Luận án Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực tại các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc

Tên luận án:

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC

Ngành:

Quản lý giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực tại các trường Đại học khu vực miền núi phía Bắc" ra đời trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện, đặt ra nhu cầu cấp thiết về đổi mới chương trình đào tạo giáo viên và quản lý đánh giá kết quả học tập (KQHT) theo tiếp cận năng lực (NL). Đề tài nhằm mục đích đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm (SP) theo tiếp cận NL tại các trường đại học thuộc khu vực miền núi phía Bắc, góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo giáo viên.

Về mặt lý luận, luận án đã hệ thống hóa các khái niệm liên quan như KQHT, đánh giá KQHT theo tiếp cận NL và định nghĩa khái niệm "Quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL". Nghiên cứu chứng minh sự phù hợp khi vận dụng vòng tròn Deming (PDCA) trong xây dựng khung lý luận, coi quản lý đánh giá là quá trình đổi mới và quản lý chất lượng đào tạo giáo viên. Nội dung quản lý đánh giá KQHT bao gồm hai hoạt động chính: quản lý đánh giá quá trình và quản lý đánh giá tổng kết học phần theo tiếp cận NL. Luận án cũng đề xuất cấu trúc khung năng lực đào tạo giáo viên gồm 4 nhóm NL chính: chuyên môn, sư phạm, xã hội và phát triển bản thân, dựa trên Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông (2018) và tham khảo mô hình của Đức.

Về mặt thực tiễn, khảo sát tại ba trường đại học ở khu vực miền núi phía Bắc cho thấy công tác quản lý đào tạo và quản lý đánh giá KQHT được thiết kế và vận hành bài bản, tuân thủ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tuy nhiên, hệ thống văn bản quy định còn thiếu các quy trình và tài liệu hướng dẫn cụ thể về triển khai Chuẩn đầu ra (CĐR) trong đánh giá KQHT. Điểm yếu rõ ràng nhất trong thực trạng quản lý là ở bước "Điều chỉnh" của chu trình PDCA, dẫn đến việc đánh giá, đặc biệt là thi kết thúc học phần, còn chậm đổi mới. Nhận thức và trình độ nghiệp vụ của giảng viên về đánh giá KQHT là yếu tố ảnh hưởng cao nhất.

Để khắc phục những hạn chế này, luận án đề xuất sáu biện pháp quản lý đồng bộ, bao gồm: nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giảng viên; hoàn thiện hệ thống văn bản quy định; chỉ đạo thực hiện linh hoạt các quá trình đánh giá KQHT; chỉ đạo giảng viên vận dụng quy trình PDCA vào đánh giá KQHT; tổ chức các hoạt động điều chỉnh – cải tiến liên tục; và xây dựng văn hóa chất lượng của nhà trường. Các biện pháp này đã được khảo nghiệm và cho kết quả về mức độ cần thiết và khả thi cao. Đặc biệt, biện pháp "Chỉ đạo giảng viên vận dụng quy trình quản lý PDCA vào đánh giá KQHT của sinh viên" đã được thử nghiệm và bước đầu cho thấy tính hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá KQHT của SV theo tiếp cận NL. Luận án cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà trường trong việc bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý đánh giá KQHT.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
    • 1.1. Giáo dục phổ thông hiện nay đang đứng trước những yêu cầu quan trọng tiếp theo của công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam.
    • 1.2. Tiếp cận NL mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới trong hoạt động đào tạo giáo viên.
    • 1.3. Thực tiễn quản lý đánh giá KQHT của SV ngành sư phạm theo tiếp cận NL tại các trường đại học (ĐH) khu vực miền núi phía Bắc trong những năm gần đây còn bộc lộc nhiều hạn chế bất cập.
    • 1.4. Đã có một số nghiên cứu về quản lý đánh giá KQHT của SV ở các trường Đại học, Cao đẳng.
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Khách thể nghiên cứu - đối tượng nghiên cứu
    • 3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động đánh giá KQHT của SV ngành SP
    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL tại các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc.
  • 4. Giả thuyết nghiên cứu
  • 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 5.1. Xây dựng cơ sở lý luận của quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL.
    • 5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP tại các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc.
    • 5.3. Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL tại các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc, thử nghiệm một trong số các biện pháp đã đề xuất.
  • 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
    • 6.1. Phạm vi về đối tượng nghiên cứu:
    • 6.2. Phạm vi về địa bàn và khách thể khảo sát:
    • 6.3. Phạm vi thời gian khảo sát:
  • 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
    • 7.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
    • 7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
      • 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
      • 7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
      • 7.2.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
  • 8. Luận điểm bảo vệ
    • 8.1. Quản lý đánh giá KQHT của SV ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực có vai trò quan trọng trong tiến trình nâng cao chất lượng đào tạo.
    • 8.2. Quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP ở các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc còn bộc lộ nhiều hạn chế trong nhận thức.
    • 8.3. Nếu đề xuất và tổ chức thực hiện các biện pháp quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận năng lực tại các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc theo hướng tác động vào nhận thức và hướng dẫn, triển khai thực hiện thông qua cụ thể hóa các văn bản quy định về đánh giá KQHT của SV dựa trên áp dụng vòng tròn Deming, đặc biệt là chỉ đạo giảng viên vận dụng quy trình PDCA vào đánh giá KQHT của SV thì có thể nâng cao hiệu quả đánh giá, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
  • 9. Đóng góp mới của đề tài
    • 9.1. Luận án chỉ ra tầm quan trọng của quản lý đánh giá KQHT của SV theo tiếp cận NL đối với tiến trình nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.
    • 9.2. Trên cơ sở các NL nghề nghiệp trong Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông (2018) kết hợp tham khảo mô hình 4 lĩnh vực NL của Đức, luận án đề xuất cấu trúc khung NL đào tạo giáo viên gồm 4 nhóm NL chính.
    • 9.3. Quy trình quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL và quy trình quản lý đánh giá quá trình được đề xuất là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà trường nhằm bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quy định về công tác quản lý đánh giá KQHT.
  • 10. Cấu trúc của luận án

• CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
    • 1.1.1. Các nghiên cứu về đánh giá KQHT của sinh viên
    • 1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý đánh giá KQHT của SV
    • 1.1.3. Khái quát các kết quả nghiên cứu và xác định vấn đề luận án tiếp tục giải quyết
  • 1.2. Các khái niệm công cụ của đề tài
    • 1.2.1. Năng lực
    • 1.2.2. Tiếp cận năng lực
    • 1.2.3. Kết quả học tập
    • 1.2.4. Đánh giá kết quả học tập:
    • 1.2.5. Đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL:
    • 1.2.6. Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực:
  • 1.3. Một số vấn đề lý luận về đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực
    • 1.3.1. Đặc trưng cơ bản trong hoạt động học tập của Sinh viên ngành Sư phạm
    • 1.3.2. Các yêu cầu đặt ra đối với đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực.
    • 1.3.3. Đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
      • a. Đánh giá quá trình theo tiếp cận NL
      • b. Đánh giá tổng kết học phần theo tiếp cận NL
  • 1.4. Một số vấn đề lý luận về quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực.
    • 1.4.1. Bản chất của quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
    • 1.4.2. Vận dụng vòng tròn Deming (hay chu trình PDCA) trong quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
    • 1.4.3. Nội dung quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
    • 1.4.4. Phân cấp quản lý trong quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
  • 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực.
    • 1.5.1. Sự thay đổi trong các quy định hiện hành về quản lý đào tạo trình độ đại học
    • 1.5.2. Yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông
    • 1.5.3. Năng lực lãnh đạo, quản lý của Hiệu trưởng nhà trường
    • 1.5.4. Trình độ nhận thức và nghiệp vụ của giảng viên về đánh giá KQHT
    • 1.5.5. Tính chủ động, tích cực trong học tập của sinh viên
    • 1.5.6. Sự phát triển và ứng dụng của công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu về ngân hàng đề thi và KQHT của sinh viên
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

• CHƯƠNG 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC

  • 2.1. Khái quát về địa bàn khảo sát
  • 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
    • 2.2.1. Mục đích khảo sát
    • 2.2.2. Nội dung khảo sát
    • 2.2.3. Phương pháp khảo sát
    • 2.2.4. Đối tượng khảo sát và Mẫu khảo sát
    • 2.2.5. Bộ công cụ khảo sát
    • 2.2.6. Cách tiến hành khảo sát
  • 2.3. Thực trạng đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL tại các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc
    • 2.3.1. Thực trạng mức độ nhận thức về đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận NL
    • 2.3.2. Thực trạng mức độ thực hiện đánh giá quá trình theo tiếp cận NL
    • 2.3.3. Thực trạng mức độ thực hiện đánh giá tổng kết học phần theo tiếp cận NL
    • 2.3.4. Đánh giá chung về thực trạng đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực
  • 2.4. Thực trạng QL đánh giá KQHT của SV ngành Sư phạm theo tiếp cận NL
    • 2.4.1. Thực trạng mức độ nhận thức về quản lý đánh giá KQHT của SV ngành sư phạm theo tiếp cận NL
    • 2.4.2. Thực trạng mức độ thực hiện quản lý đánh giá quá trình theo tiếp cận NL
    • 2.4.3. Thực trạng mức độ thực hiện quản lý ĐG tổng kết học phần theo tiếp cận NL
    • 2.4.4. Thực trạng thực hiện phân cấp quản lý và xây dựng văn hóa chất lượng trong hệ thống đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm theo tiếp cận năng lực.
  • 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực
  • 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm tại các trường đại học khu vực miền núi phía Bắc
    • 2.6.1. Các điểm mạnh
    • 2.6.2. Các hạn chế
    • 2.6.3. Nguyên nhân của các hạn chế
  • 2.7. Kinh nghiệm về quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận năng lực
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

• CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC

  • 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
    • 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
    • 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu đào tạo
    • 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
    • 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
    • 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
  • 3.2. Các biện pháp quản lý đánh giá KQHT của SV ngành SP theo tiếp cận NL
    • 3.2.1. Biện pháp 1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý, Giảng viên về đánh giá KQHT của sinh viên ngành SP theo tiếp cận năng lực
    • 3.2.2. Biện pháp 2. Tổ chức hoàn thiện hệ thống các văn bản, quy định của nhà trường về quản lý đánh giá KQHT của sinh viên ngành Sư phạm theo tiếp cận NL.
    • 3.2.3. Biện pháp 3. Chỉ đạo thực hiện các quá trình đánh giá KQHT của sinh viên ngành sư phạm linh hoạt, phù hợp với tiến trình phát triển chương trình đào tạo
    • 3.2.4. Biện pháp 4. Chỉ đạo giảng viên vận dụng quy trình quản lý PDCA vào đánh giá KQHT của sinh viên
    • 3.2.5. Biện pháp 5. Tổ chức thực hiện các hoạt động điều chỉnh – cải tiến sau mỗi kỳ đánh giá tổng kết học phần theo phương châm cải tiến liên tục
    • 3.2.4. Biện pháp 6. Xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của nhà trường theo tinh thần quản lý chất lượng Deming trong vận hành hệ thống quản lý
    • 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
  • 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
  • 3.4. Thử nghiệm biện pháp
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

• KẾT LUẬN CHUNG

• KHUYẾN NGHỊ

  • 1. Với Bộ Giáo dục và Đào tạo
  • 2. Với các trường ĐH khu vực miền núi phía Bắc
  • 3. Đối với các khoa, bộ môn

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ