Tên luận án:
BẦU CỬ ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
Chính trị học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ở Việt Nam hiện nay" nghiên cứu về một trong những chế định quan trọng của hoạt động chính trị, là con đường để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua việc lựa chọn đại biểu vào Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp. Luận án đặt ra mục tiêu làm rõ các vấn đề lý luận về bầu cử HĐND, đánh giá thực trạng hoạt động bầu cử và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong các nhiệm kỳ tới.
Nghiên cứu dựa trên lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về bầu cử, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các lý thuyết về dân chủ chính trị, chủ quyền nhân dân và xây dựng nhà nước pháp quyền. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hợp, phân tích theo hệ thống, kết hợp lý luận với thực tiễn, logic-lịch sử và so sánh.
Các đóng góp mới của luận án bao gồm việc trình bày có hệ thống cơ sở lý luận về hoạt động bầu cử HĐND, xây dựng khung lý thuyết về các nguyên tắc, nội dung, quy trình và các nhân tố tác động. Đặc biệt, luận án phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động bầu cử HĐND các cấp ở Việt Nam trong các nhiệm kỳ 2011-2016 và 2016-2021, chỉ ra những bất cập và hạn chế cần xử lý. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm đổi mới, hoàn thiện pháp luật, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của chính quyền, nâng cao ý thức công dân, phát huy vai trò của các tổ chức bầu cử, đổi mới công tác tuyên truyền và hoàn thiện quy trình bầu cử, đồng thời kế thừa kinh nghiệm quốc tế để nâng cao chất lượng bầu cử HĐND trong tương lai, đáp ứng yêu cầu phát huy vai trò của HĐND và dân chủ hóa xã hội.
Về thực tiễn, luận án có giá trị làm tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý và giảng dạy về chính trị học, nhà nước và pháp luật, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc sửa đổi, bổ sung các Luật bầu cử. Luận án khẳng định bầu cử tự do, dân chủ, công bằng, đúng pháp luật là tiền đề của nền dân chủ, là phương thức hợp pháp để thành lập chính quyền dân chủ nhân dân, thể hiện ý chí và quyền làm chủ của nhân dân.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Các công trình nghiên cứu lý luận về bầu cử, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân
- 1.1.1. Các công trình nghiên cứu lý luận về bầu cử
- 1.1.2. Các công trình nghiên cứu lý luận về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân
- 1.2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng, giải pháp bầu cử, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ở Việt Nam
- 1.3. Đánh giá kết quả các công trình đã công bố liên quan đến đề tài và những nội dung luận án cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.3.1. Đánh giá kết quả các công trình đã công bố liên quan đến đề tài luận án
- 1.3.2. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
- Tiểu kết chương 1
- Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẦU CỬ ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP
- 2.1. Về Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.1.1. Vị trí, tính chất pháp lý của Hội đồng nhân dân
- 2.1.2. Chức năng của Hội đồng nhân dân
- 2.1.3. Nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội đồng nhân dân
- 2.1.4. Đại biểu Hội đồng nhân dân
- 2.1.4.1. Quan niệm đại biểu Hội đồng nhân dân
- 2.2. Về bầu cử, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.1. Một số vấn đề về bầu cử
- 2.2.1.1. Khái niệm bầu cử và hệ thống bầu cử
- 2.2.1.2. Vai trò của bầu cử
- 2.2.1.3. Các nguyên tắc bầu cử
- 2.2.2. Một số vấn đề về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.2.1. Khái niệm bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.2.2. Nguyên tắc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.2.3. Quyền bầu cử, ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.2.4. Đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp và khu vực bỏ phiếu
- 2.2.3. Qui trình, thủ tục và nội dung bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.3.1. Quy trình, thủ tục bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.2.3.2. Nội dung hoạt động bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.3. Chất lượng và các nhân tố tác động đến chất lượng bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.3.1. Chất lượng bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 2.3.2. Các nhân tố tác động đến bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- Tiểu kết chương 2
- Chương 3: THỰC TRẠNG BẦU CỬ ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP Ở VIỆT NAM
- 3.1. Thực trạng xác lập những quy định pháp lý về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 3.1.1. Những kết quả đạt được
- 3.1.2. Những tồn tại, hạn chế
- 3.2. Thực trạng sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và sự quản lý của chính quyền đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 3.2.1. Những kết quả đạt được
- 3.2.2. Những tồn tại, hạn chế
- 3.3. Thực trạng về sự tham gia của công dân và vai trò của các tổ chức bầu cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân các cấp
- 3.3.1. Những kết quả đạt được
- 3.3.1.1. Sự tham gia của công dân vào hoạt động bầu cử đại biểu HĐND các cấp
- 3.3.3.2. Vai trò của các tổ chức bầu cử và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 3.3.2. Những tồn tại, hạn chế
- 3.4. Thực trạng công tác tuyên truyền, vận động bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 3.4.1. Những kết quả đạt được
- 3.4.4.1. Về công tác tuyên truyền bầu cử
- 3.4.1.2. Về vận động bầu cử
- 3.4.2. Những tồn tại, hạn chế
- 3.5. Thực trạng thực hiện quy trình, thủ tục bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ở nước ta.
- 3.5.1. Những kết quả đạt được
- 3.5.1.1. Công bố ngày bầu cử và thành lập Ban bầu cử
- 3.5.1.2. Phân chia các đơn vị bầu cử
- 3.5.1.3. Giới thiệu ứng cử viên
- 3.5.1.4. Lập danh sách cử tri
- 3.5.1.5. Tiến hành bỏ phiếu
- 3.5.1.6. Kiểm phiếu và xác định kết quả bầu cử.
- 3.5.2. Những tồn tại, hạn chế
- 3.6. Nguyên nhân của thực trạng bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ở nước ta hiện nay
- Tiểu kết chương 3
- Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẦU CỬ ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP NHỮNG NHIỆM KỲ TỚI
- 4.1. Đổi mới, hoàn thiện pháp luật về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 4.2. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý của chính quyền các cấp đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
- 4.3. Nâng cao ý thức, trách nhiệm của công dân; phát huy vai trò của các tổ chức bầu cử, Mặt trận tổ quốc đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
- 4.4. Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
- 4.5. Đổi mới và hoàn thiện quy trình, thủ tục bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp.
- 4.6. Kế thừa, tiếp thu có chọn lọc các giá trị, kinh nghiệm quốc tế về bầu cử phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam
- Tiểu kết chương 4