Luận án Nghiên cứu tài nguyên cây thuốc khu bảo tồn Sao La, tỉnh Thừa Thiên Huế và đề xuất biện pháp bảo tồn, phát triển bền vững

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN CÂY THUỐC KHU BẢO TỒN SAO LA, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP BẢO TỒN, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Ngành:

Thực vật học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tài nguyên cây thuốc Khu bảo tồn Sao La, tỉnh Thừa Thiên Huế và đề xuất biện pháp bảo tồn, phát triển bền vững" của Lê Tuấn Anh được thực hiện trong bối cảnh tiềm năng to lớn của các chất phytochemical tự nhiên trong thực vật làm thuốc, đặc biệt trong việc điều trị các bệnh và Covid. Khu bảo tồn Sao La, thành lập năm 2013, được xác định có tiềm năng về tài nguyên cây thuốc và tri thức bản địa, tuy nhiên các nghiên cứu còn hạn chế.

Mục tiêu của luận án là xây dựng danh lục và đánh giá tính đa dạng thành phần loài cây thuốc tại Khu bảo tồn Sao La, nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của một đến hai cây thuốc, đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn và khai thác bền vững nguồn tài nguyên này. Công trình này nhằm cung cấp cơ sở khoa học cấp thiết để bảo tồn, phục hồi và sử dụng bền vững tài nguyên cây thuốc tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu đã xây dựng được danh lục 431 loài cây thuốc thuộc 321 chi, 124 họ, chủ yếu tập trung ở ngành Ngọc lan. Luận án đã bổ sung 212 loài vào danh lục dược liệu tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2015. Ba loài mới cho khoa học đã được phát hiện và công bố: Aspidistra heterocarpa var. echinata, Acranthera hoangii và Begonia saolaensis (đặt tên theo KBT Sao La).

Nghiên cứu cũng thống kê 10 nhóm bộ phận sử dụng làm thuốc, với lá, toàn cây và rễ được dùng nhiều nhất. Các loài cây thuốc được phân loại thành 22 nhóm chữa bệnh, trong đó nhóm chữa tê thấp, đau nhức, xương khớp có số lượng loài cao nhất. Hơn 46 loài được xác định cần bảo tồn theo các tiêu chí quốc gia và quốc tế.

Về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học, luận án đã sàng lọc hoạt tính gây độc tế bào ung thư và kháng viêm của 12 loài dược liệu tiềm năng. Đặc biệt, từ loài Xà căn ba vì (Ophiorrhiza baviensis), 9 hợp chất đã được phân lập và xác định cấu trúc, trong đó có 1 hợp chất mới (OB10) và 4 hợp chất lần đầu tiên được phân lập từ chi Ophiorrhiza. Hợp chất OB5 từ Xà căn ba vì cho thấy tác dụng ức chế 5 dòng tế bào ung thư và hoạt tính kháng viêm ở mức độ trung bình.

Luận án cũng đánh giá hiện trạng khai thác, các mối đe dọa và đề xuất các biện pháp quản lý, bảo tồn và khai thác bền vững, bao gồm nâng cao hiệu quả quản lý rừng, tăng cường giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút đầu tư và phát triển thị trường dược liệu. Các kiến nghị bao gồm mở rộng nghiên cứu, bảo tồn cây thuốc quý hiếm và tiếp tục nghiên cứu tác dụng chống ung thư trên động vật thí nghiệm.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan tài liệu: 21 trang
• Chương 2. Đối tượng, địa điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu: 06 trang.
• Chương 3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận: 56 trang.