ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CAN THIỆP DỰ PHÒNG SÂU RĂNG SỮA Ở TRẺ 3 TUỔI TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ PHỦ LÝ, TỈNH HÀ NAM
Y Tế Công cộng (Mã số chuyên ngành: 9720701)
Luận án tiến sĩ Y tế công cộng này của Dương Văn Tú tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của một chương trình can thiệp nhằm dự phòng sâu răng sữa ở trẻ 3 tuổi tại một số trường mầm non công lập thuộc thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 4/2020 đến 12/2021, sử dụng thiết kế giả thực nghiệm với can thiệp cộng đồng được đánh giá trước và sau, có bao gồm nhóm chứng.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là mô tả kiến thức, thái độ và thực hành (KAP) của cha mẹ trẻ 3 tuổi về dự phòng sâu răng; mô tả thực trạng sâu răng ở nhóm trẻ này; và đánh giá hiệu quả của hoạt động can thiệp dự phòng. Phần đặt vấn đề nhấn mạnh tầm quan trọng của giai đoạn 3 tuổi đối với sức khỏe răng miệng và những khó khăn trong dự phòng, điều trị sâu răng do KAP của cha mẹ còn hạn chế. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra tiềm năng của các can thiệp dựa trên y tế điện tử (eHealth) và tin nhắn điện thoại, một lĩnh vực chưa được thử nghiệm rộng rãi tại Việt Nam với sự kết hợp bôi vecni fluor tại chỗ.
Kết quả nghiên cứu đã hé lộ một thực trạng đáng lo ngại: tỷ lệ sâu răng ở trẻ 3 tuổi tại khu vực nghiên cứu là 74,8%, với mức độ sâu răng sớm D1 là 60%, D2 là 68,3% và D3 là 51,2%. Kiến thức, thái độ và thực hành của cha mẹ về chăm sóc răng miệng cho trẻ còn ở mức thấp đáng kể, chỉ 47,6% cha mẹ có kiến thức đạt, 19,3% có thái độ tích cực và 31,6% có thực hành đạt.
Chương trình can thiệp, bao gồm việc bôi vecni-fluor cho trẻ và gửi tin nhắn di động cho cha mẹ, đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Trẻ được can thiệp có nguy cơ mắc sâu răng giảm 0,33 lần so với nhóm không được can thiệp. Đồng thời, can thiệp đã cải thiện đáng kể kiến thức (khả năng đạt kiến thức cao gấp 1,72 lần), thái độ (khả năng có thái độ tích cực cao hơn 1,56 lần) và thực hành (khả năng đạt thực hành cao gấp 1,51 lần) của cha mẹ về chăm sóc răng miệng cho trẻ 3 tuổi. Hiệu quả này được ghi nhận duy trì trong ngắn hạn (6 tháng).
Luận án kết luận rằng chương trình can thiệp có hiệu quả trong việc giảm sâu răng sớm ở trẻ và tăng cường KAP cho cha mẹ. Từ đó, nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho các cơ quan quản lý y tế - giáo dục và gia đình nhằm tăng cường công tác khám sàng lọc, truyền thông giáo dục sức khỏe và lồng ghép các biện pháp can thiệp hiệu quả này vào các chương trình chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng.