Luận án Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất – năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội

Tên luận án:

QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

KHOA HỌC GIÁO DỤC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội" của Lê Thị Hoài Thương tập trung vào một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh đổi mới Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018. Mục tiêu của GDPT 2018 là phát triển phẩm chất, năng lực học sinh (HS), trong đó Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (HĐTN, HN) là hoạt động giáo dục bắt buộc ở cấp THPT. Hoạt động này có vai trò quan trọng trong việc giúp HS tiếp cận thực tế, thể nghiệm cảm xúc tích cực, khai thác kinh nghiệm, phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất, năng lực, kỹ năng, cũng như định hướng nghề nghiệp.

Tuy nhiên, việc tổ chức và quản lý HĐTN, HN tại các trường THPT ở Thành phố Hà Nội còn đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế và bất cập, chủ yếu do việc quản lý chưa tối ưu. Mục đích nghiên cứu của luận án là trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS tại các trường THPT Thành phố Hà Nội, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong bối cảnh đổi mới GDPT hiện nay.

Luận án đã đóng góp vào việc làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận về HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS trong bối cảnh đổi mới giáo dục, khẳng định vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của hoạt động này. Đồng thời, luận án cũng đánh giá khách quan thực trạng tổ chức và quản lý HĐTN, HN tại các trường THPT Hà Nội. Dựa trên cơ sở đó, luận án đã đề xuất 06 biện pháp quản lý có tính khoa học và khả thi cao.

Kết quả khảo sát và thử nghiệm cho thấy các biện pháp đề xuất đều có tính cấp thiết và khả thi trong thực tiễn. Cụ thể, biện pháp "Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS cho đội ngũ CBQL các trường THPT" đã chứng minh hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của HĐTN, HN, giúp các trường THPT quản lý hoạt động này một cách khoa học và bài bản hơn. Các biện pháp này không chỉ hiệu quả cho THPT Hà Nội mà còn có thể áp dụng cho các địa phương có điều kiện tương đồng.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
  • 3.1. Khách thể nghiên cứu
  • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. Giả thuyết khoa học
  • 5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
  • 5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 5.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 6. Quan điểm tiếp cận, phương pháp nghiên cứu
  • 6.1. Quan điểm tiếp cận
  • 6.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 6.2.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
  • 6.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
  • 6.2.3. Phương pháp thống kê toán học
  • 7. Những luận điểm cần bảo vệ
  • 7.1. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp có ý nghĩa, vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực HS. Tổ chức HĐTN, HN ở trường THPT là tổ chức các thành tố của HĐTN, HN, bao gồm: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, đánh giá kết quả tổ chức HĐTN, HN. Để quản lý tổ chức HĐTN, HN ở trường THPT một cách hiệu quả cần dựa trên việc xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động này.
  • 7.2. Hiện nay, việc tổ chức HĐTN, HN và quản lý tổ chức HĐTN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội còn gặp những khó khăn, hạn chế về nhận thức cũng như xây dựng kế hoạch; tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá tổ chức hoạt động; nguyên nhân là do thiếu các biện pháp quản lý tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS có cơ sở khoa học, có tính khả thi.
  • 7.3. Để quản lý hiệu quả việc tổ chức HĐTN, HN theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS ở các trường THPT Thành phố Hà Nội, cần có hệ thống các biện pháp phù hợp, một mặt dựa trên các chức năng quản lý và mặt khác dựa trên nội dung quản lý; đồng thời chú trọng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tổ chức HĐTN, HN.
  • 8. Đóng góp của luận án
  • 9. Cấu trúc luận án

• Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

  • 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
  • 1.1.1. Những nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.1.2. Những nghiên cứu về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.1.3. Các nghiên cứu về quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.2. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
  • 1.2.1. Trải nghiệm
  • 1.2.2. Hướng nghiệp
  • 1.2.3. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
  • 1.2.4. Tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
  • 1.2.5. Phát triển phẩm chất học sinh
  • 1.2.6. Phát triển năng lực học sinh
  • 1.2.7. Quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
  • 1.3. Lý luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 1.3.1. Tầm quan trọng của tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.3.2. Mục tiêu tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 1.3.3. Nội dung tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.3.4. Phương thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.3.5. Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 1.3.6. Đánh giá kết quả tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.4. Lý luận về quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 1.4.1. Sự cần thiết phải quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.4.2. Nội dung quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở trường trung học phổ thông
  • 1.4.3. Chủ thể quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh các trường trung học phổ thông
  • Kết luận chương 1

• Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

  • 2.1. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và tình hình giáo dục của Thành phố Hà Nội
  • 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
  • 2.2.1. Mục đích khảo sát
  • 2.2.2. Nội dung khảo sát
  • 2.2.3. Đối tượng và địa bàn khảo sát
  • 2.2.4. Phương pháp khảo sát
  • 2.2.5. Cách thức xử lý số liệu và thang đánh giá
  • 2.2.6. Thời gian và hình thức khảo sát
  • 2.3. Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội
  • 2.4. Thực trạng quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội
  • 2.5. Đánh giá chung về thực trạng
  • Kết luận chương 2

• Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI

  • 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
  • 3.2. Các biện pháp quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông Thành phố Hà Nội
  • 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về sự cần thiết quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.1.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.1.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.1.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.2.2. Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường trung học phổ thông
  • 3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.2.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.2.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.2.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.2.3. Tổ chức, chỉ đạo hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018
  • 3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.3.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.3.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.3.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.2.4. Xây dựng và áp dụng bộ tiêu chí đánh giá tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh ở các trường trung học phổ thông
  • 3.2.4.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.4.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.4.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.4.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.2.5. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh cho đội ngũ cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông
  • 3.2.5.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.5.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.5.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.5.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.2.6. Quản lý phát triển môi trường giáo dục đổi mới sáng tạo trong tổ chức, thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh các trường trung học phổ thông
  • 3.2.6.1. Mục tiêu của biện pháp
  • 3.2.6.2. Ý nghĩa của biện pháp
  • 3.2.6.3. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
  • 3.2.6.4. Điều kiện thực hiện biện pháp
  • 3.3. Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
  • 3.4. Thử nghiệm biện pháp
  • 3.4.1. Tổ chức thử nghiệm
  • 3.4.1.1. Mục đích thử nghiệm
  • 3.4.1.2. Giả thuyết thử nghiệm
  • 3.4.1.3. Nội dung và cách thức thử nghiệm
  • 3.4.1.4. Tiêu chuẩn và thang đánh giá thử nghiệm
  • 3.4.1.5. Địa bàn, mẫu khách thể và thời gian thử nghiệm
  • 3.4.1.6. Xử lý kết quả thử nghiệm
  • 3.4.2. Phân tích kết quả thử nghiệm
  • 3.4.2.1. Phân tích kết quả đầu vào
  • 3.4.2.3. Phân tích kết quả thử nghiệm về mặt định tính
  • Kết luận chương 3

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Khuyến nghị
  • 2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
  • 2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
  • 2.3. Đối với trường trung học phổ thông
  • 2.4. Đối với đội ngũ giáo viên và các lực lượng giáo dục khác