Luận án Tội mua bán người và tội mua bán trẻ em theo pháp luật hình sự Việt Nam

Tên luận án:

Tội mua bán người và tội mua bán trẻ em theo pháp luật hình sự Việt Nam

Ngành:

Luật hình sự và tố tụng hình sự

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Tình trạng mua bán người, mua bán trẻ em diễn biến phức tạp trên 63 tỉnh/thành, với gần 85% trường hợp là mua bán ra nước ngoài, chủ yếu sang Trung Quốc. Mặc dù có nhiều nỗ lực, tình hình tội phạm này vẫn gia tăng. Thực tiễn áp dụng Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã phát sinh khó khăn, vướng mắc. BLHS năm 2015 đã sửa đổi cơ bản và toàn diện hai tội danh này, mô tả cụ thể các dấu hiệu pháp lý. Tuy nhiên, việc áp dụng BLHS năm 2015 vẫn còn bất cập, và chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu đánh giá toàn diện hiệu quả của các quy định mới.

Luận án này nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của BLHS, góp phần hiệu quả vào công tác đấu tranh phòng, chống tội mua bán người và tội mua bán trẻ em. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận về tội mua bán người, mua bán trẻ em; thực trạng quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, pháp luật quốc tế và một số quốc gia khác; cũng như thực tiễn xét xử các tội danh này trong giai đoạn 2011-2020, dưới góc độ luật hình sự. Luận án đặc biệt tập trung vào việc đánh giá quy định của BLHS năm 2015, so sánh với BLHS năm 1999 và các chuẩn mực quốc tế.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù BLHS đã được hoàn thiện, vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử, như vấn đề xác định tội danh khi có sự tương đồng với các tội danh khác, các quy định chưa thực sự minh bạch, chưa hoàn toàn phù hợp với chuẩn mực quốc tế, hệ thống văn bản pháp luật liên quan chưa đồng bộ, năng lực cán bộ thực thi pháp luật còn hạn chế, và ý thức pháp luật của người dân chưa cao. Để nâng cao hiệu quả áp dụng BLHS, luận án đề xuất các giải pháp đồng bộ và thiết thực. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện quy định của BLHS và các văn bản hướng dẫn thi hành (như sửa đổi Điều 150, 151, mở rộng chủ thể chịu trách nhiệm hình sự, nâng độ tuổi nạn nhân, bổ sung tội mua bán thai nhi), sửa đổi các luật có liên quan (Luật Phòng, chống mua bán người, Luật Trẻ em), và các giải pháp khác như tổng kết thực tiễn, ban hành án lệ, củng cố cơ chế thực thi pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, và tăng cường nhận thức cộng đồng.

Mục lục chi tiết:

PHẦN MỞ ĐẦU

• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

PHẦN TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

• 1. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
  • 1.1. Các nghiên cứu trong nước
  • 1.2. Các nghiên cứu ở nước ngoài
    • 1.2.1. Các nghiên cứu về lý luận của tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
• 2. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
  • 2.1. Những kết quả nghiên cứu luận án kế thừa, tiếp tục phát triển
  • 2.2. Những vấn đề chưa được nghiên cứu
  • 2.3. Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu

PHẦN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI MUA BÁN NGƯỜI, TỘI MUA BÁN TRẺ EM

• 1.1. Khái niệm tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 1.1.1. Khái niệm tội mua bán người, tội mua bán trẻ em theo pháp luật quốc tế
  • 1.1.2. Khái niệm tội mua bán người, tội mua bán trẻ em theo pháp luật một số quốc gia và vùng lãnh thổ
  • 1.1.3. Khái niệm tội mua bán người, tội mua bán trẻ em theo pháp luật Việt Nam và đề xuất khái niệm mới về tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
• 1.2. Cơ sở quy định tội mua bán người, tội mua bán trẻ em trong pháp luật hình sự
  • 1.2.1. Cơ sở lý luận
  • 1.2.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.3. Pháp luật quốc tế và pháp luật của một số quốc gia và vùng lãnh thổ quy định về tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 1.3.1. Chuẩn mực quốc tế
  • 1.3.2. Pháp luật của một số quốc gia và vùng lãnh thổ

Chương 2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ TỘI MUA BÁN NGƯỜI, TỘI MUA BÁN TRẺ EM VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ

• 2.1. Khái quát lịch sử lập pháp về tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 2.1.1. Giai đoạn từ sau năm 1945 đến trước khi có BLHS năm 1985
• 2.2. Quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
  • 2.2.1. Dấu hiệu định tội của tội mua bán người và tội mua bán người dưới 16 tuổi
  • 2.2.2. Các tình tiết định khung tăng nặng trách nhiệm hình sự của tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
    • 2.2.2.1. Tội mua bán người (Điều 150)
    • 2.2.2.2. Tội mua bán người dưới 16 tuổi (Điều 151)
    • 2.2.2.3. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi trong một số trường hợp khi có tình tiết định khung tăng nặng trách nhiệm hình sự
  • 2.2.3. Chế tài hình sự của tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
  • 2.2.4. Sự tương thích, phù hợp giữa Bộ luật hình sự năm 2015 với chuẩn mực quốc tế khi quy định tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
  • 2.2.5. Một số bất cập, hạn chế của Bộ luật hình sự năm 2015 trong quy định về tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
    • 2.2.5.1. Chưa hoàn toàn tương thích, phù hợp với chuẩn mực quốc tế
    • 2.2.5.2. Chưa quy định pháp nhân thương mại là chủ thể của tội mua bán người và tội mua bán người dưới 16 tuổi
    • 2.2.5.3. Chưa có sự phân hoá rõ ràng về trách nhiệm hình sự giữa tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi với một số tội phạm khác trong Bộ luật hình sự
    • 2.2.5.4. Chưa hoàn toàn phù hợp và thống nhất với một số đạo luật khác
• 2.3. Thực tiễn xét xử tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 2.3.1. Khái quát tình hình xét xử tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 2.3.2. Thực tiễn định tội danh và quyết định hình phạt đối với tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
    • 2.3.2.1.Thực tiễn định tội danh đối với tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
    • 2.3.2.2. Thực tiễn quyết định hình phạt đối với tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 2.3.3. Một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử tội mua bán người, tội mua bán trẻ em và nguyên nhân
    • 2.3.3.1. Một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
    • 2.3.3.2. Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử các vụ án mua bán người, mua bán trẻ em

Chương 3. YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ TRONG PHÒNG, CHỐNG TỘI MUA BÁN NGƯỜI, TỘI MUA BÁN TRẺ EM

• 3.1. Yêu cầu nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật hình sự trong phòng, chống tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 3.1.1. Yêu cầu đảm bảo sự minh bạch, rõ ràng trong các quy định của Bộ luật hình sự và sự thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật
  • 3.1.2. Yêu cầu đảm bảo quyền con người
  • 3.1.3. Yêu cầu cải cách tư pháp
  • 3.1.4. Yêu cầu phòng, chống tội phạm
  • 3.1.5. Yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế
• 3.2. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật hình sự trong phòng, chống tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
  • 3.2.1. Hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự và văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự
    • 3.2.1.1. Sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 150 về tội mua bán người và Điều 151 về tội mua bán người dưới 16 tuổi của Bộ luật hình sự
    • 3.2.1.2. Nghiên cứu khả năng sửa đổi Điều 1, Điều 2 và Điều 8 BLHS theo hướng cho phép quy định tội phạm và hình phạt tại các đạo luật chuyên ngành, trong đó có Luật Phòng, chống mua, bán người
    • 3.2.1.3. Bổ sung tội mua bán thai nhi trong bụng mẹ vào BLHS
    • 3.2.1.4. Sửa đổi Nghị quyết số 02/2019/NQ-HĐTPTANDTC ngày 11/01/2019 hướng dẫn áp dụng Điều 150 về tội mua bán người và Điều 151 về tội mua bán người dưới 16 tuổi của Bộ luật hình sự
  • 3.2.2. Sửa đổi, bổ sung một số Luật có liên quan nhằm góp phần nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật hình sự trong phòng, chống tội mua bán người, tội mua bán trẻ em
    • 3.2.2.1. Sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống mua bán người
    • 3.2.2.2. Sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em
  • 3.2.3. Một số giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật
    • 3.2.3.1. Tổng kết thực tiễn và ban hành án lệ về các trường hợp phạm tội mua bán người, tội mua bán người dưới 16 tuổi
    • 3.2.3.2. Củng cố và tăng cường hiệu quả của cơ chế thực thi pháp luật
    • 3.2.3.3. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật
    • 3.2.3.4. Tăng cường và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát
    • 3.2.3.5. Nâng cao nhận thức trong cộng đồng

KẾT LUẬN