CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THỰC HIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT Ở VIỆT NAM – NGHIÊN CỨU CHO CÁC TỈNH THÀNH KHU VỰC PHÍA NAM
Kế toán
Luận án này tập trung nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện Kế toán quản trị môi trường (KTQTMT) tại các doanh nghiệp sản xuất (DNSX) ở các tỉnh thành khu vực phía Nam Việt Nam. Đề tài được thực hiện trong bối cảnh xu hướng phát triển bền vững và tình hình ô nhiễm môi trường ngày càng diễn biến phức tạp tại Việt Nam, đặc biệt ở vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, trong khi các nghiên cứu chuyên sâu về KTQTMT còn hạn chế.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố trực tiếp và gián tiếp đến thực hiện KTQTMT. Để đạt được mục tiêu này, luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bắt đầu bằng nghiên cứu định tính thông qua phỏng vấn 8 chuyên gia để xác định và hoàn thiện thang đo các nhân tố, sau đó là nghiên cứu định lượng trên mẫu 323 DNSX ở khu vực phía Nam, sử dụng phần mềm SPSS 20 và AMOS 20 để phân tích dữ liệu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc thực hiện KTQTMT tại các DNSX trong mẫu khảo sát đang ở mức độ trung bình. Sáu nhân tố có ảnh hưởng đáng kể đến thực hiện KTQTMT bao gồm: Chiến lược môi trường (CLMT), Nhận thức về sự biến động của môi trường kinh doanh (MTKD), Áp lực quy chuẩn (ALQC), Sự phức tạp của nhiệm vụ (NVTC), Áp lực mô phỏng (ALMP) và Áp lực cưỡng ép (ALCE). Trong đó, các biến CLMT, MTKD, ALQC, ALMP, ALCE có ảnh hưởng cùng chiều, còn NVTC có ảnh hưởng ngược chiều đến thực hiện KTQTMT. Nghiên cứu cũng chỉ ra các mối quan hệ ảnh hưởng gián tiếp quan trọng, ví dụ MTKD ảnh hưởng đến KTQTMT thông qua CLMT và ALMP, ALCE ảnh hưởng thông qua ALQC, và ALQC ảnh hưởng thông qua ALMP.
Về mặt lý thuyết, nghiên cứu này bổ sung vào cơ sở lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến KTQTMT, đặc biệt là việc phân tích các ảnh hưởng gián tiếp và mối quan hệ giữa các nhân tố từ hai bối cảnh khác nhau (tổ chức và thể chế). Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp các hàm ý quan trọng cho các DNSX và nhà quản trị trong việc nâng cao nhận thức, xây dựng chiến lược môi trường hiệu quả và giảm bớt sự phức tạp của nhiệm vụ để thúc đẩy thực hiện KTQTMT, hướng tới mục tiêu gia tăng lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Luận án ghi nhận hạn chế về phạm vi khảo sát và thời gian thu thập dữ liệu, đồng thời đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để mở rộng và làm sâu sắc hơn.