Tên luận án:
Dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
Ngành:
Sư phạm Âm nhạc
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu việc dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ (NLHT), bao gồm Hát Xoan, Hát Dô, Hát Dậm, cho sinh viên chuyên ngành Sư phạm Âm nhạc (SPAN). Các thể loại dân ca này có giá trị văn hóa tinh thần sâu sắc, là di sản quý báu của người Việt vùng trung du, châu thổ sông Hồng và đóng vai trò quan trọng trong chương trình đào tạo SPAN.
Mở đầu luận án chỉ ra thực trạng dạy học dân ca NLHT còn tồn tại nhiều hạn chế, như phương pháp truyền đạt một chiều, ít tương tác và chưa ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, dẫn đến chất lượng dạy học chưa cao. Mục đích nghiên cứu là đề xuất các biện pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của dân ca NLHT trong xu thế hội nhập văn hóa.
Luận án xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng, phân tích đặc điểm và giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của Hát Xoan, Hát Dô, Hát Dậm. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm tiếp cận năng lực, tích hợp, hệ thống - cấu trúc, lịch sử - logic, hoạt động, và liên ngành, cùng với các phương pháp thực tiễn như điều tra giáo dục, đàm thoại, quan sát sư phạm.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm bổ sung lý luận về dạy học dân ca NLHT, cung cấp tư liệu tham khảo về đặc điểm và giá trị của các thể loại này, và đề xuất các biện pháp đổi mới dạy học. Luận án xây dựng chương trình khung các chuyên đề, kế hoạch bài dạy theo hướng tiếp cận năng lực, tuyển chọn bài hát tiêu biểu và đổi mới quy trình dạy học thực hành theo 7 bước (luyện hơi thở, khởi động giọng, phân tích tác phẩm, hát mẫu, luyện phát âm, hát toàn bài, đánh giá).
Thực nghiệm sư phạm với sinh viên SPAN K21 cho thấy các biện pháp đề xuất có tính khả dụng, giúp sinh viên tiếp thu nhanh và nắm vững bài học hơn. Luận án khuyến nghị Bộ Giáo dục & Đào tạo bổ sung nội dung dân ca NLHT vào chương trình đào tạo SPAN và các trường phổ thông, đồng thời khuyến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch quan tâm hỗ trợ nghệ nhân và tổ chức giao lưu để bảo tồn, phát huy giá trị của dân ca NLHT một cách bền vững.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- 3.1. Khách thể nghiên cứu
- 3.2. Đối tượng nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- 7. Câu hỏi nghiên cứu
- 8. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 8.1. Phương pháp luận nghiên cứu
- 8.1.1. Tiếp cận năng lực
- 8.1.2. Tiếp cận tích hợp
- 8.1.3. Tiếp cận hệ thống - cấu trúc
- 8.1.4. Tiếp cận Lịch sử - logic
- 8.1.5. Tiếp cận hoạt động
- 8.1.6. Tiếp cận liên ngành giữa lý luận dạy học và âm nhạc học
- 8.1.7. Lý thuyết vùng văn hóa và vùng dân ca
- 8.1.8. Lý thuyết trung tâm và ngoại vi
- 8.1.9. Lý thuyết âm nhạc ngũ cung của Ghi-rơ-sman
- 8.2. Phương pháp nghiên cứu
- 8.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- 8.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 8.2.3. Phương pháp thống kê toán học
- 9. Những đóng góp mới của luận án
- 9.1. Đóng góp về lý luận
- 9.2. Đóng góp về thực tiễn
- 10. Bố cục của luận án
Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DẠY HỌC DÂN CA NGHI LỄ HÁT THỜ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ÂM NHẠC
- 1.1. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài
- 1.1.1. Những nghiên cứu về dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.1.2. Nghiên cứu về dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.1.3. Nhận xét chung về các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án
- 1.1.3.1. Những vấn đề đã nghiên cứu về lịch sử dân ca và dân ca Hát Xoan, Hát Dô, Hát Dậm.
- 1.1.3.2. Những vấn đề đã nghiên cứu về dạy học dân ca Hát Xoan, Hát Dô, Hát Dậm
- 1.1.3.3. Những vấn đề chưa được đề cập nghiên cứu về dân ca Hát Xoan, Hát Dô, Hát Dậm.
- 1.1.3.4. Những vấn đề chưa được đề cập nghiên cứu về dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ.
- 1.1.4. Hướng nghiên cứu của luận án
- 1.2. Các khái niệm công cụ của đề tài
- 1.2.1. Dạy học đại học
- 1.2.2. Dân ca. Dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.2.2.1. Dân ca
- 1.2.2.2. Dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.2.3. Dạy học dân ca và dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.2.3.1. Dạy học dân ca
- 1.2.3.2. Dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.2.4. Biện pháp và biện pháp dạy học
- 1.2.4.1. Biện pháp
- 1.2.4.2. Biện pháp dạy học
- 1.2.5. Phương pháp và phương pháp dạy học
- 1.3. Dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.1. Đặc điểm sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.2. Phương tiện dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 1.3.3. Vai trò, ý nghĩa của dân ca nghi lễ Hát thờ trong đời sống xã hội và trong đào tạo sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.4. Nguyên tắc dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.5. Mục tiêu và nội dung dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc.
- 1.3.5.1. Mục tiêu dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc.
- 1.3.5.2. Nội dung dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.6. Phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 1.3.7. Đánh giá kết quả dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- Kết luận chương 1
Chương 2: ĐẶC ĐIỂM VÀ GIÁ TRỊ CỦA DÂN CA NGHI LỄ HÁT THỜ
- 2.1. Đặc điểm dân ca nghi lễ Hát thờ
- 2.1.1. Đặc điểm dân ca Hát Xoan
- 2.1.2. Đặc điểm dân ca Hát Dô
- 2.1.3. Đặc điểm dân ca Hát Dậm
- 2.2. Những giá trị của dân ca nghi lễ Hát thờ
- 2.2.1. Giá trị lịch sử
- 2.2.2. Giá trị văn hóa
- 2.2.3. Giá trị nghệ thuật
- Kết luận chương 2
Chương 3: THỰC TRẠNG DẠY HỌC DÂN CA NGHI LỄ HÁT THỜ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ÂM NHẠC
- 3.1. Khái quát về Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên và Khoa Giáo dục Nghệ thuật
- 3.1.1. Khái quát về Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
- 3.1.2. Khái quát về Bộ môn Giáo dục Nghệ thuật
- 3.1.3. Về khả năng âm nhạc của sinh viên ngành Sư phạm Âm nhạc
- 3.2. Quá trình khảo sát thực trạng
- 3.2.1. Mục tiêu và đối tượng khảo sát
- 3.2.2. Nội dung khảo sát
- 3.2.3. Phương pháp khảo sát
- 3.2.4. Xử lý kết quả khảo sát
- 3.3. Kết quả khảo sát thực trạng
- 3.3.1. Thực trạng chương trình đào tạo chuyên ngành Sư phạm Âm nhạc của Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
- 3.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 3.3.3. Thực trạng thực hiện nội dung dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 3.3.4. Thực trạng sử dụng phương pháp dạy học trong dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ tại địa bàn nghiên cứu
- 3.3.5. Thực trạng hình thức tổ chức dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên
- 3.3.5.1. Thực trạng hình thức tổ chức dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 3.3.5.2. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên
- 3.4. Đánh giá thực trạng dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 3.4.1. Một số thuận lợi trong dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 3.4.2. Một số khó khăn trong dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 3.4.3. Ưu điểm và hạn chế trong dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 3.4.3.1. Trong các giờ lý thuyết
- 3.4.3.2. Trong các giờ thực hành
- Kết luận chương 3
Chương 4: BIỆN PHÁP DẠY HỌC DÂN CA NGHI LỄ HÁT THỜ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ÂM NHẠC
- 4.1. Cơ sở đề xuất biện pháp dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ
- 4.1.1. Căn cứ vào đường lối của Đảng về giáo dục - đào tạo và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
- 4.1.2. Căn cứ vào chương trình giáo dục phổ thông 2018
- 4.1.3. Căn cứ vào yêu cầu bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc
- 4.2. Các biện pháp dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ cho sinh viên Đại học Sư phạm Âm nhạc
- 4.2.1. Xây dựng các chuyên đề dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ và kế hoạch bài dạy dân ca nghi lễ Hát thờ theo tiếp cận năng lực
- 4.2.2. Tuyển chọn một số bài dân ca nghi lễ Hát thờ trong dạy học môn Hát dân ca
- 4.2.3. Đổi mới dạy học thực hành hát dân ca nghi lễ Hát thờ theo định hướng phát triển năng lực
- 4.2.4. Xây dựng bài giảng chuyên đề phương pháp dạy học hát dân ca nghi lễ Hát thờ
- 4.3. Thực nghiệm sư phạm
- 4.3.1. Khái quát quá trình thực nghiệm
- 4.3.2. Kết quả thực nghiệm
- Kết luận chương 4
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị
- 2.1. Khuyến nghị với Bộ GD & ĐT:
- 2.2. Khuyến nghị với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch