Luận án – Rèn luyện kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật

Tên luận án:

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI CỦA SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT

Ngành:

Giáo dục học (Mã số chuyên ngành: 9140101)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Rèn luyện kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật" của Nguyễn Thanh Thủy tập trung giải quyết vấn đề thiếu hụt các kỹ năng cốt lõi (KNCL) ở sinh viên (SV) khối ngành kỹ thuật, một yếu tố then chốt cho sự phát triển và thành công trong học tập cũng như nghề nghiệp. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù KNCL bao gồm nhiều khía cạnh như giao tiếp, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, làm việc nhóm, nhưng việc rèn luyện các kỹ năng này tại các trường đại học chưa được quan tâm đúng mức. Thực trạng cho thấy SV khối ngành kỹ thuật còn thiếu chủ động trong việc rèn luyện KNCL, và các chương trình đào tạo chưa xem KNCL là học phần bắt buộc.

Mục tiêu của luận án là phân tích, đánh giá thực trạng rèn luyện KNCL thông qua dạy học cho SV khối ngành kỹ thuật tại TP.HCM, từ đó đề xuất quy trình rèn luyện KNCL hiệu quả. Giả thuyết đặt ra là việc áp dụng quy trình rèn luyện KNCL được đề xuất sẽ cải thiện đáng kể KNCL của SV. Luận án tập trung vào ba KNCL đặc thù cho SV ngành kỹ thuật: Kỹ năng giải quyết vấn đề sáng tạo (GQVĐST), Kỹ năng giao tiếp kỹ thuật (GTKT), và Kỹ năng tư duy hệ thống kỹ thuật (HTKT).

Nghiên cứu được thực hiện bằng cách tổng quan lý luận, khảo sát thực trạng (với 60 giảng viên và 856 sinh viên tại ba trường đại học ở TP.HCM), quan sát sư phạm, phỏng vấn và thực nghiệm sư phạm. Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy mức độ KNCL (GTKT, HTKT, GQVĐST) của SV còn thấp, chủ yếu ở mức "sơ khai" hoặc "chưa có kỹ năng", với nhiều khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động học tập liên quan. Giảng viên có đề cập đến các KNCL nhưng hoạt động dạy học chưa thể hiện rõ nét để phát triển các biểu hiện của từng KNCL một cách có hệ thống.

Luận án đã phát triển cơ sở lý luận về KNCL, làm rõ các khái niệm, vai trò, giai đoạn hình thành, và phương pháp rèn luyện KNCL phù hợp với SV khối ngành kỹ thuật. Quy trình rèn luyện KNCL thông qua dạy học được đề xuất gồm ba giai đoạn: Thiết kế, Tổ chức thực hiện và Đánh giá, với các phương pháp dạy học logic và dự án. Thực nghiệm sư phạm đã kiểm chứng tính hiệu quả và khả thi của quy trình này, cho thấy việc áp dụng các phương pháp rèn luyện KNCL đã cải thiện trình độ KNCL của SV, nâng cao kết quả học tập.

Đóng góp của luận án là cung cấp khung lý thuyết và quy trình rèn luyện KNCL đặc thù, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn có giá trị tham khảo cho các nhà nghiên cứu và cơ sở giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo kỹ sư trong tương lai.

Mục lục chi tiết:

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

• 1.1. Các nghiên cứu về kỹ năng của sinh viên đại học

• 1.2. Các nghiên cứu về kỹ năng cốt lõi và kỹ năng cốt lõi của sinh viên kỹ thuật

• 1.3. Các nghiên cứu về rèn luyện kỹ năng cốt lõi cho sinh viên đại học

  • 1.3.1. Hình thành và rèn luyện kỹ năng cốt lõi thông qua môn học
  • 1.3.2. Hình thành và rèn luyện kỹ năng cốt lõi qua hoạt động ngoại khóa
  • 1.3.3. Hình thành và rèn luyện kỹ năng cốt lõi thông qua tự rèn luyện
  • 1.3.4. Hình thành và rèn luyện kỹ năng cốt lõi qua hình thức thực tập nghề nghiệp

• 1.4. Các nghiên cứu về rèn luyện kỹ năng cốt lõi cho sinh viên khối ngành kỹ thuật

• Kết luận chương 1

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI CỦA SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT

• 2.1. Khái niệm sử dụng trong đề tài

  • 2.1.1. Kỹ năng cốt lõi của sinh viên kỹ thuật
    • 2.1.1.1. Kỹ năng
    • 2.1.1.2. Kỹ năng cốt lõi
    • 2.1.1.3. Kỹ thuật
    • 2.1.1.4. Sinh viên kỹ thuật
    • Kỹ năng cốt lõi của sinh viên kỹ thuật
  • 2.1.2. Rèn luyện kỹ năng cốt lõi của sinh viên kỹ thuật
    • 2.1.2.1. Rèn luyện
    • 2.1.2.2. Tổ chức rèn luyện kỹ năng cốt lõi cho sinh viên kỹ thuật

• 2.2. Kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật

  • 2.2.1. Lý luận về kỹ năng cốt lõi
  • 2.2.2. Lý luận về kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật
    • 2.2.2.1. Theo tiếp cận đặc thù của nghề kỹ thuật
    • 2.2.2.2. Theo tiếp cận chuẩn đầu ra chương trình đào tạo
    • 2.2.2.3. Nhận diện các Kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật trong môi trường học tập kỹ thuật

• 2.3. Các con đường hình thành và rèn luyện kỹ năng cốt lõi cho sinh viên

  • 2.3.1. Thông qua dạy học
  • 2.3.2. Thông qua thực tập doanh nghiệp
  • 2.3.3. Thông qua hoạt động ngoại khóa

• 2.4. Phương pháp rèn luyện kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật thông qua dạy học

  • 2.4.1. Phương pháp rèn luyện kỹ năng Giao tiếp kỹ thuật
  • 2.4.2. Phương pháp rèn luyện kỹ năng Tư duy hệ thống kỹ thuật
  • 2.4.3. Phương pháp rèn luyện kỹ năng Giải quyết vấn đề sáng tạo

• 2.5. TỔ CHỨC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI CỦA SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT THÔNG QUA DẠY HỌC

• 2.6. ĐIỀU KIỆN RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI THÔNG QUA DẠY HỌC

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI THÔNG QUA DẠY HỌC CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở MỘT SỐ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ ΜΙΝΗ

• 3.1. Mô tả tổng quát về địa bàn khảo sát

• 3.2. Mục tiêu khảo sát

• 3.3. Thời gian tiến hành khảo sát

• 3.4. Nội dung và đối tượng khảo sát

• 3.5. Phương pháp và công cụ khảo sát

  • 3.5.1. Phương pháp khảo sát
    • 3.5.1.1. Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi
    • 3.5.1.2. Phương pháp phỏng vấn
    • 3.5.1.3. Phương pháp quan sát

• 3.6. Kết quả đánh giá thực trạng

  • 3.6.1. Thực trạng kỹ năng cốt lõi của sinh viên khối ngành kỹ thuật
  • 3.6.2. Thực trạng phương pháp rèn luyện kỹ năng cốt lõi cho sinh viên khối ngành kỹ thuật thông qua dạy học

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI THÔNG QUA DẠY HỌC CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT

• 4.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP KỸ THUẬT

• 4.2. MINH HỌA RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CỐT LÕI THÔNG QUA DẠY HỌC CHO SINH VIÊN NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ĐIỆN

  • 4.2.1. Giới thiệu về ngành Công nghệ kỹ thuật điện
    • 4.2.1.1. Chuẩn đầu ra chương trình đào tạo ngành công nghệ kỹ thuật điện
    • 4.2.1.2. Nội dung chương trình đào tạo ngành Công nghệ kỹ thuật điện
    • 4.2.1.3. Phương pháp dạy học ngành Công nghệ kỹ thuật điện
    • 4.2.1.4. Điều kiện dạy học ngành Công nghệ kỹ thuật điện
  • 4.2.2. Quy trình rèn luyện kỹ năng cốt lõi thông qua dạy học cho sinh viên ngành công nghệ kỹ thuật điện
    • 4.2.2.1. Thiết kế dạy học minh họa rèn luyện kỹ năng giao tiếp kỹ thuật, kỹ năng tư duy hệ thống kỹ thuật qua dạy học môn “thực tập cung cấp điện”

• 4.3. Thực nghiệm sư phạm

  • 4.3.1. Mục tiêu
  • 4.3.2. Nội dung và đối tượng
  • 4.3.3. Phương pháp và công cụ
  • 4.3.4. Phương pháp đánh giá
  • 4.3.5. Phân tích kết quả thực nghiệm
    • 4.3.5.1. Phân tích kết quả thực nghiệm môn chuyên ngành “Thực tập cung cấp điện”
    • 4.3.5.2. Phân tích kết quả thực nghiệm môn tự chọn “Kỹ năng học tập đại học"

• KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

• 1. Kết luận

• Khuyến nghị

  • 1.1. Đối với nhà trường
  • 1.2. Đối với giảng viên
  • 1.3. Đối với các cấp biên soạn chương trình, tài liệu học tập
  • 1.4. Đối với sinh viên