Luận án Dạy học môn Lý luận dạy học theo hướng phát triển năng lực dạy học cho sinh viên sư phạm ở trường đại học

Tên luận án:

DẠY HỌC MÔN LÝ LUẬN DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC

Ngành:

Lý luận và Lịch sử Giáo dục (Mã số: 9.14.01.02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu và đề xuất giải pháp đổi mới dạy học môn Lý luận dạy học nhằm phát triển năng lực dạy học (NLDH) cho sinh viên sư phạm tại các trường đại học, trong bối cảnh xu hướng giáo dục phát triển năng lực và yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Tác giả nhận định thực trạng hiện nay cho thấy việc dạy học môn Lý luận dạy học chưa thực sự hiệu quả trong việc hình thành NLDH cho sinh viên, với các hạn chế về mục tiêu, phương pháp và đánh giá.

Để giải quyết vấn đề này, luận án đề xuất một tiến trình dạy học các chủ đề môn Lý luận dạy học theo hướng phát triển NLDH, bao gồm 5 bước: xây dựng chủ đề dạy học (tích hợp nội dung thành 2 chủ đề chính: "Tổ chức quá trình dạy học" và "Nguyên tắc dạy học"), xây dựng bảng câu hỏi và bài tập vận dụng, thiết kế tiến trình dạy học các chủ đề (với 5 dạng hoạt động: khởi động, hình thành kiến thức và năng lực mới, luyện tập, vận dụng, mở rộng), tổ chức thực hiện và phân tích, rút kinh nghiệm. Các phương pháp dạy học ưu thế như tình huống, vi mô, trải nghiệm, thảo luận nhóm và dạy học theo chủ đề được nhấn mạnh. Luận án cũng xây dựng hệ thống NLDH cần phát triển cho sinh viên sư phạm, bao gồm năng lực thiết kế kế hoạch bài học, năng lực điều khiển quá trình dạy học (với 5 thành phần: thực hiện mục tiêu, thực hiện phương pháp, tổ chức hoạt động, giao tiếp/xử lý tình huống, kiểm tra đánh giá) và hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển NLDH.

Kết quả thực nghiệm sư phạm tại Trường Đại học Đồng Nai với hai vòng tác động có kiểm chứng đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của tiến trình dạy học được đề xuất. Dữ liệu định lượng (kiểm định T-test) cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về kết quả học tập lý thuyết và năng lực thực hành giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Dữ liệu định tính cũng cho thấy sinh viên nhóm thực nghiệm chủ động, tích cực hơn, có khả năng giải quyết vấn đề và giao tiếp tốt hơn. Luận án kết luận rằng tiến trình dạy học mới đã nâng cao khả năng thực hành NLDH cho sinh viên, khắc phục các tồn tại và góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. Từ đó, luận án đưa ra khuyến nghị đối với các cơ sở giáo dục đại học và giảng viên về việc triển khai và áp dụng các giải pháp đổi mới này.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Cơ sở lý luận của việc dạy học môn Lý luận dạy học theo hướng phát triển năng lực dạy học cho sinh viên sư phạm ở trường đại học.
• Chương 2: Thực trạng dạy học môn Lý luận dạy học theo hướng phát triển năng lực dạy học cho sinh viên sư phạm ở trường đại học.
• Chương 3: Tổ chức dạy học môn Lý luận dạy học theo hướng phát triển năng lực dạy học cho sinh viên sư phạm ở trường đại học.
• Chương 4: Thực nghiệm sư phạm.