Luận án Đánh giá năng lực suy luận thống kê y học của sinh viên khi giải quyết vấn đề thực tế

Tên luận án:

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC SUY LUẬN THỐNG KÊ Y HỌC CỦA SINH VIÊN KHI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TẾ

Ngành:

Y khoa / Y Dược

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu về việc đánh giá năng lực suy luận thống kê y học (SLTKYH) của sinh viên (SV) ngành y khoa khi giải quyết vấn đề thực tế. Nhận thấy thống kê có vai trò quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và nghiên cứu y học, việc phát triển SLTKYH cho SV y khoa là mục tiêu dạy học cần thiết. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây về suy luận thống kê (SLTK) chủ yếu tập trung vào đối tượng học sinh phổ thông hoặc sinh viên cao đẳng, chưa có đề tài nào nghiên cứu chuyên sâu về năng lực SLTKYH trên SV đại học ngành y dược trong bối cảnh thực hành nghề nghiệp.

Mục đích của luận án là đề xuất một tiếp cận đánh giá năng lực SLTKYH của SV khi vận dụng vào giải quyết các vấn đề thực tế y học, từ đó góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học Thống kê y học (TKYH) tại các trường đại học Y Dược.

Luận án đã trình bày lý thuyết liên quan đến SLTK và mô hình phát triển SLTK, định nghĩa SLTKYH là SLTK trong lĩnh vực y học, tập trung vào việc rút ra kết quả từ mẫu và áp dụng vào tổng thể nghiên cứu chăm sóc sức khỏe. Nghiên cứu xác định 6 loại SLTKYH cần phát triển cho SV y khoa và xây dựng mô hình phát triển năng lực SLTKYH gồm ba quá trình TKYH then chốt: Mô tả, Giải thích, Dự đoán.

Dựa trên các lý thuyết đánh giá giáo dục (Bloom, MATH, PISA), luận án đã xây dựng một thang đánh giá tổng quát năng lực SLTKYH gồm 6 mức độ, từ thấp đến cao, tương ứng với ba cụm năng lực nhận thức: Tái tạo, Liên kết và Phản ánh. Đồng thời, nghiên cứu đã phân tích thể chế dạy học TKYH tại Trường Đại học Y Dược Huế, xác định các nội dung TKYH và 14 vấn đề thực tế y học có bối cảnh lâm sàng để tạo cơ hội cho SV thể hiện năng lực SLTKYH.

Luận án cũng đề xuất một mô hình đánh giá năng lực SLTKYH của SV y khoa khi giải quyết vấn đề thực tế, xem xét ba khía cạnh: Nội dung TKYH, Quá trình TKYH thể hiện năng lực SLTKYH và Bối cảnh lâm sàng. Từ đó, thiết kế bộ công cụ đánh giá bao gồm các câu hỏi theo 14 vấn đề lâm sàng, ma trận đề kiểm tra, và các bài kiểm tra (Test 1, Test 2, Test_thuchanh với SPSS).

Kết quả thực nghiệm đợt 1 cho thấy SV ban đầu chủ yếu đạt năng lực SLTKYH ở mức độ thấp, gặp khó khăn với các vấn đề thực tế y học không quen thuộc và câu hỏi mở. Tuy nhiên, sau khi áp dụng mô hình dạy học TKYH với 4 giải pháp đổi mới do luận án đề xuất, kết quả thực nghiệm đợt 2 (Test 3) cho thấy phần lớn SV đã đạt được các mức năng lực SLTKYH bậc cao hơn, thể hiện khả năng ứng dụng quy trình, hiểu khái niệm, lý giải thông tin, và tư duy linh hoạt trong giải quyết vấn đề thực tế. Điều này chứng tỏ mô hình dạy học đề xuất có tác động tích cực đến năng lực SLTKYH của SV. Luận án kiến nghị đổi mới dạy học TKYH theo hướng tích hợp, lồng ghép với y học cơ sở, lâm sàng và nghiên cứu y học để phát triển toàn diện năng lực SLTKYH cho SV.

Mục lục chi tiết:

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ

• 1.1. Lý do chọn đề tài

  • 1.1.1. Vai trò Suy luận thống kê y học
  • 1.1.2. Đánh giá – yếu tố quan trọng của quá trình dạy học
  • 1.1.3. Nhu cầu và xu hướng đổi mới trong dạy học Thống kê y học

• 1.2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

  • 1.2.1. Liên quan đến Hiểu biết thống kê, Suy luận thống kê và Tư duy thống kê
  • 1.2.2. Liên quan đến các loại Suy luận thống kê và năng lực Suy luận thống kê
  • 1.2.3. Liên quan đến đánh giá Suy luận thống kê
  • 1.2.4. Liên quan đến dạy học Thống kê y học và Suy luận thống kê y học

• 1.3. Mục đích nghiên cứu

• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu

• 1.5. Giả thuyết khoa học

• 1.6. Nhiệm vụ nghiên cứu

• 1.7. Nội dung nghiên cứu

• 1.8. Phương pháp nghiên cứu

  • 1.8.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận
  • 1.8.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

• 1.9. Những luận điểm cần bảo vệ

• 1.10. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN

• 2.1. Suy luận thống kê và mô hình phát triển Suy luận thống kê

• 2.2. Suy luận thống kê y học và Năng lực suy luận thống kê y học

• 2.3. Cơ sở lý thuyết về đánh giá trong giáo dục

  • 2.3.1. Đánh giá nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
  • 2.3.2. Các tiêu chí của đánh giá
  • 2.3.3. Các loại hình đánh giá

• 2.4. Lý thuyết về đánh giá trong giáo dục Toán – Cơ sở tham chiếu cho việc xây dựng đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học

  • 2.4.1. Chất lượng cao về việc học
  • 2.4.2. Đo lường chất lượng học toán theo phân loại tư duy Bloom
  • 2.4.3. Phân loại tư duy MATH (thứ bậc nhiệm vụ đánh giá toán)
  • 2.4.4. Phân loại Hiểu biết toán trong PISA

• 2.5. Vận dụng lý thuyết đánh giá toán xây dựng thang đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học

• Tiểu kết chương 2

CHƯƠNG 3 THỐNG KÊ Y HỌC TỪ LÝ THUYẾT ĐẾN THỰC TIỄN DẠY HỌC

• 3.1. Cơ sở lý thuyết Didactic Toán trong phân tích thể chế

• 3.2. Thống kê y học trong các loại thiết kế nghiên cứu y học

• 3.3. Phân tích thể chế dạy học Thống kê y học ở trường ĐH Y Dược Huế

  • 3.3.1. Thống kê y học trong chương trình đào tạo ngành y khoa ở trường ĐH Y Dược Huế
  • 3.3.2. Phân tích giáo trình sử dụng ở trường ĐH Y Dược Huế
  • 3.3.3. Hình thức kiểm tra, đánh giá đã và đang áp dụng trong dạy học Thống kê y học

• 3.4. Kỹ năng Toán cơ bản – chất lượng đầu vào của sinh viên ngành y khoa

• 3.5. Đề xuất một số giải pháp đổi mới trong thực tiễn dạy học Thống kê y học

• Tiểu kết chương 3

CHƯƠNG 4 XÂY DỰNG THANG ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC SUY LUẬN THỐNG KÊ Y HỌC CỦA SINH VIÊN KHI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TẾ

• 4.1. Giải quyết vấn đề thực tế

• 4.2. Mô hình đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học của sinh viên khi giải quyết vấn đề thực tế

• 4.3. Thang đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học của SV khi giải quyết vấn đề thực tế

  • 4.3.1. Thang đánh giá năng lực SLTKYH Mô tả
  • 4.3.2. Thang đánh giá năng lực SLTKYH Giải thích
  • 4.3.3. Thang đánh giá năng lực SLTKYH Dự đoán

• 4.4. Thiết kế bộ công cụ đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học của SV khi giải quyết vấn đề thực tế

  • 4.4.1. Căn cứ để xây dựng câu hỏi đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học
  • 4.4.2. Xây dựng ma trận đề kiểm tra đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học
  • 4.4.3. Biên soạn bộ câu hỏi theo ma trận đề kiểm tra
  • 4.4.4. Chấm điểm
  • 4.4.5. Qui trình phân tích và hiệu chỉnh bộ công cụ đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học
  • 4.4.6. Thiết kế đề kiểm tra đánh giá năng lực Suy luận thống kê y học của SV khi giải quyết vấn đề thực tế với sự hỗ trợ của phần mềm thống kê SPSS

• Tiểu kết chương 4

CHƯƠNG 5 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

• 5.1. Mục đích thực nghiệm

• 5.2. Chọn đối tượng thực nghiệm

• 5.3. Kế hoạch và tiến trình thực nghiệm

• 5.4. Phân tích kết quả thực nghiệm

  • 5.4.1. Phân tích kết quả thực nghiệm Đợt 1
  • 5.4.1.1. Phân tích kết quả thực nghiệm đối với bài kiểm tra Test 2:
  • 5.4.1.2. Phân tích kết quả thực nghiệm đối với bài kiểm tra Test 1:
  • 5.4.1.3. Phân tích kết quả thực nghiệm đối với bài kiểm tra Thực hành:
  • 5.4.2. Phân tích kết quả thực nghiệm Đợt 2

• Tiểu kết chương 5

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ