ẢNH HƯỞNG CỦA MỨC ĐỘ CẠNH TRANH ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
Quản trị kinh doanh (Mã ngành: 9340101)
Luận án tiến sĩ "Ảnh hưởng của mức độ cạnh tranh đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam" do Nguyễn Lê Hoa Tuyết thực hiện tại Trường Đại học Cần Thơ vào năm 2023, chuyên ngành Quản trị kinh doanh (Mã ngành: 9340101), tập trung phân tích tác động của mức độ cạnh tranh đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu bảng từ 352 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên sàn giao dịch TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội trong giai đoạn 2015-2019, với tổng cộng 1.760 quan sát. Phương pháp hồi quy GMM hệ thống hai bước được áp dụng để ước lượng cả ảnh hưởng trực tiếp và ảnh hưởng điều tiết của mức độ cạnh tranh lên mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động, với hiệu quả hoạt động được đo bằng tỷ suất lợi nhuận trên tài sản (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ (ROE) và tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS).
Kết quả nghiên cứu chính chỉ ra rằng mức độ cạnh tranh có ảnh hưởng phi tuyến dạng chữ U ngược (∩) đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Cụ thể, khi mức độ cạnh tranh còn thấp, sự gia tăng cạnh tranh sẽ thúc đẩy hiệu quả hoạt động; tuy nhiên, khi cạnh tranh vượt quá ngưỡng tối ưu (ví dụ 1,752 đối với ROA), mức độ cạnh tranh gia tăng thêm sẽ dẫn đến suy giảm hiệu quả. Luận án cũng phát hiện rằng mức độ cạnh tranh càng cao thì ảnh hưởng tiêu cực của đòn bẩy tài chính lên hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp càng trở nên trầm trọng. Ngoài ra, các doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ được ghi nhận hoạt động hiệu quả hơn so với các doanh nghiệp sản xuất và thương mại. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động của năm trước và tốc độ tăng trưởng GDP có tác động tích cực, trong khi hiệu suất sử dụng tài sản cố định và đòn bẩy tài chính có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động.
Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các hàm ý quản trị quan trọng. Đối với Nhà nước, cần điều tiết mức độ cạnh tranh trên thị trường một cách hợp lý, giảm phân biệt đối xử, tăng cường nguồn lực cho cơ quan quản lý cạnh tranh, cải thiện môi trường pháp lý và hỗ trợ các doanh nghiệp yếu thế. Đối với bản thân doanh nghiệp, cần nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc chủ động ứng dụng công nghệ, đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực, củng cố hệ thống thông tin và kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro hiệu quả, đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển sản phẩm, tối ưu hóa sử dụng tài sản cố định, giảm thiểu sử dụng nợ vay và xây dựng kế hoạch tăng trưởng phù hợp.