Tên luận án:
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM
Ngành:
QUẢN LÝ KINH TẾ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) của các doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa (DNNN.NVV) tại Việt Nam. Bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu và vai trò của TMĐT trong phát triển kinh tế bền vững được nhấn mạnh, đồng thời chỉ ra thực trạng ứng dụng TMĐT còn hạn chế ở DNNN.NVV do quy mô nhỏ, năng lực số thấp và phụ thuộc vào chính sách.
Nghiên cứu tích hợp ba lăng kính lý thuyết chính: Khuếch tán đổi mới (DOI), Dựa trên nguồn lực (RBV) và Thể chế, trong khuôn khổ mô hình TOE (Công nghệ - Tổ chức - Môi trường), để xây dựng mô hình phân tích toàn diện. Mô hình đề xuất bao gồm sáu nhân tố ảnh hưởng: lợi ích cảm nhận, tính tương thích, nguồn lực nội tại (tài chính, vật chất, nhân lực), lãnh đạo doanh nghiệp, áp lực từ đối tác/đối thủ cạnh tranh, và đặc biệt là vai trò của Nhà nước. Nhân tố Nhà nước được khái niệm hóa như một cấu trúc bậc cao với bốn cấu phần: hoàn thiện pháp lý, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ hỗ trợ, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, bảo vệ người tiêu dùng và củng cố niềm tin thị trường, và nâng cao năng lực thực thi.
Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp gồm ba giai đoạn (định tính, định lượng sơ bộ và định lượng chính thức) với 419 mẫu khảo sát DNNN.NVV trên 63 tỉnh thành, áp dụng kỹ thuật PLS-SEM để kiểm định mô hình. Kết quả cho thấy mức độ ứng dụng TMĐT của DNNN.NVV còn ở giai đoạn “giao dịch” cơ bản, chưa đạt mức “tích hợp” sâu rộng. Lãnh đạo doanh nghiệp là nhân tố có tác động trực tiếp mạnh mẽ nhất. Nhà nước có ảnh hưởng đáng kể cả trực tiếp và gián tiếp thông qua lãnh đạo và tính tương thích. Các nhân tố đối tác/đối thủ cạnh tranh và tính tương thích cũng có tác động, trong khi lợi ích cảm nhận và nguồn lực nội tại không có tác động trực tiếp có ý nghĩa thống kê.
Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận về vai trò đa chiều của Nhà nước trong chuyển đổi số nông nghiệp và đề xuất hệ thống các khuyến nghị chính sách đến năm 2030. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện khung pháp lý cho chuỗi giao dịch điện tử khép kín, phát triển hạ tầng số và logistics dùng chung, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng, và nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ quản lý nhà nước, nhằm thúc đẩy TMĐT nông nghiệp hiệu quả, minh bạch và bền vững.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Lý do lựa chọn đề tài
- 1.1. Tính cấp thiết về mặt lý luận
- 1.2. Tính cấp thiết về thực tiễn
- 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Cơ sở lý luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới của luận án
- 5.1. Đóng góp về mặt lý luận
- 5.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
- Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tổng quan các công trình liên quan
- 1.2. Đánh giá chung về tổng quan
- 1.3. Những vấn đề được lựa chọn nghiên cứu và khung phân tích
- Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
- 2.1. Cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa tại việt nam
- 2.2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của ứng dụng TMĐT của DNNN.NVV
- 2.2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng TMĐT của DNNN.NVV
- 2.2.2.1. Nhóm 5 nhân tố về doanh nghiệp, công nghệ và thị trường
- 2.2.2.2. Nhân tố Nhà nước
- Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. Thiết kế nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
- 3.2. Xây dựng và phát triển thang đo
- 3.4. Phương pháp phân tích dữ liệu
- Chương 4 THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
- 4.1. Tình hình hoạt động và thực trạng ứng dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam
- 4.2. Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam
- 4.3. Kết quả nghiên cứu khảo sát các doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam
- 4.4. Đánh giá chung kết quả nghiên cứu
- Chương 5 KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH ĐỂ THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CỦA DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
- 5.1. Bối cảnh mới, định hướng, mục tiêu đề ra
- 5.2. Khuyến nghị chính sách để thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử cho doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam đến năm 2030
- 5.2.1. Hoàn thiện khung pháp lý cho chuỗi giao dịch điện tử khép kín nông nghiệp
- 5.2.2. Phát triển hạ tầng số và logistics dùng chung cho thương mại điện tử nông nghiệp
- 5.2.3. Thực hiện các giải pháp thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử
- 5.2.4. Thực hiện các giải pháp thúc đẩy, hỗ trợ, bảo vệ người tiêu dùng tham gia TMĐT
- 5.2.5. Nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về thương mại điện tử
- KẾT LUẬN