Luận án Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và nồng độ một số cytokine huyết thanh ở bệnh nhân hen phế quản nhiều đợt cấp

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ NỒNG ĐỘ MỘT SỐ CYTOKINE HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN HEN PHẾ QUẢN NHIỀU ĐỢT CẤP

Ngành:

Nội khoa Mã số: 9720107

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án Tiến sĩ Y học của Phạm Đắc Thế, được hoàn thành tại Học viện Quân y vào năm 2024, tập trung vào việc "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và nồng độ một số cytokine huyết thanh ở bệnh nhân hen phế quản nhiều đợt cấp" thuộc ngành Nội khoa. Đề tài này nhằm mục tiêu mô tả các đặc điểm lâm sàng, thông khí phổi, dấu ấn viêm và nồng độ các cytokine huyết thanh, đồng thời đánh giá mối liên quan giữa nồng độ các cytokine này với một số đặc điểm lâm sàng, dấu ấn viêm và thông khí phổi ở bệnh nhân hen phế quản (HPQ) có nhiều đợt cấp.

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả, cắt ngang, tiến cứu, thực hiện tại Phòng quản lý bệnh HPQ - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hải Phòng từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2023. Đối tượng nghiên cứu bao gồm 120 bệnh nhân HPQ ngoài đợt cấp (trong đó 60 bệnh nhân thuộc nhóm nhiều đợt cấp và 60 bệnh nhân thuộc nhóm ít đợt cấp) cùng với 30 người bình thường được sử dụng làm nhóm chứng. Các chỉ tiêu nghiên cứu chính bao gồm đặc điểm lâm sàng (như tiền sử dị ứng, tuổi khởi phát, bệnh đồng mắc, tình trạng kiểm soát hen), đặc điểm cận lâm sàng (thông khí phổi, dấu ấn viêm như bạch cầu ái toan, IgE, FeNO) và định lượng nồng độ các cytokine huyết thanh.

Những đóng góp mới của luận án là việc xác định các đặc điểm khác biệt về lâm sàng, cận lâm sàng và nồng độ một số cytokine huyết thanh ở bệnh nhân HPQ nhiều đợt cấp. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng nhóm HPQ nhiều đợt cấp có tỷ lệ nữ giới chiếm ưu thế (71,7%), có tiền sử dị ứng cao hơn (73,3%), và tỷ lệ đồng mắc viêm mũi xoang mạn tính (70%), GERD (38,33%), hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) (33,33%) cao hơn đáng kể so với nhóm ít đợt cấp. Điểm ACT trung bình của nhóm nhiều đợt cấp thấp hơn, và tỷ lệ bệnh nhân có ACT < 20 cao hơn. Về dấu ấn viêm, nhóm HPQ nhiều đợt cấp có tỷ lệ IgE > 100 IU/ml và FeNO > 50 ppb cao hơn rõ rệt. Đặc biệt, nồng độ các cytokine đáp ứng viêm Th2 (IL-4, IL-13) ở nhóm HPQ nhiều đợt cấp cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm ít đợt cấp. Nồng độ IL-4 cũng cao hơn rõ rệt ở bệnh nhân có tiền sử dị ứng, và nồng độ IL-1β có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với chức năng thông khí phổi giảm. Những phát hiện này góp phần quan trọng trong việc xác định đặc điểm kiểu hình lâm sàng và đáp ứng viêm trong HPQ nhiều đợt cấp, từ đó làm cơ sở cho việc điều trị kiểm soát hiệu quả theo kiểu hình bệnh.

Mục lục chi tiết:

Đặt vấn đề

Chương 1: Tổng quan tài liệu

• 1.1. Đợt cấp của hen phế quản và hen phế quản nhiều đợt cấp
  • 1.1.2. Hen phế quản nhiều đợt cấp
    • 1.1.2.1. Khái niệm
    • 1.1.2.2. Các yếu tố nguy cơ của hen phế quản nhiều đợt cấp
      • Yếu tố môi trường
      • Yếu tố cơ địa
• 1.2.1.1. Cơ chế viêm qua trung gian Th2 (viêm Th2)
  • Hen phế quản dị ứng khởi phát sớm
  • Hen phế quản tăng bạch cầu ái toan khởi phát muộn
• 1.2.1.2. Cơ chế viêm không thông qua trung gian Th2 (viêm không Th2)
• 1.2.2.1. Các cytokine đáp ứng viêm Th2
• 1.2.2.2. Cytokine đáp ứng viêm không Th2
• 1.2.2.3. Các cytokine đáp ứng viêm và ức chế viêm
• 1.3. Điều trị kiểm soát hen phế quản theo kiểu hình viêm
  • 1.3.1. Điều trị hen phế quản kiểu hình viêm Th2
  • 1.3.2. Điều trị hen phế quản kiểu hình viêm không Th2
• 1.4. Các nghiên cứu liên quan đến đề tài
  • Các nghiên cứu đặc điểm lâm sàng hen phế quản nhiều đợt cấp.
  • Các nghiên cứu về biến đổi viêm và nồng độ cytokine ở bệnh nhân hen phế quản nhiều đợt cấp.
  • Nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ cytokine với một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

• 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu
  • Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân
  • 2.1.1.2. Tiêu chuẩn chọn nhóm người bình thường (nhóm chứng)
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
  • 2.1.2.1. Nhóm bệnh
  • 2.1.2.2. Nhóm người bình thường
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.6. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả nghiên cứu
• 2.4. Phân tích và xử lý số liệu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

• 3.2. Mối liên quan giữa nồng độ các cytokine huyết thanh với một số đặc điểm lâm sàng, dấu ấn viêm và thông khí phổi ở bệnh nhân hen phế quản nhiều đợt cấp

Chương 4: Bàn luận

Kết luận

Kiến nghị

Danh mục các bài báo khoa học đã công bố