Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG SINH HỌC CỦA HỌ NẤM TÚI CLAVICIPITACEAE, CORDYCIPITACEAE, OPHIOCORDYCIPITACEAE TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN COPIA VÀ VƯỜN QUỐC GIA XUÂN SƠN
Ngành:
Vi sinh vật
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này, với tiêu đề "Nghiên cứu đa dạng sinh học của họ nấm túi Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae tại Khu bảo tồn thiên nhiên Copia và Vườn Quốc gia Xuân Sơn," tập trung vào việc giải quyết khoảng trống nghiên cứu về nấm ký sinh côn trùng thuộc các họ này tại Việt Nam, mặc dù điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa của đất nước rất thuận lợi cho sự phát triển của chúng. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá mức độ đa dạng sinh học của các họ nấm này tại Khu bảo tồn thiên nhiên Copia (tỉnh Sơn La) và Vườn Quốc gia Xuân Sơn (tỉnh Phú Thọ).
Nội dung nghiên cứu bao gồm việc tìm hiểu đa dạng hình thái và định loại loài thông qua so sánh hình thái và phân tích sinh học phân tử. Đồng thời, luận án cũng khảo sát mối quan hệ di truyền giữa các loài và chi bằng cách phân tích trình tự ITS, LSU, và RPB1, cũng như đánh giá toàn diện tính đa dạng sinh học của nấm tại các khu vực nghiên cứu.
Các kết quả nổi bật cho thấy đã thu thập và phân lập được 1881 mẫu nấm ký sinh côn trùng, từ đó xác định 120 chủng thuộc 33 taxon trong 13 chi. Chi Ophiocordyceps thể hiện sự đa dạng lớn nhất với 9 taxon (chiếm 27.27%), tiếp theo là Cordyceps (7 taxon, 21.21%) và Isaria (6 taxon, 18.18%). Nghiên cứu đã định danh thành công 25 loài và 8 chủng ở cấp chi. Đặc biệt, 9 loài được ghi nhận mới tại Việt Nam, trong đó *Ophiocordyceps xuansonae* là một loài mới cho khoa học. Ngoài ra, hai chi mới là *Simplicillium* và *Leptobacillium* cũng được ghi nhận lần đầu tiên tại Việt Nam.
Luận án đã đóng góp một danh sách chi tiết 33 taxon nấm ký sinh côn trùng, kèm theo cơ sở dữ liệu mô tả, hình ảnh, mẫu vật và trình tự gene. Kết quả cũng đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái như mùa, sinh cảnh, độ cao và ký chủ đến số lượng và sự phân bố của nấm. Vườn Quốc gia Xuân Sơn cho thấy sự đa dạng loài cao hơn (19 loài, H'=1.91) so với Khu bảo tồn thiên nhiên Copia (13 loài, H'=1.66). Dữ liệu trình tự DNA của 33 taxon đã được công bố trên GenBank và cây phát sinh loài đã được xây dựng để minh họa mối quan hệ di truyền.
Mục lục chi tiết:
- Mở đầu: 4 trang
- Chương 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu: 36 trang
- (1.1) Đa dạng và hệ thống phân loại nấm và nấm ký sinh côn trùng
- giới thiệu về giới nấm và nấm ký sinh côn trùng (mục 1.1.1)
- vai trò của hình thái, sinh học phân tử và hóa học trong định loại nấm túi, nấm côn trùng (mục 1.1.2)
- (1.2) Tình hình nghiên cứu về các loài nấm ký sinh côn trùng họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae trên thế giới
- vị trí phân loại và số lượng các chi, loài của các họ nấm Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae (mục 1.2.1)
- Đặc điểm hình thái nấm túi ký sinh côn trùng họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae (mục 1.2.2)
- Các đặc điểm sinh thái của nấm túi họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae (mục 1.2.3)
- Các hợp chất hóa học được tách chiết từ nấm túi họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae (mục 1.2.4)
- Nghiên cứu đa dạng nấm ký sinh côn trùng họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae trên thế giới (mục 1.2.5)
- (1.3) Nghiên cứu nấm ký sinh côn trùng họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae tại Việt Nam
- (1.4) Đặc điểm khu vực nghiên cứu
- đặc điểm khu bảo tồn thiên nhiên Copia
- Vườn Quốc gia Xuân Sơn
- Chương 2. Nguyên vật liệu và phương pháp nghiên cứu: 13 trang
- 2.2.1. Các phương pháp nghiên cứu ngoài thực địa
- 2.2.1.1. Phương pháp phân chia sinh cảnh rừng
- 2.2.1.2. Phương pháp phân chia độ cao nghiên cứu
- 2.2.1.3. Các tuyến thu mẫu tại KVNC
- 2.2.1.4. Phương pháp thu thập và xử lý mẫu
- 2.2.2. Các phương pháp vi sinh
- 2.2.2.1. Phương pháp phân lập nấm
- 2.2.2.2. Phương pháp bảo quản chủng giống
- 2.2.2.3. Phương pháp bảo quản mẫu vật
- 2.2.2.4. Phương pháp nuôi cấy thu sinh khối
- 2.2.2.5. Phương pháp nuôi cấy nấm trên lam kính
- 2.2.2.6. Phương pháp phân tích đặc điểm hình thái, định loại mẫu
- 2.2.3. Phương pháp sinh học phân tử
- 2.2.3.1. Tách DNA
- 2.2.3.2. Phản ứng PCR
- 2.2.3.3. Phân tích trình tự DNA và xây dựng cây phát sinh loài
- 2.2.4. Các công thức toán học
- 2.2.5. Sơ đồ nghiên cứu tổng quát trong luận án
- Chương 3. Kết quả và Thảo luận: 93 trang
- 3.1. Đa dạng chủng nấm nấm túi họ Cordycipitaceae, Clavicipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở KVNC
- 3.1.1. Phân lập và định danh nấm ký sinh côn trùng
- 3.1.2. Đặc điểm hình thái của một số loài nấm họ Ophiocordycipitaceae, Cordycipitaceae, Clavicipitaceae mới ghi nhận ở Việt Nam
- 3.1.3. Đặc điểm hình thái của các taxon chưa được định loại
- 3.1.4. Nhận xét chung về đặc điểm hình thái và cấu trúc hiển vi của nấm túi họ Cordycipitaceae, Clavicipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở KVNC
- 3.2. Mối quan hệ di truyền của các loài nấm túi họ Clavicipitaceae, Cordycipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở KVNC
- 3.2.1. Mối quan hệ di truyền của các taxon trong họ Cordycipitaceae
- 3.2.2. Mối quan hệ di truyền của các taxon trong chi Ophiocordyceps, Purpureocillium họ Ophiocordycipitaceae
- 3.2.3. Mối quan hệ di truyền của các taxon trong họ Clavicipitaceae
- 3.2.4. Danh lục các taxon nấm túi họ Cordycipitaceae, Clavicipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở khu vực nghiên cứu
- 3.2.5. Ghi nhận mới cho khu hệ nấm Việt Nam
- 3.3. Đa dạng về sinh thái của nấm túi họ Cordycipitaceae, Clavicipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở KVNC
- 3.3.1. Đa dạng các taxon của họ nấm Cordycipitaceae, Clavicipitaceae, Ophiocordycipitaceae ở KVNC
- 3.3.2. Đa dạng sinh học loài
- 3.3.3. Đa dạng sinh học theo KVNC
- 3.3.4. Đa dạng theo mùa
- 3.3.5. Ảnh hưởng của sinh cảnh đến đến sự đa dạng các taxon tại KVNC
- 3.3.6. Đa dạng về yếu tố độ cao của nấm ký sinh côn trùng họ ở KVNC
- 3.3.7. Đa dạng theo ký chủ
- Kết luận và Kiến nghị: 2 trang
- Tài liệu tham khảo: Luận án tham khảo được 25 tài liệu tiếng Việt, 189 tài liệu tiếng nước ngoài, 06 trang Web.
- Phụ lục: Luận án có 5 phụ lục các kết quả thu mẫu và phân tích các chỉ số đa dạng tại khu vực nghiên cứu.