾN NGHỊ