Tên luận án:
NIỀM TIN VÀ THỰC TIỄN TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG LỚP ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH Ở BẬC ĐẠI HỌC: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP GIẢNG VIÊN TẠI MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM
Ngành:
LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Nghiên cứu này điều tra niềm tin và thực tiễn triển khai hoạt động tương tác (HĐTT) trong lớp đọc hiểu tiếng Anh ở bậc đại học, với trọng tâm là nghiên cứu trường hợp giảng viên tại một trường đại học địa phương ở Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù tương tác trong lớp học ngôn ngữ đã thu hút sự chú ý toàn cầu, chủ đề HĐTT trong dạy-học đọc hiểu tiếng Anh vẫn chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, đặc biệt là ở Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện với mong muốn lấp đầy khoảng trống nghiên cứu về niềm tin và thực hành của giáo viên đối với HĐTT trong các lớp đọc hiểu tiếng Anh trong một ngữ cảnh cụ thể.
Mục đích chính của nghiên cứu là điều tra niềm tin của giáo viên (GV) về việc sử dụng HĐTT, tìm hiểu thực tế giảng dạy của GV, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng HĐTT để nâng cao năng lực đọc của sinh viên (SV), và góp phần nâng cao chất lượng dạy và học đọc hiểu tiếng Anh qua HĐTT. Nghiên cứu tập trung trả lời ba câu hỏi chính: Niềm tin của GV về HĐTT là gì? Niềm tin đó tương ứng với thực tế giảng dạy như thế nào? Và những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng các HĐTT của GV?
Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp định tính, sử dụng thiết kế nghiên cứu trường hợp. Khung lý thuyết dựa trên thuyết Văn hóa xã hội của Vygotsky (1978) và hệ thống niềm tin của giáo viên do Mo (2020) đề xuất. Ba giáo viên tiếng Anh từ Khoa Ngoại ngữ của một trường đại học ở Bắc Trung Bộ Việt Nam đã được lựa chọn tham gia. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn sâu, quan sát lớp học và phỏng vấn hồi tưởng, sau đó được phân tích theo chủ đề.
Kết quả chính cho thấy phần lớn niềm tin của các GV về HĐTT tương thích với thực tế giảng dạy của họ, mặc dù có sự khác biệt về mức độ tương thích giữa các GV. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc khuyến khích sự tham gia và sử dụng ngôn ngữ mục tiêu của SV, cùng với việc tạo môi trường học tập hợp tác và mối quan hệ tốt giữa GV-SV, là những yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, các yếu tố như hạn chế về thời gian, kiến thức nền và trình độ ngôn ngữ không đồng đều của SV, phương pháp dạy học định hướng kiểm tra, tài liệu giảng dạy chưa phù hợp, và cơ sở vật chất chưa được sử dụng hiệu quả đã tạo ra những thách thức trong việc triển khai HĐTT. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách GV tiếng Anh nhận thức và triển khai HĐTT trong lớp đọc hiểu tiếng Anh ở bậc đại học tại Việt Nam.
Mục lục chi tiết:
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU
1.1. Bối cảnh nghiên cứu
1.2. Lý do chọn đề tài
1.3. Mục đích nghiên cứu
1.4. Câu hỏi nghiên cứu
1.5. Phạm vi nghiên cứu
1.6. Tầm quan trọng của nghiên cứu
1.7. Khái niệm thuật ngữ dung trong nghiên cứu
1.8. Bố cục đề tài
CHƯƠNG 2: TỎNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Thuyết Văn hóa xã hội (VHXH) của Vygotsky
- 2.1.1. Thuyết VHXH trong dạy học Ngoại ngữ
- 2.1.2. Nguyên lý chính của Thuyết VHXH
- 2.1.2.1 Vùng phát triển gần
- 2.1.2.2 Sự hỗ trợ (trợ giúp)
2.2. Quan điểm của thuyết VHXH về đọc hiểu
- 2.2.1. Mốt số quan điểm về đọc hiểu
- 2.2.2. Quan điểm của thuyết VHXH về đọc hiểu
2.3. Hoạt động tương tác (HĐTT)
- 2.3.1. HĐTT trong dạy ngoại ngữ
- 2.3.2. HĐTT trong lớp học đọc hiểu
- 2.3.3 Các nguyên tắc chính khi dạy đọc hiểu
2.4. Niềm tin và thực tiễn giảng dạy của giáo viên
- 2.4.1. Niềm tin của giáo viên
- 2.4.1.1 Niềm tin lý thuyết
- 2.4.1.2 Niềm tin hành động
- 2.4.1.3 Niềm tin bối cảnh
- 2.4.1.4 Niềm tin về vai trò của giáo viên
- 2.4.2. Thực tiễn giảng dạy
- 2.4.3. Mối quan hệ giữa niềm tin và thực tiễn của giáo viên
- 2.4.4 Yếu tố ảnh hưởng đến niềm tin và thực tiễn
2.5. Các nghiên cứu trước đây và khoảng trống cần nghiên cứu
- 2.5.1. Các nghiên cứu trước đây
- 2.5.2. Khoảng trống cần nghiên cứu
2.6. Cơ sở lý thuyết để thực hiện nghiên cứu
2.7. Tiểu kết Chương 1
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Phương pháp tiếp cận và thiết kế của nghiên cứu
- 3.1.1. Phương pháp tiếp cận
- 3.1.2. Thiết kế nghiên cứu
3.2. Bối cảnh nghiên cứu
3.3 Khách thể của nghiên cứu và vai trò của nhà nghiên cứu
- 3.3.1 Khách thể
- 3.3.1.1. Đặc điểm của giáo viên tiếng Anh ở Việt Nam
- 3.3.1.2. Người tham gia
- 3.3.3. Vai trò của nhà nghiên cứu
3.4. Phương pháp và tiến trình thu thập dữ liệu
- 3.4.1 Đạc giác nghiên cứu
- 3.4.2. Công cụ thu dữ liệu
- 3.4.2.1. Phỏng vấn sâu
- 3.4.2.2. Quan sát lớp học (dự giờ)
- 3.4.2.3. Phỏng vấn hồi tưởng
- 3.4.3. Nghiên cứu thử nghiệm
3.5. Gỡ băng dữ liệu
3.6. Phân tích dữ liệu
3.7. Độ tin cậy của nghiên cứu
3.8. Yếu tố đạo đức của nghiên cứu
3.9. Tiểu kết Chương 3
CHƯƠNG 4: NIỀM TIN CỦA GIÁO VIÊN TIẾNG ANH VỀ HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG LỚP HỌC ĐỌC HIỂU
4.1. Kết quả
- 4.1.1 Quan điểm của GV về HĐTT
- 4.1.2. Niềm tin của GV về mục tiêu của HĐTT trong dạy đọc hiểu
- 4.1.2.1. Khuyến khích sự tham gia của SV
- 4.1.2.2. Nâng cao năng lực giao tiếp của SV
- 4.1.2.3. Nâng cao kỹ năng tương tác xã hội của SV
- 4.1.3. Niềm tin của GV về nguyên tác dạy đọc hiểu với HĐTT
- 4.1.3.1. Thiết lập sự tham gia tích cực của SV
- 4.1.3.2. Sử dụng các hoạt động phối hợp để thúc đẩy sự tương tác
- 4.1.3.3. Khuyến khích SV xây dựng cộng đồng học tập hợp tác
- 4.1.3.4. Tạo mối quan hệ tốt với SV
- 4.1.4. Niềm tin của GV về bối cảnh giảng dạy kỹ năng đọc
- 4.1.4.1. Thuận lợi
- 4.1.4.2. Bất lơi
- 4.1.4. Niềm tin về vai trò của GV trong dạy đọc hiểu với HĐTT
4.2. Thảo luận
4.3. Tiểu kết Chương 4
CHƯƠNG 5: THỰC TẾ VẬN DỤNG CÁC HĐTT TRONG LỚP ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH CỦA GIÁO VIÊN
5.1. Kết quả sử dụng HĐTT trong dạy học đọc hiểu TA
- 5.1.1. Lớp của Lisa
- 5.1.1.1. Dùng HĐTT để thúc đẩy việc hiểu bài của SV
- 5.1.1.2. Khuyến khích SV sử dụng ngôn ngữ nói qua HĐTT
- 5.1.1.3. Tạo môi trường làm việc phối hợp thông qua HĐTT
- 5.1.1.4. Thiết lập mối quan hệ giữa GV-SV qua HĐTT
- 5.1.1.5. Tiểu kết về việc sử dụng HĐTT trong lớp học đọc hiểu TA của Lisa.
- 5.1.2. Lớp học của Rosie
- 5.1.2.1 Dùng HĐTT để thúc đẩy việc hiểu bài của SV
- 5.1.2.2. Khuyến khích SV sử dụng ngôn ngữ nói qua HĐTT
- 5.1.2.3. Tạo môi trường làm việc phối hợp thông qua HĐTT
- 5.1.2.4 Thiết lập mối quan hệ giữa GV-SV qua HĐTT
- 5.1.2.5. Tiểu kết về việc sử dụng HĐTT trong lớp học đọc hiểu TA của Rosie.
- 5.1.3. Lớp học của Maria
- 5.1.3.1 Dùng HĐTT để thúc đẩy việc hiểu bài của SV
- 5.1.3.2. Khuyến khích SV sử dụng ngôn ngữ nói qua HĐTT
- 5.1.3.3. Tạo môi trường làm việc phối hợp thông qua HĐTT
- 5.1.3.4. Thiết lập mối quan hệ giữa GV-SV qua HĐTT
- 5.1.3.5. Tiểu kết về việc sử dụng HĐTT trong lớp học đọc hiểu TA của Maria.
5.2. Thảo luận
- 5.2.1. Thảo luận về thực tế sử dụng HĐTT của GV trong dạy học kỹ năng đọc TА
- 5.2.2. Thảo luận về sự tương thích giữa niềm tin và thực hành của GV trong giảng dạy môn đọc hiểu TA với các HĐTT
5.3. Tiểu kết Chương 5
CHƯƠNG 6: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC CỦA GV TRONG LỚP ĐỌC HIỂU
6.1. Kết quả nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng HĐTT của GV trong các lớp đọc TA
- 6.1.1. Tập huấn chuyên môn nghiệp vụ
- 6.1.2. Tiếp cận với lý thuyết sư phạm cập nhật từ các chuyên gia
- 6.1.3. Kiến thức nền tảng và trình độ ngôn ngữ của SV
- 6.1.4. Tài liệu, giáo trình giảng dạy chuẩn
- 6.1.5. Phương pháp dạy học theo định hướng kiểm tra
- 6.1.6. Cơ sở vật chất được trang bị cho việc dạy học
- 6.1.7. Phân bổ thời gian cho lớp đọc
- 6.1.8. Các yếu tố khác
- Độ khó của bài đọc
- Môi trường học tập
- Khối lượng công việc ngoài dạy của GV
6.2. Thảo luận
6.3. Tiểu kết Chương 6
CHƯƠNG 7: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
7.1. Kết luận
7.2. Khuyến nghị
- 7.2.1 Khuyến nghị về mặt lý thuyết nghiên cứu
- 7.2.2. Khuyến nghị cho các nhà nghiên cứu
- 7.2.3 Khuyến nghị đối với các nhà quản lý chính sách
- 7.2.4 Khuyến nghị đối với GV
7.3. Hạn chế của nghiên cứu
7.4. Đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai
Tài liệu tham khảo